Buzz
TPO - Nam Cực, vùng đất băng giá tưởng chừng như bất động, có thể sẽ sớm trở thành nơi chứng kiến hàng loạt vụ phun trào núi lửa, làm thay đổi diện mạo của Trái Đất. Đây là lời cảnh báo từ một nghiên cứu gần đây, cho thấy băng tan đang làm tăng nguy cơ kích hoạt hàng trăm núi lửa ẩn dưới lớp băng dày đặc.
Bí mật dưới lớp băng vĩnh cửu
Ẩn sâu dưới lớp băng dày hàng kilomet là ít nhất 138 núi lửa, trong đó hơn 100 núi lửa vẫn đang trong trạng thái "ngủ say". Trọng lượng khổng lồ của băng – ước tính lên tới 24,38 triệu gigatonnes (1 gigatonne = 1.000 tỷ kg) – đóng vai trò như một chiếc nút chai, ngăn cản magma trong các buồng núi lửa trào ra.
Tuy nhiên, khi băng tan nhanh chóng do biến đổi khí hậu, áp lực này bị giảm đi. Các nhà khoa học từ Đại học Brown, Mỹ, cho biết quá trình "giảm tải" này có thể dẫn đến các đợt phun trào mạnh mẽ và dày đặc hơn.
"Lớp băng đang bị tan chảy, tạo cơ hội cho magma giãn nở và tăng áp lực trong các buồng núi lửa," nghiên cứu đăng trên tạp chí Geochemistry, Geophysics, Geosystems nhấn mạnh. "Khí CO2 và nước hòa tan trong magma sẽ tạo thành bong bóng khí, làm gia tăng thêm áp lực và cuối cùng dẫn đến phun trào."
'Hiệu ứng domino' nguy hiểm
Sự tan chảy của băng có thể kích hoạt núi lửa phun trào
Hầu hết các núi lửa ở Nam Cực là núi lửa ngầm, vì vậy các vụ phun trào sẽ không dễ dàng phát hiện. Tuy nhiên, nhiệt độ từ chúng sẽ thúc đẩy quá trình tan chảy của băng, tạo nên một vòng tuần hoàn nguy hiểm: băng tan, magma thoát ra, băng tan tiếp.
Quá trình này không diễn ra ngay lập tức, mà kéo dài qua nhiều thế kỷ. Điều đáng lo ngại là ngay cả khi con người ngừng phát thải khí nhà kính, ảnh hưởng này vẫn sẽ tiếp tục, các nhà khoa học cảnh báo.
Từ năm 1992 đến 2017, Nam Cực đã mất đi 3.000 tỷ tấn băng, với tốc độ tan chảy hiện nay nhanh gấp ba lần so với mười năm trước. Lượng băng này chiếm tới 90% nguồn nước ngọt của thế giới. Nếu toàn bộ băng ở Nam Cực tan chảy, mực nước biển sẽ tăng lên khoảng 60m.
