Loài thực vật kỳ quái, bất ngờ "hồi sinh sau 20 năm": Loài hoa cổ tích cực hiếm tái xuất

Loài hoa bí ẩn lần đầu tiên được phát hiện vào năm 1992, chỉ có một mẫu vật duy nhất được bảo quản trong bảo tàng.

Loài hoa cổ tích cực kỳ hiếm tái xuất hiện

Theo Japan Times, sau hơn 20 năm bị cho là tuyệt chủng, loài hoa đèn lồng cổ tích Thismia kobensis đã tái xuất hiện tại tỉnh Hyōgo, Nhật Bản. Phát hiện này không chỉ có ý nghĩa bảo tồn mà còn giúp chúng ta khám phá thêm về sự tiến hóa của loài thực vật độc đáo này.

Thismia kobensis, loài hoa đèn lồng cổ tích, thuộc chi Thismia, được xem là một trong những loài thực vật dị dưỡng cực kỳ hiếm. Loài hoa kỳ lạ này từ bỏ lá xanh và khả năng quang hợp để sinh sống hoàn toàn dưới lòng đất, chỉ nhô lên những bông hoa hình đèn lồng vào mùa mưa. Đôi khi chúng bị nhầm với nấm.

Thismia kobensis lần đầu tiên được phát hiện tại thành phố Kobe vào năm 1992, chỉ với một mẫu vật duy nhất. Do không tìm thấy thêm cá thể nào và môi trường sống của nó bị phá hủy do nạn phá rừng, loài hoa này đã bị tuyên bố tuyệt chủng vào năm 1999.

Vào năm 2021, trong một cuộc khảo sát, loài hoa Thismia kobensis bất ngờ được phát hiện tại thành phố Sanda, tỉnh Hyogo, cách nơi phát hiện ban đầu khoảng 30 km.

Nhóm nghiên cứu đã bắt đầu tìm kiếm và thu thập ba mẫu vật đủ để tiến hành phân tích hoa và ADN. Đặc biệt, phần đáy hoa trong suốt, bóng và ống hoa có màu cam chứa nhị hoa.

Các nhà khoa học chỉ ra rằng các loài thực vật trong chi Thismia là mycoheterotrophic, nghĩa là chúng không thể tự quang hợp hoặc chỉ quang hợp một phần, mà thay vào đó lấy năng lượng và dinh dưỡng từ nấm. Nghiên cứu về loài hoa này đã được công bố trên tạp chí Phytotaxa. Các chuyên gia nhấn mạnh: "Hầu hết các loài thực vật mycoheterotrophic nhận carbon gián tiếp từ thực vật quang hợp thông qua mạng nấm rễ chung, vì vậy chúng phụ thuộc rất nhiều vào nấm và cây để tồn tại." Điều này khiến chúng rất nhạy cảm với sự thay đổi môi trường và có nguy cơ tuyệt chủng cao.

Khoảng 90 loài Thismia đã được phát hiện, nhưng nhiều loài chỉ biết đến từ địa điểm ban đầu và một số loài có thể đã biến mất. Việc phát hiện lại Thismia kobensis ở một vị trí mới cách nơi tìm thấy ban đầu hơn 30 km cho thấy, nếu thực hiện khảo sát rộng hơn trong mùa hoa nở, có thể sẽ cung cấp thêm thông tin quan trọng về sự phân bố và mức độ hiếm của loài này, từ đó đưa ra các biện pháp bảo vệ phù hợp.

Địa điểm phát hiện mới này cũng đã khiến Thismia kobensis trở thành loài hoa đèn lồng cổ tích có phạm vi phân bố ở cực bắc châu Á, được biết đến cho đến nay.

Kohei Yamana, tác giả nghiên cứu, đã vô tình phát hiện lại loài hoa này vào tháng 6/2021 khi khám phá một khu rừng lá kim ở thành phố Sanda, tỉnh Hyogo. Phát hiện này giúp các nhà khoa học cập nhật lại mô tả về loài, bổ sung chi tiết cho bản mô tả trước đó vốn chỉ dựa vào một mẫu vật bảo tàng không đầy đủ. Sau khi phân tích các đặc điểm khác nhau, họ xác định Thismia kobensis là một loài riêng biệt với các đặc tính và lịch sử tiến hóa độc đáo.

Phát hiện này cũng mở ra cơ hội tìm hiểu thêm về một loài hoa đèn lồng cổ tích khác, Thismia americana, được phát hiện hơn 100 năm trước gần Chicago, Mỹ, và hiện được cho là đã tuyệt chủng. Nghiên cứu hình thái học chi tiết cho thấy Thismia kobensis là họ hàng gần nhất của Thismia americana, loài đèn lồng cổ tích duy nhất ở Bắc Mỹ, điều này có thể giải thích nguồn gốc của T. americana từ Đông Á qua cầu đất liền Bering.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng cảnh báo rằng Thismia kobensis vẫn đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng nghiêm trọng, đặc biệt là bởi sự tác động của con người, những người thường xuyên di chuyển dọc theo các lối mòn trong khu rừng tự nhiên ở Kobe.