Buzz
Sự gia tăng băng này chủ yếu là kết quả của hiện tượng mưa và tuyết tăng bất thường trong khu vực, đặc biệt là ở Đông Nam Cực.
Một nghiên cứu gần đây sử dụng dữ liệu từ vệ tinh NASA cho thấy Nam Cực đã thu được lượng băng lớn trong giai đoạn 2021–2023, phá vỡ xu hướng mất băng kéo dài gần hai thập kỷ. Tuy nhiên, các nhà khoa học khẳng định đây chỉ là một sự kiện bất thường, mang tính tạm thời, không phải dấu hiệu cho thấy sự dừng lại hay đảo ngược biến đổi khí hậu toàn cầu.
Nghiên cứu được thực hiện bởi nhóm chuyên gia từ Đại học Đồng Tế (Tongji University, Thượng Hải), công bố vào ngày 19/3 trên tạp chí Science China Earth Sciences. Dựa trên dữ liệu từ các vệ tinh GRACE và GRACE-FO của NASA, nhóm nghiên cứu đã theo dõi sự thay đổi khối lượng băng tại Nam Cực từ năm 2002 cho đến đầu năm 2024.
Trong phần lớn thời gian này, Nam Cực đã mất băng nhanh chóng – trung bình mất khoảng 81 tỷ tấn băng mỗi năm từ 2002 đến 2010, và con số này tăng lên 157 tỷ tấn mỗi năm trong giai đoạn 2011–2020. Tuy nhiên, từ năm 2021 đến 2023, một sự thay đổi bất ngờ đã xảy ra: Nam Cực gia tăng trung bình khoảng 119 tỷ tấn băng mỗi năm.
Sự gia tăng băng này chủ yếu là kết quả của lượng mưa và tuyết bất thường trong khu vực, đặc biệt tại Đông Nam Cực. Bốn dòng sông băng ở khu vực này, từng mất băng nhanh chóng trong giai đoạn trước, nay lại ghi nhận sự gia tăng đáng kể về khối lượng. Các chuyên gia cho rằng đây không phải là điều bất ngờ. "Trong điều kiện khí hậu ấm hơn, không khí có thể chứa nhiều hơi nước hơn, tạo điều kiện cho hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa tuyết lớn xảy ra," Tom Slater, nhà nghiên cứu tại Đại học Northumbria (Anh), chia sẻ.
Dù vậy, điều này không có nghĩa là xu hướng tan băng đã chấm dứt. Slater nhấn mạnh rằng phần lớn lượng băng mất đi tại Nam Cực vẫn đến từ các sông băng ở những khu vực khác, chúng vẫn tiếp tục trượt nhanh ra đại dương ấm. Việc tuyết rơi nhiều trong thời gian ngắn chỉ có tác dụng tạm thời bù đắp, nhưng không thể đảo ngược xu hướng tổng thể.
Kể từ đầu năm 2024, tốc độ gia tăng băng đã bắt đầu có dấu hiệu giảm. Lượng băng hiện tại gần như quay lại mức của năm 2020, trước khi hiện tượng tăng đột biến xảy ra. Các nhà nghiên cứu cảnh báo không nên vội kết luận sai lệch chỉ vì một giai đoạn ngắn không bình thường.
Nam Cực sở hữu khối băng lớn nhất trên Trái đất, chiếm tới 90% lượng nước ngọt toàn cầu. Bên cạnh tảng băng lục địa, khu vực này còn có vành đai băng biển (sea ice) – là phần nước biển đóng băng theo mùa. Mặc dù từng ổn định hơn Bắc Cực, nhưng băng biển Nam Cực trong năm 2023 đã đạt mức thấp kỷ lục, điều mà các nhà khoa học cho rằng "gần như không thể xảy ra nếu không có biến đổi khí hậu".
Hiện tượng tăng băng tại Nam Cực trong một thời gian ngắn không thay đổi được bức tranh toàn cầu. Nhiệt độ toàn cầu vẫn đang đạt mức cao nhất trong lịch sử, với tháng 4/2025 là tháng thứ 21 trong 22 tháng gần đây vượt quá giới hạn 1,5°C theo Thỏa thuận Paris – được ký kết nhằm ngăn Trái đất nóng lên quá mức nguy hiểm.
Tóm lại, dù lượng băng tại Nam Cực có thể thay đổi theo từng năm, nhưng xu hướng chung vẫn là tan băng – dâng mực nước biển – và khí hậu toàn cầu vẫn tiếp tục nóng lên. Như lời các nhà khoa học cảnh báo: "Một cú nhảy nhỏ không thể thay đổi được hướng lao dốc của cả đường trượt."
