(NLĐO) - Ngôi đền nghìn năm tuổi đồ sộ này là di sản của nền văn minh Tiwanaku từng thống trị vùng núi Andes hùng vĩ.
Nhờ áp dụng công nghệ đo đạc hiện đại, giới nghiên cứu đã khám phá ra phế tích một đền thờ cổ tại Bolivia, mở ra góc nhìn mới về nền văn hóa Tiwanaku đầy bí ẩn.
Nền văn minh Tiwanaku phát triển rực rỡ ở Andes từ năm 110 SCN, với hệ thống tín ngưỡng gắn liền vũ trụ quan và nền kinh tế dựa trên nông nghiệp - chăn nuôi.
Đến khoảng thiên niên kỷ trước, xã hội này dần suy tàn. Sang thế kỷ 15, người Inca xâm chiếm và xóa bỏ gần như toàn bộ dấu tích văn minh cổ đại này.

Di tích đền thờ cổ của người Tiwanaku - Ảnh: ĐẠI HỌC BANG PENNSYLVANIA
Những di vật hiếm hoi còn tồn tại đến nay gồm phế tích kim tự tháp, đền thờ bậc thang và các công trình bằng đá nguyên khối quanh khu vực hồ Titicaca.
Tuy nhiên, giới nghiên cứu cho rằng phạm vi ảnh hưởng của đế chế Tiwanaku còn rộng lớn hơn nhiều, trải dài khắp vùng rộng lớn của dãy Andes.
Đội ngũ chuyên gia quốc tế do TS Jose Capriles từ Đại học Bang Pennsylvania (Mỹ) dẫn đầu đã kết hợp hình ảnh từ drone và kỹ thuật đo đạc hiện đại, cùng với dữ liệu vệ tinh.
Phương pháp trắc lượng cho phép chồng ghép nhiều lớp ảnh để tái tạo hình ảnh 3D của những dấu tích mờ nhạt, chỉ như bóng ma thoáng ẩn thoáng hiện trong ảnh chụp thông thường.
Kết quả nghiên cứu đã làm lộ ra nền móng một ngôi đền cổ kỳ vĩ với quy mô 125x145 mét, bao gồm 15 khu vực riêng biệt bố trí xung quanh một sân lớn trung tâm.
Các cuộc khảo sát tại chỗ phát hiện nhiều dấu tích còn sót lại như những khoảng sân lõm xuống, các phòng có hình chữ nhật cùng hiên nhà được lát đá cẩn thận...

Một mảnh gốm bên trong tàn tích ngôi đền - Ảnh: ĐẠI HỌC BANG PENNSYLVANIA
Cổng chính của đền thờ quay về hướng Tây, đón ánh hoàng hôn. Một lối đi nhỏ xuyên qua công trình, đi ngang qua các cổng vòm nằm ở bức tường phía Tây và Bắc.
Các hiện vật gốm như chén, bình, lư hương... mang đậm nét đặc trưng văn hóa vẫn còn tồn tại trong đền, cung cấp nhiều thông tin giá trị về đời sống cư dân Tiwanaku xưa.
Ngoài ra, nhóm khảo cổ còn phát hiện đồ gốm Carangas đen trên nền đỏ, xương lạc đà, một số mảnh ngọc lam cùng vỏ sò Oliva peruvian - bằng chứng cho thấy mối giao lưu với các nền văn minh cổ ở sa mạc Atacama và vùng duyên hải Thái Bình Dương.
