Khám phá hình ảnh ấn tượng về vết đen mặt trời có kích thước tương đương một lục địa

TPO - Kính thiên văn mặt trời Daniel K. Inouye, công cụ quan sát mặt trời lớn nhất toàn cầu, đã mở ra khả năng nhìn nhận chi tiết mặt trời một cách chưa từng có. Đây là bức ảnh đầu tiên từ camera mới của nó sau khi được kích hoạt.

Mặc dù thời tiết trên Trái Đất có thể khắc nghiệt, nhưng đó chỉ là một dạng thời tiết duy nhất mà chúng ta phải đối mặt. Thời tiết vũ trụ, bao gồm những luồng gió và hạt vật chất từ mặt trời, có thể ảnh hưởng mạnh mẽ đến hành tinh và cơ sở hạ tầng của con người. Trong những tình huống tồi tệ nhất, điều này có thể gây gián đoạn nghiêm trọng đến lưới điện và các vệ tinh liên lạc của chúng ta.

Để hỗ trợ việc dự đoán các cơn bão vũ trụ, các nhà thiên văn học đã phát triển một công cụ dự báo thời tiết vũ trụ tiên tiến hơn, hiện là công cụ dự báo mạnh mẽ nhất từ trước đến nay.

Kính viễn vọng mặt trời

Kính viễn vọng mặt trời Daniel K. Inouye (DKIST), tọa lạc trên đỉnh núi Haleakalā ở Hawaii, là kính viễn vọng lớn nhất thế giới dùng để nghiên cứu mặt trời và dự đoán các cơn bão vũ trụ.

Nhóm nghiên cứu đứng sau kỳ quan công nghệ này mới đây đã đạt được một bước ngoặt quan trọng khi cuối cùng kích hoạt một trong những camera mạnh mẽ nhất của DKIST, được gọi là Bộ lọc điều chỉnh khả kiến (VTF), sau hơn một thập kỷ phát triển.

Chiếc máy ảnh này là phần hoàn thiện cuối cùng của DKIST, và sự bổ sung của VTF sẽ làm trọn vẹn kho vũ khí khoa học ban đầu của kính viễn vọng, theo lời Carrie Black, giám đốc Đài quan sát Mặt trời Quốc gia của Mỹ.

Matthias Schubert, nhà khoa học dự án VTF, phát biểu: "Đây là một thành tựu công nghệ vô cùng quan trọng, và dễ dàng có thể khẳng định rằng VTF chính là trái tim của Kính viễn vọng Mặt trời Inouye, nay đã được đặt đúng chỗ vĩnh cửu của mình."

Một cụm lớn các vết đen mặt trời

Bức ảnh đầu tiên từ VTF cho thấy một cụm lớn các vết đen mặt trời, những đốm đen trên bề mặt mặt trời do từ trường mạnh gây ra, mỗi đốm đen rộng hơn cả lục địa Mỹ.

Chiếc máy ảnh ấn tượng này có thể quan sát chi tiết với độ phân giải khoảng 10 km cho mỗi pixel trên bề mặt mặt trời, một mức độ chi tiết cực kỳ ấn tượng khi mặt trời cách chúng ta hàng chục triệu km.

VTF không chỉ đơn thuần là chụp ảnh mà còn thu thập thông tin qua nhiều bước sóng ánh sáng, đo quang phổ và khảo sát cách trường điện của ánh sáng được định hướng (phân cực).

Những góc nhìn bổ sung này về mặt trời giúp khám phá những chi tiết về bề mặt mặt trời, từ trường và plasma, những yếu tố vốn vô hình, đồng thời cung cấp thông tin quan trọng cho việc dự đoán thời tiết không gian và các cơn bùng phát mặt trời.

Chỉ qua một lần quan sát, thiết bị này có thể thu thập hơn 10 triệu quang phổ, biểu đồ về cường độ ánh sáng trên nhiều bước sóng khác nhau, hỗ trợ các nhà khoa học trong việc xác định nhiệt độ của khí quyển mặt trời, cường độ từ trường mặt trời và nhiều thông tin khác.

Mặc dù là thiết bị cực kỳ phức tạp, nhưng nó vẫn cần nhiều thử nghiệm và điều chỉnh thêm, dự kiến sẽ hoàn tất vào năm tới.