Buzz
Tiếp theo sẽ là sự hồi sinh của loài voi ma mút, và có thể là nhiều loài động vật khác nữa.
Một loài sói đã tuyệt chủng từ 12.500 năm trước vừa được các nhà khoa học từ công ty công nghệ sinh học Colossal Biosciences đưa trở lại với thế giới. Đây là những con sói hung dữ (dire wolf), được tái tạo từ DNA mà các nhà khoa học khai thác từ một chiếc răng hóa thạch có niên đại 13.000 năm và một hộp sọ 72.000 năm tuổi.
Các nhà khoa học của Colossal Biosciences đã chiết tách DNA từ chiếc răng và hộp sọ này, sau đó cấy nó vào gen của sói xám - loài sói còn sống gần nhất với tổ tiên hung dữ thời tiền sử. Kết quả là ba con sói mới có ngoại hình giống hệt tổ tiên của chúng đã ra đời.
Tạp chí TIME hôm nay đã đăng tải hình ảnh của loài sói hung dữ lên trang bìa, gọi đây là một bước tiến đột phá "sẽ thay đổi vĩnh viễn tương lai của những loài động vật đang nguy cơ tuyệt chủng cần bảo tồn".
"Đây là loài vật đầu tiên trên thế giới được hồi sinh thành công sau khi đã tuyệt chủng", Ben Lamm, CEO của Colossal Biosciences chia sẻ trong một thông cáo báo chí. "Có người đã từng nói: 'Bất kỳ công nghệ đủ tiên tiến nào cũng không thể phân biệt với phép thuật. Hôm nay, nhóm của chúng tôi sẽ tiết lộ một vài phép thuật mà chúng tôi đang tiến hành.'"
Ngoài sói hung dữ, Colossal Biosciences còn có kế hoạch tái sinh các loài động vật tuyệt chủng khác như chim dodo, hổ Tasmania và đặc biệt là voi ma mút vào năm 2028.
Tái sinh loài sói trong "Game of Thrones"
Nếu bạn thấy những con sói này có vẻ quen thuộc, thì chính xác rồi, bạn đã nhìn thấy chúng trên màn ảnh. Những con sói hung dữ được tái sinh từ nghiên cứu của Colossal Biosciences chính là những con sói mà bạn từng thấy trong loạt phim truyền hình nổi tiếng của HBO "Game of Thrones".
Loài sói này có kích thước lớn hơn sói xám, với chiếc đầu rộng hơn, bộ lông dày nhẹ hơn và hàm khỏe hơn. Chúng từng là những kẻ săn mồi hàng đầu, lang thang khắp các vùng đất ở Bắc Mỹ.
Tuy nhiên, loài sói này đã tuyệt chủng cách đây 12.500 năm. Những hóa thạch của chúng đã được phát hiện, tạo cơ hội cho các nhà khoa học tại Colossal Biosciences phát triển ý tưởng tái sinh loài động vật này.
Như chúng ta đã biết, vào năm 1996, các nhà khoa học đã đạt được một bước đột phá khi nhân bản thành công chú cừu Dolly nổi tiếng. Sau đó, họ tiếp tục nhân bản thành công các loài động vật khác như lợn, mèo, hươu, ngựa, chuột, dê, sói xám, chó nhà và nhiều loài khác.
Tuy nhiên, kỹ thuật nhân bản vô tính như cừu Dolly khá đơn giản. Đầu tiên, một tế bào từ mẫu mô của con vật cần nhân bản được lấy ra. Nhân tế bào – chứa toàn bộ mã di truyền của con vật đó – sẽ được tách ra và cấy vào một noãn bào hiến tặng từ cùng loài, mà nhân của noãn bào đã bị loại bỏ.
Noãn bào mang vật liệu di truyền mới sẽ được phát triển thành phôi, rồi được chuyển vào tử cung của một mẹ thay thế, và cuối cùng sinh ra một bản sao chính xác của con vật mà tế bào hiến tặng được lấy từ đó.
Colossal cho biết rằng dự án tái sinh sói hung dữ của họ có một số khác biệt quan trọng so với các nghiên cứu trước đây. Các nhà khoa học bắt đầu bằng việc phân tích bộ gen của sói hung dữ từ chiếc răng và hộp sọ cổ đại mà họ tìm thấy, có niên đại lần lượt là 13.000 năm và 72.000 năm.
Công đoạn tiếp theo là đối chiếu các bộ gen này với bộ gen của sói xám, loài họ hàng gần nhất còn sống của sói hung dữ. Các nhà khoa học đã phát hiện ra 20 điểm khác biệt trên 14 gen, giải thích các đặc điểm nổi bật của sói hung dữ như kích thước lớn hơn, bộ lông trắng, đầu rộng hơn, răng to hơn, vai vạm vỡ hơn, chân cơ bắp hơn, cùng với những âm thanh đặc trưng, đặc biệt là tiếng hú và rên rỉ của chúng.
