Buzz
Kho báu 16 triệu tấn đã được phát hiện.
Nhật Bản vừa đạt được một bước tiến quan trọng trong việc giành lại quyền kiểm soát chuỗi cung ứng đất hiếm toàn cầu. Quốc gia này đã thành công trong việc khoan và thu hồi bùn chứa đất hiếm từ độ sâu gần 5.700 mét dưới đáy biển, gần đảo Minami-Torishima, thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản ở phía tây Thái Bình Dương.
Dự án này do tàu khoan biển sâu Chikyu thực hiện, dưới sự điều phối của Cơ quan Khoa học và Công nghệ Biển - Trái Đất Nhật Bản (JAMSTEC) và tài trợ từ Chương trình Thúc đẩy Đổi mới Chiến lược (SIP) của Chính phủ Nhật Bản.
Đây là lần đầu tiên trên thế giới, một hệ thống khoan biển sâu được thiết kế đặc biệt để khai thác bùn chứa đất hiếm thay vì dầu khí, trong điều kiện môi trường khắc nghiệt dưới đáy biển.
Trong thử nghiệm vào tháng 2/2026, tàu Chikyu đã mở rộng ống khoan, sử dụng thiết bị tự động điều chỉnh dòng nước và bơm áp lực từ tàu để đẩy bùn đất từ đáy biển lên mặt nước. Phương pháp này chứng minh tính khả thi của công nghệ mới khi vượt qua độ sâu kỷ lục, gấp đôi lần thử nghiệm trước ở độ sâu 2.400 mét ngoài khơi tỉnh Ibaraki.
Nhật Bản đã chi hơn 40 tỷ yên (270 triệu USD) để phát triển thiết bị khoan chuyên biệt, bao gồm ống hồi bùn gia cố và hệ thống nghiền bùn dưới biển.
Thiết bị khai thác đã được đưa vào trầm tích dưới đáy biển ngoài khơi Minamitorishima, phía nam Tokyo.
Theo các nhà nghiên cứu từ Đại học Tokyo, đơn vị phát hiện khu mỏ này vào năm 2013, vùng biển quanh Minami-Torishima chứa ít nhất 16 triệu tấn đất hiếm, với trữ lượng lớn thứ ba trên thế giới. Chỉ riêng hai nguyên tố yttrium và dysprosium, các nguyên tố đất hiếm quan trọng, đã đủ cung cấp cho toàn cầu trong hơn 700 năm.
Đất hiếm, bao gồm 17 nguyên tố như neodymium, dysprosium, yttrium, là thành phần thiết yếu cho các nam châm vĩnh cửu dùng trong xe điện, hệ thống định vị, thiết bị quốc phòng và công nghệ cao.
Mặc dù đất hiếm có mặt ở nhiều nơi trên thế giới, Trung Quốc hiện chiếm khoảng 70% sản lượng khai thác và 90% năng lực tinh chế toàn cầu, khiến các quốc gia phát triển, trong đó có Nhật Bản và Mỹ, ngày càng lo ngại về sự phụ thuộc quá mức vào nguồn cung này.
Theo Bộ trưởng Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản, Yohei Matsumoto, việc thu hồi thành công bùn chứa đất hiếm lần này là “bước đầu tiên hướng tới công nghiệp hóa nguồn đất hiếm nội địa”.
Phó Chánh Văn phòng Nội các Masanao Ozaki nhấn mạnh rằng để khai thác đất hiếm quy mô lớn, Nhật Bản cần chứng minh toàn bộ chuỗi quy trình từ khai thác đến phân tách và tinh luyện. Một đợt khai thác thử toàn diện sẽ được tổ chức vào tháng 2/2027, với mục tiêu thu hồi tới 350 tấn bùn mỗi ngày và báo cáo kinh tế kỹ thuật dự kiến sẽ được công bố vào tháng 3/2028.
Tàu khoan biển sâu Chikyu của JAMSTEC tại cảng Shimizu ở Shizuoka, miền trung Nhật Bản.
Trong bối cảnh Trung Quốc gần đây thắt chặt xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng và có khả năng đưa đất hiếm vào danh sách kiểm soát, việc đảm bảo nguồn cung khoáng sản chiến lược đã trở thành một vấn đề quan trọng đối với Nhật Bản.
Takahiro Kamisuna, chuyên gia từ Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), nhận xét: “Nếu Nhật Bản khai thác thành công đất hiếm quanh Minami-Torishima, họ có thể đảm bảo chuỗi cung ứng trong nước cho các ngành công nghiệp cốt lõi, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc một cách đáng kể.”
Tuy nhiên, những thách thức lớn vẫn đang chờ đón phía trước. Việc khai thác ở độ sâu gần 6.000 mét có thể gây ra tác động tiêu cực đến hệ sinh thái dưới đáy biển. Các tổ chức môi trường quốc tế đã lên tiếng cảnh báo, và đây hiện là vấn đề tranh cãi trên toàn cầu.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thúc đẩy chính sách cấp phép nhanh chóng để khai thác khoáng sản tại các vùng biển quốc tế, tạo thêm sức ép cạnh tranh chiến lược.
Theo Asia News
