Buzz
(NLĐO) - Loài thực vật trong suốt, không có diệp lục, lần đầu tiên được phát hiện sinh sống ở vị trí cao nhất Việt Nam tại khu rừng ở Thanh Hóa.
Ngày 23-12, thông tin từ Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên (huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa) cho hay, các nhà nghiên cứu vừa tìm thấy một loài thực vật trong suốt không chứa diệp lục tại khu vực rừng nguyên sinh thuộc bản Vịn (xã Bát Mọt, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa).
Loài thực vật mới, trong suốt và không có diệp lục, được ghi nhận lần đầu tiên ở khu vực cao nhất của Việt Nam. Ảnh: Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga
Theo báo cáo, trong chuyến khảo sát sinh thái và đa dạng sinh học tháng 10-2023, đoàn nghiên cứu hỗn hợp Việt - Nga (gồm Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga và Trường Đại học Tổng hợp Moscow, Liên bang Nga) cùng với các cán bộ khoa học tại Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên đã xác định loài thực vật mới này, và kết quả sẽ được công bố trên tạp chí Phytotaxa vào tháng 6-2024.
Loài thực vật mới này mang tên khoa học Thismia papillata, đây là loài duy nhất không có diệp lục được phát hiện ở độ cao 800 m so với mực nước biển.
Các nhà khoa học cho biết, thông thường các loài thực vật có diệp lục có khả năng tự tổng hợp dưỡng chất qua quang hợp. Tuy nhiên, những loài thiếu diệp lục phải phụ thuộc vào sự cộng sinh với nấm để phát triển, gọi là thực vật dị dưỡng (Mycoheterotrophic).
Thismia papillata là một loài thực vật thân thảo rất nhỏ thuộc chi Tiết mi (Thismia), họ Tiết mi (Thismiaceae). Loài này sống dị dưỡng, cộng sinh với nấm, có thân hơi mọng, rễ dạng sợi và ưa sống ở môi trường đất khô ẩm vừa phải.
Cành của loài này, khi nở hoa, dài khoảng 1 mm và chỉ mang một bông hoa duy nhất ở đầu cành, bao quanh bởi ba lá bắc. Lá nhỏ, mọc đối hoặc mọc so le, có hình tam giác hoặc hình trứng, không có diệp lục, dài khoảng 2 mm.
Lá bắc có màu trắng nhạt, hình trứng ngược, dài từ 4,0 đến 4,9 mm, nhẵn và bám chặt vào đế hoa. Hoa có hai giới tính, màu trắng nhạt, dài khoảng 13 mm, có hình chén ngược và hơi nghiêng, bề mặt ngoài có các nốt nhú nổi bật. Các nhị hoa kết hợp thành một ống uốn cong giống chiếc ủng, noãn dưới gồm nhiều ô. Hoa nở vào tháng 10.
Loài Thismia papillata có đặc điểm khác biệt so với các loài khác trong chi Tiết mi ở hình dạng các bao hoa. Các bao hoa bên trong hợp lại thành một dạng mũ, trong khi phần phụ của bao hoa ngoài dài khoảng 15 mm, còn phần phụ của bao hoa bên trong dài 9 mm.
Hiện nay, các nhà khoa học đã xác định được 109 loài thuộc chi Tiết mi trên toàn cầu, phân bố chủ yếu ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Á, cùng với các vùng ôn đới của Úc và châu Mỹ.
Tại Việt Nam, đã có 6 loài Tiết mi được phát hiện, tất cả đều phân bố từ Quảng Trị trở vào. Thismia papillata ở Xuân Liên chỉ được phát hiện một mẫu duy nhất và được ghi nhận ở vĩ độ cao nhất trên lãnh thổ Việt Nam.
Phát hiện loài thực vật mới Thismia papillata tại Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên không chỉ làm tăng thêm giá trị sinh học của khu vực này, mà còn chứng minh đây là một trong những khu bảo tồn đa dạng sinh học quý giá ở Việt Nam và Đông Nam Á. Cần tiếp tục thực hiện các nghiên cứu và đánh giá đầy đủ để bảo tồn và phát huy giá trị sinh thái, môi trường tại đây.
