Buzz
(NLĐO) - Dữ liệu từ tàu vũ trụ Juno của NASA đã mở ra những bí ẩn về Io, "địa ngục dung nham" quay quanh Sao Mộc.
Theo Science Alert, một nhóm các nhà khoa học đã tìm hiểu nguyên nhân hình thành "địa ngục" Io của Sao Mộc. Đây là một mặt trăng lớn, được Galileo Galilei phát hiện vào đầu thế kỷ 17, và mang tên của một tiên nữ xinh đẹp trong thần thoại Hy Lạp.
Dù mang tên gọi mộng mơ, nhưng các quan sát hiện đại cho thấy Io lại sở hữu 400 ngọn núi lửa và những dòng dung nham khổng lồ phủ kín bề mặt hành tinh này.
Trong "địa ngục dung nham" của Io, có thể tồn tại các khoang magma nhỏ phân bố trong lớp vỏ và lớp phủ cứng - Hình ảnh đồ họa: NASA
Trước đó, giả thuyết phổ biến cho rằng sự hỗn loạn địa chất này là do một đại dương magma toàn cầu nằm dưới lớp bề mặt của mặt trăng.
Giả thuyết này tương tự với việc Trái Đất sơ khai cũng từng được bao phủ bởi các đại dương magma.
Nhóm nghiên cứu quốc tế, dưới sự dẫn dắt của nhà vật lý vũ trụ Scott Bolton từ Viện Nghiên cứu Tây Nam ở San Antonio (Mỹ), đã bác bỏ giả thuyết này.
Dựa trên hình ảnh từ tàu vũ trụ Juno của NASA, cùng với các phép đo trọng lực và dữ liệu biến dạng thủy triều của Io, TS Bolton và các cộng sự xác nhận rằng các núi lửa trên Io hoạt động nhờ sự phân bố của các khoang magma trong lớp phủ cứng.
Io hoàn thành một vòng quay quanh Sao Mộc trong 42,5 giờ, liên tục bị tác động bởi lực hấp dẫn mạnh mẽ trong quỹ đạo hình elip, khiến thiên thể này bị biến dạng và tạo ra hiện tượng sưởi ấm thủy triều, một nguồn nhiệt nội bộ khổng lồ.
Tuy nhiên, các tính toán mới cho thấy sự biến dạng mà Io trải qua không đủ lớn để hỗ trợ cho giả thuyết về một đại dương magma toàn cầu.
Nhiệt từ hiện tượng sưởi ấm thủy triều liên tục có thể làm chảy một phần bên trong Io. Nếu có một đại dương magma toàn cầu, biến dạng thủy triều phải lớn hơn rất nhiều.
Vì thế, các nhà khoa học tin rằng bên trong Io chủ yếu là chất rắn. Những khoang magma này đủ để tạo nên "địa ngục" bề mặt khi kết hợp với các tác động từ môi trường bên ngoài.
Nghiên cứu không chỉ làm rõ thêm về "địa ngục" đáng sợ nhất trong hệ Mặt Trời mà còn cung cấp thông tin quý giá về tác động của hiện tượng sưởi ấm thủy triều đối với các thiên thể từ bên trong.
"Phát hiện này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về các mặt trăng khác như Enceladus và Europa, thậm chí là các ngoại hành tinh và siêu Trái Đất" - đồng tác giả Ryan Park từ Phòng thí nghiệm Động cơ phản lực (JPL) của NASA chia sẻ.
Nghiên cứu này đã được công bố trên tạp chí khoa học Nature.
