Dự kiến, vào ngày 2/12 hôm nay, chính phủ Mỹ sẽ thực hiện lệnh cấm bán dẫn lần thứ ba trong ba năm qua đối với các công ty và tổ chức Trung Quốc. Hai nguồn tin từ Reuters cho hay, Mỹ sẽ đưa thêm 140 doanh nghiệp và tập đoàn vào danh sách hạn chế nhập khẩu các thiết bị gia công bán dẫn cao cấp nhất hiện nay, được sản xuất bởi các nhà cung cấp Hà Lan và Nhật Bản, dựa trên công nghệ và quyền sở hữu trí tuệ của Mỹ. Trong số các công ty bị cấm, có những cái tên như Naura, Piotech và SiCarrier Technology. Mục tiêu của lệnh cấm không chỉ là làm chậm sự phát triển ngành bán dẫn Trung Quốc, mà còn hạn chế khả năng sản xuất chip nhớ hiệu năng cao, thiết yếu cho các hệ thống GPU AI. Mỹ muốn làm giảm sức mạnh xử lý của các GPU máy chủ, từ đó kìm hãm sự phát triển AI của các công ty Trung Quốc.
Đây có thể là bước đi cuối cùng trong nỗ lực lớn của chính quyền Tổng thống Joe Biden nhằm ngăn cản sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và tự chủ công nghệ bán dẫn của Trung Quốc. Được coi là động thái cuối cùng, bởi chỉ vài tuần nữa, Tổng thống đắc cử Donald Trump sẽ chính thức nhậm chức.
Các nhà lập pháp Mỹ cho biết một số công ty trong danh sách đen như Swaysure Technology Co, Qingdao SiEn và Shenzhen Pensun Technology Co. đang hợp tác với Huawei Technologies để giúp công ty này đối phó với các lệnh cấm của Mỹ. Mặc dù bị liệt vào danh sách hạn chế, Huawei vẫn giữ vị thế trung tâm trong ngành nghiên cứu và sản xuất chip bán dẫn cao cấp tại Trung Quốc. Bên cạnh đó, Mỹ cũng đang xem xét các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt hơn đối với Semiconductor Manufacturing International (SMIC), nhà sản xuất chip bán dẫn theo hợp đồng lớn nhất của Trung Quốc. SMIC đã bị đưa vào danh sách đen từ năm 2020 nhưng vẫn được phép nhận giấy phép để tiếp tục phục vụ các đối tác quốc tế, bao gồm cả những công ty Mỹ. Nếu các doanh nghiệp Mỹ muốn tiếp tục cung cấp sản phẩm cho các công ty mới được đưa vào danh sách cấm, họ sẽ phải xin giấy phép xuất khẩu đặc biệt từ Bộ Thương mại Mỹ và phải được phê duyệt kỹ lưỡng.
Trong những năm gần đây, Trung Quốc đang nỗ lực tự chủ công nghệ bán dẫn. Tuy nhiên, khi so với các tên tuổi lớn như Nvidia và ASML, đặc biệt trong các lĩnh vực chip xử lý AI và thiết bị quang khắc bán dẫn bằng tia UV, Trung Quốc vẫn chưa đạt được trình độ công nghệ và hiệu năng tương đương. Một phần trong các quy định mới của Mỹ cũng nhắm đến việc kiểm soát xuất khẩu thiết bị bán dẫn từ các công ty nước ngoài, điều này có thể ảnh hưởng đến các đồng minh của Mỹ. Những quy định mới sẽ mở rộng quyền kiểm soát của Mỹ đối với xuất khẩu thiết bị gia công bán dẫn từ cả các công ty Mỹ lẫn Nhật Bản và Hà Lan sang các nhà máy bán dẫn ở Trung Quốc. Các thiết bị sản xuất tại Israel, Singapore, Malaysia, Hàn Quốc và Đài Loan sẽ bị cấm xuất khẩu sang Trung Quốc, trong khi các thiết bị từ Nhật Bản và Hà Lan sẽ không bị ảnh hưởng. Quy định này sẽ áp dụng với 16 công ty mà Mỹ coi là quan trọng đối với tham vọng tự chủ bán dẫn của Trung Quốc, đồng thời Mỹ cũng có thể kiểm soát mọi sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc nếu chứa chip của các công ty Mỹ.