Chip não Neuralink không còn là một giấc mơ viễn tưởng, mà đang trở thành công cụ thực tế giúp những người mất khả năng vận động kết nối lại với thế giới xung quanh
Bradford Smith, người đang đối diện với bệnh ALS (xơ cứng teo cơ một bên), là bệnh nhân thứ ba được cấy ghép thiết bị giao diện não-máy tính (BCI) của Neuralink. Căn bệnh này đã khiến anh mất khả năng nói và cử động, nhưng nhờ công nghệ này, anh có thể điều khiển máy tính mà không cần sự vận động của cơ thể.
Thiết bị mà anh sử dụng trông giống như một chồng năm đồng xu nhỏ, với hàng loạt sợi điện cực cực mảnh được cấy vào vùng vỏ não vận động, nơi kiểm soát ý định cử động. Tín hiệu từ các sợi này được gửi không dây tới chiếc MacBook Pro qua kết nối Bluetooth, nơi dữ liệu thần kinh được giải mã ngay lập tức.

Ban đầu, Smith thử điều khiển con trỏ chuột bằng cách tưởng tượng chuyển động tay, nhưng kết quả không ổn định. Sau một quá trình điều chỉnh, các kỹ sư nhận ra rằng tưởng tượng chuyển động của lưỡi tạo ra tín hiệu rõ ràng hơn, và anh nhanh chóng làm quen với phương pháp này.
“Giờ đây, tôi không cần phải suy nghĩ về nó nữa. Nó hoạt động giống như việc bạn điều khiển con trỏ chuột mà chẳng cần nghĩ đến việc nhấc tay,” anh chia sẻ.
Không chỉ dừng lại ở việc điều khiển máy tính, Smith còn hợp tác với nhóm kỹ thuật sử dụng các bản ghi âm giọng nói của anh trước khi mắc ALS để huấn luyện một mô hình AI tái tạo giọng nói. Nhờ vậy, anh có thể “nói” lại, và chính giọng nói ấy đã được dùng để thuyết minh cho video mà anh tự mình chỉnh sửa.
Câu chuyện của Smith tiếp nối danh sách các thành tựu ấn tượng mà Neuralink đạt được. Bệnh nhân đầu tiên vào năm 2024 chỉ mới có thể điều khiển con trỏ chuột, nhưng chỉ một tháng sau, anh đã có thể chơi game cờ và Civilization VI. Bệnh nhân thứ hai, Alex, sau khi hồi phục, đã tự thiết kế phụ kiện 3D cho chip của mình và tham gia chơi Counter-Strike 2 với đội của mình. Giờ đây, Smith không chỉ vượt qua các rào cản thể chất mà còn thể hiện khả năng sáng tạo nội dung, tất cả chỉ bằng suy nghĩ.
Các công ty tại Trung Quốc, đặc biệt là Neucyber, cũng đang phát triển công nghệ tương tự với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính phủ, với mục tiêu chuẩn hóa thiết bị BCI để phổ biến rộng rãi.
BCI không còn là điều xa vời, mà đang dần trở thành công cụ thực tế để những người mất khả năng vận động kết nối lại với thế giới, không chỉ như người sử dụng mà còn là người sáng tạo nội dung. Với tốc độ phát triển hiện nay, những căn bệnh từng là bản án im lặng suốt đời có thể sớm được xóa bỏ.
Anh Việt
