Buzz
Các chuyên gia tâm lý cảnh báo rằng trầm cảm sau khi chơi xong game là một hiện tượng có thể xảy ra.
Nhiều game thủ từng cảm thấy hụt hẫng khi kết thúc một tựa game yêu thích.
Tuy vậy, các nghiên cứu tâm lý gần đây cho thấy hiện tượng này không chỉ là cảm xúc tạm thời mà có thể phát triển thành trầm cảm nhẹ, gọi là Post-Game Depression (P-GD). Đặc biệt, những tựa game hay, có cốt truyện sâu sắc thường dễ khiến người chơi rơi vào trạng thái này.
Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Current Psychology, P-GD được xác nhận là một hiện tượng thực tế, với những dấu hiệu rõ ràng như ám ảnh với cốt truyện, không chấp nhận việc game kết thúc, luôn muốn chơi lại và mất hứng thú với các hoạt động giải trí khác.
Nói cách khác, khi cuộc phiêu lưu trong game kết thúc, người chơi có thể cảm thấy như đánh mất một phần quan trọng trong cuộc sống tinh thần của mình. Để minh chứng cho hiện tượng này, nhiều chuyên gia đã chỉ ra những ví dụ từ các tựa game nhập vai nổi tiếng như Baldur's Gate 3 và The Witcher 3: Wild Hunt. Đến năm 2025, Clair Obscur: Expedition 33 – tựa game được cộng đồng quốc tế bầu chọn là Game of the Year nhờ cốt truyện đặc sắc và thế giới cảm xúc phong phú – tiếp tục góp mặt trong danh sách này.
Những tựa game này có điểm chung là khả năng cuốn người chơi vào một thế giới ảo đầy sống động. Người chơi không chỉ theo dõi câu chuyện mà còn tham gia vào việc đưa ra quyết định, định hình số phận nhân vật và chứng kiến hậu quả từ hành động của mình. Quá trình này, kéo dài hàng chục đến hàng trăm giờ, dần tạo ra một sự gắn kết cảm xúc mạnh mẽ, mà các nhà tâm lý học gọi là mối quan hệ giả xã hội (parasocial relationship).
Khi cuộc hành trình kết thúc, cảm giác mất mát là điều khó tránh. Mức độ gắn kết càng sâu, cú sốc cảm xúc khi trở lại thực tại càng nặng nề. Một số người thậm chí mô tả cảm giác này giống như chia tay một người bạn thân thiết hoặc kết thúc một giai đoạn quan trọng trong cuộc đời.
Điều thú vị là không phải ai cũng trải qua cảm giác này như nhau. Các nghiên cứu chỉ ra rằng những người có xu hướng suy nghĩ nhiều, dễ bị cuốn vào cảm xúc hoặc có cách xử lý vấn đề tiêu cực sẽ dễ bị rơi vào trạng thái P-GD nặng hơn. Ngược lại, những người có khả năng cân bằng giữa thế giới thực và ảo sẽ chỉ cảm nhận sự mất mát trong thời gian ngắn.
Tuy nhiên, sự xuất hiện của P-GD cũng đặt ra câu hỏi cho ngành công nghiệp game. Khi các nhà phát triển tập trung vào việc tạo ra những trải nghiệm cảm xúc sâu sắc, ranh giới giữa giải trí và tác động tâm lý càng trở nên mơ hồ. Liệu việc tạo ra những thế giới ảo quá hoàn hảo có khiến người chơi gặp khó khăn khi trở lại với thực tại?
