Buzz
Giữa vùng Sahara khô hạn, Mắt Sahara nổi bật như một hồng tâm khổng lồ nhìn từ vũ trụ, mở ra những bí ẩn địa chất kéo dài hàng trăm triệu năm.
Giữa đại dương cát mênh mông của Sahara, nơi nắng và gió không ngừng bào mòn, hiện lên một vòng xoáy đá khổng lồ như được khắc họa bởi một sức mạnh siêu nhiên. Trong các hình ảnh từ quỹ đạo do vệ tinh Copernicus Sentinel-2 thuộc Cơ quan Vũ trụ châu Âu ghi lại, cấu trúc này hiện ra như một hồng tâm khổng lồ, một “con mắt” mở giữa sa mạc: Richat Structure, hay còn gọi là Mắt của Sahara.
Cấu trúc Richat nổi bật như một “con mắt” khổng lồ giữa sa mạc Sahara. (Nguồn: dữ liệu Copernicus Sentinel đã chỉnh sửa, ESA 2025)
Với đường kính khoảng 50 km, cấu trúc khổng lồ này đủ lớn để trở thành một dấu mốc dễ dàng được quan sát từ không gian. Nhưng khi đứng dưới mặt đất, hình tròn gần như biến mất, bị che phủ bởi cồn cát, sương nóng và địa hình gồ ghề. Chỉ khi nhìn từ trên cao, các vòng đồng tâm mới hiện rõ, như những gợn sóng hóa đá được thời gian giữ lại.
Hình dạng tròn hoàn hảo từng khiến giới khoa học tin rằng đây là dấu tích của một vụ va chạm thiên thạch cổ đại. Một vòng tròn giữa hư không – chẳng phải là miệng hố thiên thạch hay sao? Nhưng các cuộc khảo sát thực địa lại không tìm thấy thạch anh sốc hay đá nóng chảy – những bằng chứng không thể thiếu của va chạm vũ trụ. Bí mật dần sáng tỏ: Đây không phải dấu ấn từ ngoài không gian mà là câu chuyện địa chất sâu thẳm của chính Trái Đất.
Hàng triệu năm trước, một khối magma khổng lồ đã trồi lên từ sâu trong lòng đất, đẩy các lớp đá trầm tích trồi lên thành một mái vòm rộng lớn. Theo thời gian, gió, nước và cát – những nghệ nhân bền bỉ của Sahara – đã bào mòn các lớp đá mềm, chỉ để lại những vòng tròn đồng tâm tạo nên từ các lớp đá cứng như sa thạch thạch anh. Đây chính là một lát cắt tự nhiên của lớp vỏ Trái Đất, để lộ những tầng đá cổ xưa với tuổi đời ít nhất 100 triệu năm.
Hình ảnh màu giả của Cấu trúc Richat cho thấy rõ hơn những chi tiết về thành phần hóa học bên trong. (Nguồn: dữ liệu Copernicus Sentinel đã chỉnh sửa, ESA 2025)
Trong các ảnh màu giả từ sứ mệnh Copernicus, khung cảnh ấy càng trở nên huyền ảo hơn. Những lớp sa thạch thạch anh cứng nổi bật với sắc đỏ và hồng, phác rõ ranh giới các vòng ngoài và gờ bên trong; xen giữa là các mảng tối của lớp đá mềm đã bị bào mòn; còn những vệt tím nhỏ ở phía nam cho thấy dấu hiệu sống mong manh – cây cối và bụi rậm – mọc dọc theo lòng sông đã khô cạn.
Từ quỹ đạo, Mắt Sahara như vẫn dõi theo loài người, một vòng tròn địa chất khổng lồ in sâu vào sa mạc, âm thầm kể lại câu chuyện bí ẩn của Trái Đất qua từng lớp đá cổ xưa.
