Mặc dù cú rơi của Kosmos 482 diễn ra khá êm ả, nhưng nó vẫn đưa ra lời cảnh báo về lượng rác vũ trụ ngày càng gia tăng quanh Trái Đất.
Sau hơn 50 năm trôi dạt trong không gian, tàu vũ trụ của Liên Xô, được thiết kế để hạ cánh trên sao Kim, cuối cùng đã trở lại Trái Đất vào ngày 26 tháng 4 vừa qua.
Tàu Kosmos 482, phóng vào năm 1972 trong khuôn khổ chương trình khám phá sao Kim của Liên Xô, đã rơi xuống Ấn Độ Dương, phía tây Jakarta (Indonesia), vào lúc 6:24 sáng (giờ GMT). Theo thông báo chính thức từ Roscosmos, may mắn là vụ rơi không gây ra thiệt hại hay thương tích nào.
Kosmos 482 được chế tạo như một bản sao của tàu Venera 8 – tàu đã thành công hạ cánh xuống sao Kim vào tháng 7/1972. Tuy nhiên, vì sự cố ở tầng đẩy của tên lửa Soyuz, Kosmos 482 không đủ vận tốc để thoát khỏi lực hấp dẫn của Trái Đất và đã bị kẹt trong quỹ đạo hình elip quanh hành tinh này suốt hơn 50 năm.

Trớ trêu thay, trong khi Venera 8 thực hiện thành công sứ mệnh và truyền về dữ liệu từ bề mặt sao Kim trong 50 phút trước khi bị thiêu rụi, thì Kosmos 482 lại trôi nổi vô định. Vào năm 1981, thân tàu đã rơi vào khí quyển và bị cháy, nhưng mô-đun hạ cánh – được thiết kế để chịu đựng khí quyển nóng bỏng của sao Kim – vẫn tiếp tục tồn tại trên quỹ đạo thấp.
Mô-đun này nặng khoảng 495 kg, có dạng hình trụ cao khoảng 1 mét và được cho là vẫn còn nguyên vẹn nếu được trục vớt, nhờ vào cấu trúc chịu nhiệt cực cao. Theo hiệp ước Liên Hợp Quốc về không gian, bất kỳ mảnh vỡ nào được tìm thấy sẽ thuộc quyền sở hữu của Nga.
Mặc dù cú rơi của Kosmos 482 kết thúc khá êm đềm, nhưng nó vẫn đưa ra lời cảnh báo về sự gia tăng nhanh chóng của rác vũ trụ quanh Trái Đất. Hiện tại, hơn 30.000 mảnh rác không gian lớn đang được các cơ quan không gian theo dõi, nhưng hàng nghìn mảnh nhỏ hơn gần như không thể kiểm soát.
Trước sự kiện Kosmos 482, thế giới đã chứng kiến nhiều vụ rơi gây lo ngại: từ các tầng tên lửa Long March 5B của Trung Quốc rơi xuống Bờ Biển Ngà, Borneo và Ấn Độ Dương, cho đến mảnh vỡ từ tên lửa SpaceX rơi trúng nông trại ở Mỹ và Australia. Mặc dù rủi ro đối với từng cá nhân là rất thấp – theo Aerospace Corporation, xác suất bị thương từ Kosmos 482 chỉ là 0,4/10.000 – nhưng vấn đề an toàn không gian ngày càng được quan tâm hơn.
Anh Việt