Tiếp theo, nhóm nghiên cứu đã thu thập tế bào tiền thân nội mô (EPCs) – loại tế bào tạo nên lớp lót của mạch máu – từ máu của những con sói xám còn sống, một phương pháp ít xâm lấn hơn so với lấy mẫu mô như cách nhân bản cừu Dolly.
Sau đó, họ chỉnh sửa 14 gen trong nhân các tế bào này để tạo ra 20 đặc điểm của sói hung dữ. Đây là một công việc phức tạp, bởi vì gen có thể có nhiều tác động khác nhau, và không phải lúc nào cũng mang lại kết quả tốt. Ví dụ, sói hung dữ có ba gen chịu trách nhiệm tạo ra bộ lông sáng màu, nhưng ở sói xám, những gen này có thể gây ra các vấn đề như điếc hoặc mù.
Vì lý do đó, nhóm Colossal đã thiết kế thêm hai gen khác để ngừng sản sinh sắc tố đen và đỏ, nhằm tạo ra màu lông sáng đặc trưng của sói hung dữ mà không làm tổn thương bộ gen đã được chỉnh sửa của sói xám.
Khi quá trình chỉnh sửa hoàn tất, các nhân tế bào đã chỉnh sửa được tách ra và cấy vào noãn bào sói xám đã loại bỏ nhân. Các noãn bào này được phát triển thành phôi, và 45 phôi được chuyển vào tử cung của hai con chó săn. Mỗi con mẹ thay thế này mang thai và sinh ra một phôi, và sau 65 ngày, hai chú sói hung dữ đầu tiên sau 12.500 năm đã chào đời.
Chúng được đặt tên là Rolulus và Remus. Một vài tháng sau, quy trình tái sinh được thực hiện lại với một chó mẹ thay thế thứ ba, người cuối cùng đã sinh ra con sói thứ ba tên là Khaleesi.
Cả ba ca sinh đều được thực hiện qua phương pháp mổ lấy thai theo lịch dự sinh, nhằm giảm thiểu nguy cơ tổn thương trong quá trình sinh. Không có con chó thay thế nào gặp phải tình trạng sảy thai hay sinh non trong suốt quá trình này.
Sau sói hung dữ sẽ là voi ma mút và nhiều loài khác
Ba chú sói hung dữ hiện đang sinh sống trong một khu vực rộng 2.000 mẫu Anh tại một địa điểm bí mật, được bao quanh bởi hàng rào "chuẩn sở thú" cao 3 mét. Chúng được giám sát chặt chẽ bởi đội ngũ an ninh, máy bay không người lái và hệ thống camera trực tiếp.
Colossal cho biết cơ sở này đã được Hiệp hội Nhân đạo Hoa Kỳ chứng nhận và đăng ký với Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ. Dù không công bố vị trí cụ thể, Colossal đã mời nhiều nhà báo và các cơ quan truyền thông lớn đến thăm cơ sở này, nơi những con sói đã được nhìn thấy đang chơi đùa một cách khỏe mạnh.
"Romulus và Remus đang làm những việc mà tất cả những chú chó con đều làm: đuổi bắt, vật lộn, cắn, dụi đầu. Nhưng có điều gì đó rất khác biệt ở những đứa trẻ 6 tháng tuổi này—đặc biệt là kích thước của chúng. Khi còn nhỏ, chúng đã dài gần 1,2 mét, nặng 36 kilogram và có thể phát triển lên đến 1,8 mét và 68 kilogram.
Còn về hành vi của chúng: sự phấn khích như thiên thần mà những chú chó con thể hiện khi ở gần con người—chạy đến để được ôm, xoa bụng, hôn—hoàn toàn không có. Chúng giữ khoảng cách, và sẽ lùi lại nếu có ai đến gần.
Ngay cả một trong những người huấn luyện đã nuôi chúng từ khi mới sinh cũng chỉ có thể đến gần trước khi Romulus và Remus giật mình và lùi lại. Đây không phải là hành vi của chó nhà, mà là hành vi của loài sói hoang dã: những chú chó con này là chó sói. Không chỉ vậy, chúng là những con sói hung dữ [đã tuyệt chủng cách đây 12.500 năm]", Robert Clark từ tạp chí TIME mô tả.
Với việc tái sinh thành công loài sói này, Colossal có kế hoạch áp dụng phương pháp tương tự để phục hồi voi ma mút lông dài vào năm 2028. Bằng cách chỉnh sửa nhân tế bào sống của voi châu Á – loài họ hàng gần nhất của voi ma mút, họ dự định tạo ra những con voi cao hơn 3 mét, nặng đến 10 tấn và có bộ lông dài hơn 1 mét, giống như những bộ hài cốt đã được tìm thấy từ Kỷ Băng hà.
