Buzz
Triển lãm Expo 2025 tại Osaka chứng kiến Nhật Bản bất ngờ trình làng đột phá công nghệ ở nơi khó ngờ - trạm xe buýt ngoại vi khu triển lãm chính.
Đằng sau kiến trúc mái vòm dài 250m ẩn chứa đại chiến lược: tái chiếm ngôi vương công nghệ năng lượng mặt trời - lĩnh vực Nhật từng dẫn đầu trước khi bị Trung Quốc soán ngôi.
Công nghệ siêu mỏng - tham vọng khổng lồ
Vũ khí bí mật của Nhật là pin mặt trời perovskite - vật liệu cực mỏng, nhẹ và dẻo dai, được tích hợp trực tiếp vào mái vòm nhà ga Yumeshima. Với độ dày chỉ vài mm như màng phim, chúng có thể bám lên mọi bề mặt kể cả kính hay mái yếu - điều pin silicon truyền thống không làm được.
Khác biệt then chốt: công nghệ này không phụ thuộc vào polysilicon - lĩnh vực Trung Quốc đang thao túng. Thay vào đó, iod trở thành nguyên liệu chủ lực - lợi thế mà Nhật Bản và Chile đang nắm giữ. Tokyo xem đây là yếu tố sống còn trong cuộc đua công nghệ toàn cầu.
Perovskite còn gây ấn tượng với hiệu suất chuyển hóa năng lượng vượt trội. Thí nghiệm cho thấy chúng đạt gần 30% hiệu suất - cao hơn cả silicon đời mới nhất.
Kinh nghiệm xương máu từ những thất bại trước
Xứ Phù Tang từng thống trị ngành công nghiệp pin mặt trời với 50% thị phần toàn cầu năm 2000. Nhưng từ 2005, trước sự cạnh tranh khốc liệt về giá từ Trung Quốc, các công ty Nhật dần mất thế thượng phong và hiện chỉ nắm chưa tới 1% thị phần.
Tokyo thẳng thắn thừa nhận đã không đầu tư đủ mạnh để duy trì vị thế dẫn đầu. Lần này, họ quyết không lặp lại sai lầm. Sekisui Chemical - đơn vị phát triển pin perovskite tại Expo - đang đầu tư 310 tỷ yên (2.1 tỷ USD) xây nhà máy, với 50% vốn từ chính phủ. Thêm vào đó là 5 tỷ yên ngân sách hỗ trợ ứng dụng công nghệ tại địa phương.
Mục tiêu của Nhật là sản xuất 20GW điện từ công nghệ mặt trời thế hệ mới vào 2040 - tương đương công suất 20 nhà máy điện hạt nhân.
Thách thức then chốt: Giá thành sản xuất
Dù có nhiều ưu điểm, pin perovskite vẫn đối mặt với thách thức lớn về giá. Trong khi pin silicon Trung Quốc có giá chỉ 2 yên/kWh, thì mục tiêu lạc quan nhất của Nhật đến 2040 mới đạt 10 yên/kWh.
Giới chuyên gia cảnh báo: không đạt được sản lượng lớn thì khó giảm giá thành. Nhưng để sản xuất hàng loạt lại cần thị trường đủ rộng - một nghịch lý khó giải quyết đối với công nghệ mới.
Bất chấp khó khăn, Tokyo vẫn quyết tâm duy trì hỗ trợ tài chính ít nhất đến năm 2030. "Ưu tiên hàng đầu là thị trường trong nước, nhưng chúng tôi cũng đang lên kế hoạch mở rộng ra thị trường quốc tế", đại diện Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) - ông Takayuki Taenaka chia sẻ.
Tham khảo: Nikkei
