Đây là chuyến bay có người lái đầu tiên của Mỹ, dù chỉ kéo dài hơn 15 phút, nhưng đã đánh dấu sự khởi đầu chính thức của quốc gia này trong cuộc đua không gian.
Vào ngày 5 tháng 5 năm 1961, từ bãi phóng Cape Canaveral, bang Florida, Mỹ đã thực hiện một trong những cột mốc quan trọng trong lịch sử hàng không vũ trụ: phi hành gia Alan Bartlett Shepard Jr. được phóng lên không gian trên tàu Mercury-Redstone 3, hay còn gọi là Freedom 7. Đây là chuyến bay có người lái đầu tiên của Mỹ, dù chỉ kéo dài 15 phút, nhưng đã đánh dấu sự tham gia chính thức của quốc gia này vào cuộc đua không gian.
Tàu Freedom 7 được thiết kế cho chuyến bay suborbital, nghĩa là không bay vòng quanh Trái Đất mà chỉ bay lên một quỹ đạo hình parabol, đạt độ cao khoảng 187,5 km, trước khi rơi trở lại và hạ cánh xuống Đại Tây Dương. Shepard điều khiển toàn bộ chuyến bay bằng tay, trải nghiệm gia tốc lên đến hơn 6G, và sau đó an toàn hạ cánh nhờ hệ thống dù. Thời gian bay tổng cộng chỉ vỏn vẹn 15 phút 22 giây, nhưng đó là một bước quan trọng trong việc khẳng định khả năng kỹ thuật của NASA.

Trên lý thuyết, Liên Xô đã vượt qua Mỹ chỉ vài tuần trước đó, khi Yuri Gagarin hoàn thành chuyến bay quỹ đạo đầu tiên vào ngày 12/4/1961. Tuy nhiên, chuyến bay của Shepard có những điểm khác biệt rõ rệt: ông là người đầu tiên điều khiển tàu không gian có người lái bằng tay, trong khi Vostok 1 là tàu tự động hoàn toàn. Thêm vào đó, chuyến bay này cho thấy Mỹ đã rút ngắn nhanh chóng khoảng cách về công nghệ và tổ chức, mở ra hàng loạt sứ mệnh Mercury, Gemini và sau đó là Apollo.
Về mặt kỹ thuật, Freedom 7 chỉ dài khoảng 1,8 mét và nặng chưa đến 1.400 kg. Tàu không được trang bị nhiều thiết bị hỗ trợ sinh tồn dài hạn như các tàu vũ trụ sau này. Mọi hệ thống đều được tối giản, từ màn hình hiển thị đến hệ thống kiểm soát nhiệt độ. Đây là sản phẩm của những kỹ sư đang thử nghiệm các bước đầu tiên trong ngành kỹ thuật không gian, nơi mà từng gram trọng lượng hay mỗi mili giây thời gian đều phải được tính toán một cách chính xác.
Alan Shepard không chỉ dừng lại ở chuyến bay lịch sử. Năm 1971, ông trở thành người thứ năm bước chân lên Mặt Trăng trong nhiệm vụ Apollo 14. Ông cũng là người duy nhất đã bay vào không gian bằng cả tàu Mercury và Apollo, chứng kiến gần như trọn vẹn sự phát triển của chương trình vũ trụ Mỹ từ những ngày đầu tiên cho đến đỉnh cao.
Bắt đầu từ một chuyến bay chỉ 15 phút dưới quỹ đạo, ngành hàng không vũ trụ Hoa Kỳ đã có những bước tiến vượt bậc trong vài năm tiếp theo, kết thúc bằng dấu chân đầu tiên của con người trên Mặt Trăng chỉ 8 năm sau đó. Tất cả đều khởi đầu từ ngày 5 tháng 5 năm 1961, khi Alan Shepard cất cánh, mang theo không chỉ các thiết bị đo đạc, mà còn là kỳ vọng kỹ thuật và khát vọng vươn lên của cả một quốc gia.
