Thực tế, câu nói trên không phải của ông Gelsinger mà là của cựu CEO Andy Grove, một trong ba người sáng lập Intel. Ông là giám đốc điều hành thứ ba của công ty và đã giúp Intel giữ vững vị trí dẫn đầu trong ngành bán dẫn và chip vi xử lý từ 1987 đến 1998.Lý do tôi nhắc đến lời nói của ông Grove là vì vào thời điểm ông làm CEO, một trong những học trò mà ông đã dìu dắt để trở thành một kỹ sư xuất sắc chính là Pat Gelsinger, người mới từ chức CEO của Intel sau khi bị hội đồng quản trị mất niềm tin và quyết định nghỉ hưu ở tuổi 63.
Các sự kiện bất ngờ được Intel công bố vào tối ngày 2/12 theo giờ Việt Nam đã khiến mọi người đặt câu hỏi: Nếu ngay cả Gelsinger cũng không thể đưa Intel vượt qua tình cảnh hiện tại, liệu công ty có thể khôi phục lại vị thế đã mất trong ngành công nghiệp đầy cạnh tranh này? Hay liệu Intel không còn cảm nhận được sự "hoảng loạn" để thúc đẩy sự đổi mới và sáng tạo nữa?
Vào năm 2021, khi ông Pat Gelsinger được công nhận là CEO mới của Intel, thay thế Bob Swan, một người điều hành thuần túy, tất cả đều hy vọng rằng ông Gelsinger sẽ giúp Intel khôi phục lại vị thế dẫn đầu trong ngành công nghệ bán dẫn và vi xử lý. Sau thời gian thành công với vai trò giám đốc điều hành tại EMC và VMware, Intel chào đón một người đã có nhiều đóng góp và thành tựu lớn tại công ty trở lại.Ông Gelsinger đã đề xuất kế hoạch IDM 2.0, nhằm biến Intel thành một thế lực trong ngành gia công bán dẫn. Tuy nhiên, sau hơn ba năm lãnh đạo, kết quả kinh doanh vẫn chưa đạt được kỳ vọng của mọi người.
Chỉ riêng trong năm 2024, cổ phiếu của Intel đã giảm hơn 50%. Vào quý trước, Intel ghi nhận khoản lỗ lên đến 17 tỷ USD. Sau đó, họ công bố kế hoạch cắt giảm nhân sự, sa thải khoảng 15% tổng số nhân viên. Quá trình gia công bán dẫn và phát triển chip AI gặp rất nhiều khó khăn, khiến Intel tụt lại phía sau so với các đối thủ như Nvidia, nhà dẫn đầu trong thị trường chip AI cho máy chủ đám mây, và TSMC, ông vua trong ngành gia công bán dẫn.Intel càng gặp khó khăn khi bị loại khỏi chỉ số Dow Jones Industrial Average, một chỉ số quan trọng đo lường sức khỏe nền kinh tế Mỹ, đánh dấu sự suy giảm mạnh mẽ của Intel, một công ty từng đứng đầu trong cuộc đua sáng tạo công nghệ toàn cầu.
Mặc dù kế hoạch và tham vọng của ông Gelsinger rất ấn tượng, nhưng khi hội đồng quản trị Intel quyết định thay thế ông, đó là dấu hiệu kết thúc một giai đoạn quan trọng trong lịch sử của công ty. Trong một ngành công nghiệp thay đổi nhanh chóng, Intel không thể chờ đợi, và việc bỏ phiếu bất tín nhiệm là sự phản ứng đối với sự chậm trễ trong đổi mới. Quyết định khó khăn này là một bước đi để đưa Intel trở lại quỹ đạo phát triển.Hiện tại, với sự điều hành tạm thời của giám đốc tài chính David Zinsner và giám đốc điều hành Michelle Johnston Holthaus, Intel đứng trước một ngã rẽ quan trọng. Quyết định tiếp theo sẽ định đoạt sự sống còn của công ty. CEO kế tiếp sẽ phải đối mặt với thử thách khổng lồ: làm sao để Intel thích ứng với thay đổi của thị trường và cạnh tranh khốc liệt trong ngành bán dẫn.
Và ba câu hỏi về tương lai của Intel đang được đặt ra:
- Liệu Intel có tiếp tục duy trì mô hình gia công bán dẫn, hay họ nên tập trung vào thế mạnh cốt lõi là thiết kế chip xử lý?
- Liệu Intel có thể thu hẹp khoảng cách trong lĩnh vực chip AI và điện toán đám mây, hay họ đã bị Nvidia bỏ lại quá xa, không còn cơ hội đuổi kịp?
- Liệu Intel có cần phải tái cấu trúc, tách rời các mảng kinh doanh, hay thậm chí xem xét việc sáp nhập với một tập đoàn khác để đảm bảo sự phát triển lâu dài?
Intel hiện đang rất cần một người lãnh đạo có khả năng khơi dậy ngọn lửa sáng tạo và thúc đẩy thay đổi trong thị trường, người có thể hành động quyết đoán như những gì đã giúp Intel vươn lên trong thời kỳ đỉnh cao.Vị CEO tiếp theo của Intel cần phải nhận thức rằng, trong thế giới hiện đại, sự tự mãn là mối nguy hiểm lớn nhất. Không có thời gian để sống trong quá khứ, mọi hành động phải hướng tới tương lai.
Sự từ chức của ông Gelsinger không chỉ phản ánh những khó khăn hiện tại của Intel mà còn đánh dấu thời điểm chín muồi cho việc tập đoàn thực hiện cuộc đổi mới. Intel đang đứng trước câu hỏi quan trọng: Liệu họ có thể phục hồi sự cảnh giác và tinh thần đổi mới, thứ đã đưa họ lên đỉnh cao, hay sẽ trở thành bài học thất bại trong lịch sử kinh doanh?
Tuyên bố đầy đủ của Andy Grove là: “Thành công sinh ra tự mãn. Tự mãn sinh ra thất bại. Chỉ có sự cảnh giác và hoảng loạn mới giúp tồn tại.”Việc Intel có thể tồn tại hay không phụ thuộc vào khả năng tất cả nhân viên của họ quay trở lại với tinh thần này. Tập đoàn cần xây dựng một văn hóa doanh nghiệp khuyến khích sự sáng tạo không ngừng và khả năng thích nghi nhanh chóng, trước khi đối thủ và thay đổi môi trường xung quanh quyết định số phận của họ.
Ngành công nghệ đã chứng kiến nhiều ví dụ về các tập đoàn thống trị thị trường nhưng thất bại trong việc thay đổi khi thị trường thay đổi. Những thử thách của Intel là lời nhắc nhở cho các nhà lãnh đạo: Di sản và vinh quang quá khứ chỉ là động lực, không phải chiến lược cho tương lai. Để thành công, không chỉ cần tầm nhìn, mà còn phải thực thi chiến lược một cách hoàn hảo, đặc biệt trong một ngành luôn thay đổi nhanh chóng như công nghệ.
Với ông Gelsinger, kết thúc sự nghiệp của ông mang một vị đắng, khép lại một chặng đường lừng lẫy của một kỹ sư, nhà sáng tạo và người lãnh đạo trong ngành công nghệ. Còn đối với Intel, điều này là lời nhắc nhở rằng, dù là những ông lớn, cũng không thể tồn tại nếu không thay đổi và thích nghi. Intel sẽ phải đối mặt với câu hỏi mà chính ông Gelsinger đã nêu ra trong bài phát biểu tại MIT cách đây một năm: “Chúng ta có thể tạo ra tương lai hay không?”Theo thông tin từ Forbes