Vào tháng trước, công ty thông báo rằng họ đã thử nghiệm thành công phương pháp này trên chuột trong phòng thí nghiệm. Kết quả là 38 chú "chuột ma mút" với bộ lông xù đặc trưng đã ra đời. Hiện nay, Colossal cho biết họ đang đi đúng hướng để thực hiện ca mang thai hộ voi ma mút vào năm 2026, và những con voi ma mút đầu tiên sẽ tái xuất sau năm dự sinh 2028.
Ngoài việc phục hồi loài đã tuyệt chủng, công việc của Colossal còn nhắm đến việc cứu giúp những loài động vật đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng. Một trong những vấn đề lớn mà các loài nguy cấp gặp phải là thiếu sự đa dạng di truyền, điều mà các nhà khoa học gọi là "nút thắt di truyền".
Nút thắt di truyền xảy ra khi một nhóm nhỏ động vật liên tục giao phối với nhau, dẫn đến hiện tượng giao phối cận huyết, gây ra các dị tật bẩm sinh, vô sinh, và những vấn đề sức khỏe lan rộng trong quần thể loài.
Colossal đã lựa chọn một số loài động vật đang gặp tình trạng này và hiện đang nỗ lực chỉnh sửa gen để tăng sự đa dạng di truyền trong quần thể của chúng. Một trong những dự án điển hình là việc phục hồi loài chim bồ câu hồng đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.
Chim bồ câu hồng có nguồn gốc từ quốc đảo Mauritius và từng rất phát triển ở đây, nhưng đã mất môi trường sống khi diện tích đảo bị biến thành các đồn điền mía. Việc con người đưa mèo đến đã khiến số lượng loài này giảm mạnh, chỉ còn lại khoảng mười cá thể.
Nhờ các chương trình nuôi nhốt, hơn 650 con chim bồ câu đã được ấp nở, chăm sóc và thả lại Mauritius. Tuy nhiên, với số lượng ban đầu ít ỏi, loài chim này đang đối mặt với tỷ lệ vô sinh cao do nút thắt di truyền.
Để giải quyết vấn đề này, các nhà khoa học bắt đầu bằng việc thu thập tế bào mầm nguyên thủy (PGCs) – loại tế bào sẽ phát triển thành tinh trùng và trứng – từ phôi thụ tinh của chim bồ câu hồng. Trong môi trường phòng thí nghiệm, họ thực hiện chỉnh sửa bộ gen của PGCs để tăng cường sự đa dạng di truyền.
Tiếp theo, họ tiêm PGCs vào phôi thụ tinh của gà nhà, một loài có nguồn cung trứng dồi dào hơn chim bồ câu hồng. Các tế bào này sau đó di chuyển đến tuyến sinh dục, tạo ra một phôi có khả năng phát triển thành chim bồ câu hồng, không phải gà con, sau khi được sinh ra và trưởng thành.
Cuối cùng, những chú chim bồ câu hồng này sẽ được thả vào tự nhiên, giúp sinh ra thế hệ con cái có sự đa dạng di truyền cao hơn, đồng thời góp phần bảo vệ và phục hồi loài chim đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng này.
Với những bước tiến đáng kể trong công nghệ sinh học, Colossal Biosciences hiện đang nổi lên như một công ty tiên phong trong lĩnh vực chỉnh sửa gen và đóng góp mạnh mẽ vào công tác bảo tồn động vật và hệ sinh thái.
Kể từ khi Ben Lamm, một doanh nhân kỳ cựu, thành lập Colossal Biosciences vào tháng 9 năm 2021, cùng với nhà di truyền học George Church từ Đại học Harvard, công ty đã đạt được những thành công vượt bậc. Colossal đã huy động được ít nhất 435 triệu USD tài trợ cho các dự án phục hồi các loài động vật đã tuyệt chủng.
Hiện nay, với công nghệ tiên tiến trong tay, Colossal Biosciences đang được định giá lên đến 10,2 tỷ USD. Con số này đủ lớn để giúp công ty tiếp tục theo đuổi các dự án hồi sinh nhiều loài động vật đã tuyệt chủng khác.
Tuy nhiên, đó vẫn chỉ là câu chuyện của tương lai. Ngay lúc này, chúng ta có thể chiêm ngưỡng ba con sói Rolulus, Remus và Khaleesi, những sinh vật đã trở thành tâm điểm trên các mặt báo trong tuần này. Nhưng chắc chắn, chúng không phải là những con cuối cùng được hồi sinh từ loài đã tuyệt chủng.
