Buzz
Mặc dù đã thống trị Trái Đất hàng triệu năm sau khi khủng long biến mất, các loài như voi và tê giác vẫn chưa bao giờ đạt đến kích thước khổng lồ như những sinh vật tiền sử. Vậy điều gì đã hạn chế sự phát triển kích thước của động vật có vú ngày nay, ngăn chúng trở nên to lớn như khủng long?
Loài động vật lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất hiện vẫn đang sống dưới đại dương—đó là cá voi xanh. Tuy nhiên, hầu hết các loài động vật có vú trên cạn—kể cả những loài lớn như voi—đều trở nên nhỏ bé khi so sánh với những sinh vật khổng lồ thời tiền sử như Brachiosaurus.
Sau sự tuyệt chủng của khủng long, động vật có vú bắt đầu phát triển kích thước lớn hơn để lấp đầy khoảng trống sinh thái mà khủng long để lại. Giáo sư John Gittleman từ Trường Sinh thái Odum tại Đại học Georgia cho biết: “Trong kỷ Trung sinh, động vật có vú hầu hết đều rất nhỏ. Sau khi khủng long biến mất, các loài thú đã nhanh chóng tiến hóa với kích thước lớn hơn, tận dụng các cơ hội sinh thái mới.”
Ảnh minh họa
Ông cũng giải thích rằng, trên toàn cầu, nhiều dòng động vật có vú khác nhau đã độc lập tiến hóa để đạt kích thước tối đa tương tự nhau. Điều này cho thấy các loài vật khổng lồ đã xuất hiện để đáp ứng cùng một nhu cầu sinh thái. “Sự nhất quán trong quá trình tiến hóa này cho thấy rằng các sinh vật trên khắp thế giới đều phải thích nghi với những giới hạn tương tự trong hệ sinh thái,” Gittleman nhấn mạnh.
Trong số những loài thú lớn nhất từng thay thế vai trò của khủng long trên đất liền có Paraceratherium—một tổ tiên xa xưa của tê giác hiện đại, với trọng lượng từ 15-20 tấn và chiều cao vai lên đến 5 mét. Dù rất ấn tượng và vượt xa kích thước của động vật có vú trên cạn ngày nay, chúng vẫn không thể so sánh với những loài khủng long lớn nhất.
Vấn đề chính nằm ở đặc điểm sinh học của động vật có vú. Nhà sinh học Felisa Smith cho biết: “Động vật có vú là loài nội nhiệt, có khả năng tự điều chỉnh thân nhiệt. Ở cùng kích thước, chúng cần tiêu thụ năng lượng gấp 10 lần so với bò sát hoặc khủng long.”
Smith giải thích thêm: “Điều này khiến động vật có vú khó có thể tiến hóa để đạt kích thước lớn như khủng long. Chúng phải dành phần lớn năng lượng từ thức ăn chỉ để duy trì thân nhiệt ổn định. Ví dụ, con người luôn cần giữ thân nhiệt khoảng 37°C để tồn tại. Trong khi đó, khủng long không cần làm điều này. Việc không phải duy trì thân nhiệt giúp chúng tiết kiệm năng lượng, cho phép cơ thể phát triển đến kích thước khổng lồ.”
Như vậy, câu trả lời cho câu hỏi liệu động vật có vú trên cạn có thể đạt kích thước lớn như khủng long hay không là: điều này rất khó xảy ra. Tuy nhiên, nếu bạn vẫn tò mò về khả năng xuất hiện lại của những sinh vật khổng lồ, hãy quan sát thế giới của các loài bò sát.
