NASA ghi nhận một tín hiệu bí ẩn phát ra từ khoảng cách lên tới 8 tỷ năm ánh sáng so với Trái Đất: hiện tượng kéo dài suốt 7 giờ liên tục, khiến cộng đồng khoa học toàn cầu rơi vào trạng thái bối rối.

Theo đánh giá của các nhà thiên văn học, đây là dạng tín hiệu kỳ lạ nhất mà con người từng quan sát được, đến mức hoàn toàn không khớp với bất kỳ mô hình lý thuyết nào đang tồn tại.

Tín hiệu “chưa từng xuất hiện trong lịch sử quan sát”

Live Science đưa tin, kính viễn vọng không gian tia gamma Fermi Gamma-ray Space Telescope của NASA đã phát hiện một hiện tượng cực kỳ khác thường vào tháng 7 vừa qua. Tín hiệu này được các nhà khoa học đặt tên là GRB 250702B.

Khác hẳn với các vụ bùng nổ tia gamma thông thường chỉ tồn tại từ vài phần nghìn giây đến vài phút, GRB 250702B phát sáng theo từng nhịp và duy trì liên tục trong suốt 7 giờ, một thời lượng bị xem là “phi lý” dưới góc nhìn của khoa học thiên văn hiện đại.

Nhóm nghiên cứu do nhà thiên văn Jonathan Carney (Đại học Bắc Carolina, Mỹ) đứng đầu cho biết rằng, kể từ thời điểm Fermi chính thức vận hành vào năm 2008, chưa từng có tín hiệu nào mang những đặc điểm tương đồng như vậy.

Phát sinh từ một thiên hà bị bao phủ bởi lớp bụi vũ trụ dày đặc

Nhằm giải mã bản chất của hiện tượng này, các nhà khoa học đã triển khai nhiều đợt quan sát chuyên sâu bằng loạt đài quan sát hàng đầu thế giới như Gemini, Very Large Telescope (Chile), Keck (Hawaii) cùng kính viễn vọng không gian Hubble.

Các phân tích cho thấy GRB 250702B xuất phát từ một thiên hà khổng lồ cách Trái Đất khoảng 8 tỷ năm ánh sáng. Do khu vực này bị che phủ bởi lượng bụi vũ trụ rất lớn, hiện tượng không thể quan sát bằng ánh sáng khả kiến, buộc các kính viễn vọng chỉ có thể ghi nhận tia X năng lượng cao và ánh sáng hồng ngoại.

Phát hiện quan trọng này đã được nhóm nghiên cứu công bố chính thức trên The Astrophysical Journal Letters, tạp chí khoa học uy tín hàng đầu trong lĩnh vực thiên văn học và vật lý thiên thể.

Hàng loạt giả thuyết được đưa ra, song vẫn chưa tìm thấy lời giải

Trao đổi với Live Science, tiến sĩ Carney thừa nhận rằng "Đây là vụ bùng nổ tia gamma có thời lượng dài nhất mà con người từng ghi nhận, dài đến mức không thể khớp với bất kỳ mô hình hiện hành nào về cơ chế gây ra các vụ nổ tia gamma."

Nhóm nghiên cứu đã đề xuất một số kịch bản khả dĩ, bao gồm sự sụp đổ và kết thúc vòng đời của một ngôi sao khổng lồ, một ngôi sao bị lỗ đen xé nát, hoặc một quá trình hợp nhất hiếm hoi giữa sao heli và lỗ đen. Dù vậy, chưa có giả thuyết nào đủ sức lý giải đầy đủ mọi đặc điểm bất thường mà tín hiệu này thể hiện.

Các nhà khoa học cho rằng GRB 250702B có thể chỉ là dấu hiệu mở đầu, gợi ý sự tồn tại của một hiện tượng vũ trụ mà nhân loại chưa từng biết tới. Việc tiếp tục phát hiện thêm những tín hiệu tương tự trong tương lai sẽ giữ vai trò then chốt trong việc giải mã nguồn gốc thực sự của chúng.

Trong khi vẫn chưa có lời giải thỏa đáng, tín hiệu kéo dài suốt 7 giờ này đang được xem là một trong những bí ẩn lớn nhất từng được các kính viễn vọng hiện đại ghi nhận, đồng thời nhắc nhở rằng vũ trụ còn ẩn chứa vô vàn điều vượt ngoài tầm hiểu biết của con người.

Nguyệt Phạm (Theo NASA, Livescience)