Buzz
Liệu giấc mơ về nguồn năng lượng sạch có thể biến thành một thảm họa môi trường, khi lượng pin thải ngày càng tăng lên?
Ấn Độ hiện đang trải qua một thời kỳ bùng nổ điện mặt trời mạnh mẽ. Trong suốt 10 năm qua, quốc gia này đã vươn từ vị trí cuối bảng lên top 3 thế giới nhờ vào dòng đầu tư mạnh mẽ vào năng lượng mặt trời.
Những tấm pin năng lượng mặt trời màu xanh lam trải dài hàng kilomet trên sa mạc Thar, trong khi hàng triệu mái nhà ở các thành phố cũng đang sử dụng điện từ nguồn năng lượng này.
Tuy nhiên, đằng sau sự phát triển mạnh mẽ này là vấn đề rác thải. Khi những tấm pin mặt trời cũ dần hết tuổi thọ, một câu hỏi lớn đã được đặt ra: Liệu giấc mơ năng lượng sạch có trở thành một thảm họa môi trường độc hại?
Hiện tại, Ấn Độ chưa có một ngân sách quốc gia riêng biệt để xử lý vấn đề rác thải từ pin mặt trời, và thiếu các cơ sở công nghiệp quy mô lớn để giải quyết lượng rác thải này.
Mặt tối của ánh sáng
Nhờ vào các khoản trợ cấp từ chính phủ, gần 2,4 triệu hộ gia đình ở Ấn Độ đã sử dụng điện mặt trời, giúp năng lượng mặt trời chiếm hơn 20% tổng công suất điện quốc gia và giảm sự phụ thuộc vào than đá.
Tuy nhiên, thành công này lại che giấu một mối nguy hại môi trường nghiêm trọng.
Với việc thiếu nguồn tài chính quốc gia và mạng lưới tái chế, Ấn Độ đang trên đà tiến tới một cuộc khủng hoảng rác thải “xanh” mà nước này chưa chuẩn bị đầy đủ để đối phó.
Theo ước tính, lượng rác thải từ pin mặt trời ở Ấn Độ năm 2023 là 100.000 tấn, con số này có thể kiểm soát được. Tuy nhiên, đây chỉ là một phần nhỏ, và đến năm 2030, lượng rác thải có thể lên đến 600.000 tấn.
Hội đồng Năng lượng, Môi trường và Nước của Ấn Độ (CEEW) dự báo con số này sẽ vượt lên hơn 11 triệu tấn vào năm 2047.
Để đối phó với lượng rác thải khổng lồ này, Ấn Độ cần xây dựng khoảng 300 trung tâm tái chế trên toàn quốc, với tổng mức đầu tư lên đến 478 triệu USD trong vòng 20 năm.
Ông Rohit Pahwa, đại diện của công ty năng lượng Targray, đã chia sẻ với BBC rằng “làn sóng rác thải thực sự sẽ đến trong 10-15 năm tới”.
Phần lớn các siêu dự án điện mặt trời tại Ấn Độ bắt đầu hoạt động vào giữa thập niên 2010. Những tấm pin này có tuổi thọ khoảng 25 năm, và đồng hồ đếm ngược cho việc xử lý rác thải đã bắt đầu.
Bài toán tái chế
Pin mặt trời chứa nhiều vật liệu quý như bạc và đồng, cùng với một lượng nhỏ chì và cadmium.
Khi các tấm pin bị vỡ tại các bãi phế liệu không hợp pháp hoặc bị chôn lấp, các chất độc hại này có thể ngấm vào nguồn nước ngầm và xâm nhập vào chuỗi thức ăn.
Hiện tại, việc tái chế pin mặt trời ở Ấn Độ vẫn còn rất sơ khai và tự phát.
Công nhân thường chỉ thu hồi những bộ phận dễ xử lý như khung nhôm và kính, trong khi các vật liệu quý, nhưng phức tạp hơn, lại bị thất thoát hoặc phát tán vào môi trường.
Mặc dù Ấn Độ đã yêu cầu các nhà sản xuất chịu trách nhiệm tái chế theo quy định về rác thải điện tử ban hành năm 2022, nhưng việc thực thi các quy định này vẫn chưa đồng bộ. Các tấm pin dân dụng dễ dàng bị vứt bỏ tại các bãi rác hoặc điểm thu gom trái phép.
Dù vậy, cuộc khủng hoảng này lại mở ra cơ hội kinh tế lớn. Công nghệ tái chế hiện đại có thể thu hồi các kim loại quý như bạc và silicon. Khoảng 38% vật liệu có thể tái sử dụng cho các tấm pin mới, đồng thời giúp giảm phát thải khoảng 37 triệu tấn CO2.
Các chuyên gia nhận định rằng trong thập kỷ tới, Ấn Độ cần phải chuyên nghiệp hóa ngành tái chế và yêu cầu các doanh nghiệp điện mặt trời có lợi nhuận cao phải chịu trách nhiệm cho toàn bộ vòng đời sản phẩm.
Cuộc khủng hoảng rác thải pin mặt trời của Ấn Độ phản ánh xu hướng toàn cầu. Mỹ và Trung Quốc cũng đang chuẩn bị đối mặt với lượng rác thải khổng lồ khi đẩy mạnh năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, chính sách của từng quốc gia lại có sự khác biệt lớn.
Tương lai năng lượng của Ấn Độ rất tươi sáng, nhưng để thực sự trở nên 'xanh', quốc gia này cần sớm tìm cách xử lý những vấn đề mà các tấm pin mặt trời sẽ gây ra trong tương lai.
Theo IE
