Buzz
Phát hiện kỳ lạ này khiến các nhà khoa học không khỏi đặt câu hỏi: Rốt cuộc điều gì đã xảy ra trên hành tinh đỏ hàng tỷ năm về trước?
Tàu thăm dò Perseverance của NASA đã tìm thấy một khối đá đen bí hiểm nằm nghiêng giữa vùng đá sáng ở rìa miệng hố Jezero – nơi từng là hồ nước cổ đại. Nhóm nghiên cứu đặt tên nó là “Skull Hill” (Đồi Hộp Sọ) vì vẻ ngoài sẫm màu, hình thù góc cạnh và bề mặt lỗ chỗ như bị khoan.
Thông tin về phát hiện này được công bố trên blog chính thức của NASA ngày 11/4. Khu vực Port Anson – nơi tìm thấy Skull Hill – chứa nhiều đá “ngoại lai” hay “float” rocks, tức các khối đá nằm rải rác, không đúng vị trí địa chất ban đầu, có thể bị nước hoặc va chạm mang đến.
Điều khiến các nhà nghiên cứu hoang mang là: Skull Hill hoàn toàn không giống bất kỳ loại đá nào quanh khu vực. Theo dữ liệu từ công cụ SuperCam, nó không phải thiên thạch. Nó cũng không trùng khớp với đá trầm tích phổ biến ở miệng hố Jezero. Một giả thuyết được đưa ra: Skull Hill có thể là đá núi lửa chứa khoáng chất tối màu như olivine hoặc pyroxene, bị bật lên từ sâu trong lòng đất sau một vụ va chạm cổ đại.
Hoặc đơn giản hơn, đây có thể chỉ là một tảng đá “lưu lạc” từ thời sao Hỏa còn có nước, bị cuốn theo dòng chảy rồi kẹt lại khi mọi thứ khô cạn.
Khối đá hiện đang được phân tích kỹ lưỡng để truy tìm nguồn gốc. Trong vài tháng qua, Perseverance đã đạt tốc độ thu thập dữ liệu nhanh nhất kể từ khi hạ cánh: lấy mẫu 5 tảng đá, phân tích chi tiết 7 mẫu khác và dùng laser nghiên cứu từ xa tại 83 vị trí. Với loạt phát hiện dày đặc tại Witch Hazel Hill, các nhà khoa học tin rằng miệng hố Jezero còn nhiều bí ẩn vượt xa dự đoán.
Tuy vậy, liệu những khối đá như Skull Hill có hé lộ manh mối về sự sống cổ xưa trên sao Hỏa hay không vẫn là một dấu hỏi lớn. Chương trình Mars Sample Return nhằm đưa mẫu vật về Trái Đất hiện vẫn vấp phải trở ngại nghiêm trọng về kỹ thuật và tài chính.
Ít nhất là vào thời điểm này, Skull Hill đã hoàn thành sứ mệnh của mình: buộc giới khoa học phải dừng lại và suy ngẫm – chuyện gì thực sự đã diễn ra trên hành tinh đỏ hàng tỷ năm trước?
Anh Việt
