Quốc gia mặt trời mọc đang tập trung thăm dò và khai thác nguồn tài nguyên đất hiếm phong phú ẩn sâu trong lòng đại dương.

Theo Nikkei, từ tháng 1 năm sau, Nhật Bản sẽ chính thức triển khai dự án thử nghiệm khai thác đất hiếm ngoài khơi - một sáng kiến chưa từng có tiền lệ trên thế giới.
Tàu nghiên cứu biển sâu Chikyu thuộc Cơ quan Khoa học và Công nghệ Trái đất - Biển Nhật Bản (JAMSTEC) sẽ được điều động đến khu vực cách đảo san hô Minami-Torishima khoảng 100-150km - hòn đảo nằm ở vị trí cách Tokyo 1.950km về phía đông nam.
Một hệ thống ống khoan đặc biệt sẽ được triển khai xuống độ sâu kỷ lục 5.500m để thu thập khoảng 35 tấn trầm tích đáy biển. Thành công của dự án sẽ mở ra kỷ nguyên mới trong việc khai thác đất hiếm từ đại dương sâu thẳm.
Toàn bộ quy trình khai thác, bao gồm việc lắp đặt hệ thống khoan, dự kiến hoàn thành trong vòng 3 tuần. Các mẫu vật thu được sẽ được tàu Chikyu vận chuyển về Nhật Bản để phân tích, với ước tính mỗi tấn trầm tích có thể chứa tới 2kg khoáng chất đất hiếm.
Dù Trung Quốc hiện đang thống trị thị trường đất hiếm toàn cầu, nhưng vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản được đánh giá sở hữu trữ lượng tài nguyên này vô cùng dồi dào. Đặc biệt, khu vực quanh đảo Minami-Torishima được ước tính chứa tới 16 triệu tấn đất hiếm - con số lớn thứ ba thế giới.
Khu vực này sở hữu trữ lượng lớn các nguyên tố đất hiếm quan trọng như dysprosium - chất liệu không thể thiếu trong chế tạo nam châm động cơ xe điện, và gadolinium - thành phần then chốt trong thanh điều khiển lò phản ứng hạt nhân.
Nhật Bản kỳ vọng sẽ đưa vào ứng dụng thực tế nguồn đất hiếm khai thác từ Minami-Torishima trong khu vực tư nhân từ năm 2028. Tuy nhiên, đặc điểm địa chất nơi đây vẫn còn là ẩn số do nằm ở độ sâu khủng khiếp từ 4.000 đến 6.000 mét dưới mực nước biển.
Trong các tháng 8 và 9/2022, JAMSTEC từng ghi nhận thành công khi khai thác đất hiếm ngoài khơi Ibaraki ở độ sâu 2.500m. Lần này, họ sẽ thử thách ở độ sâu gấp đôi, mở đường cho hoạt động khai thác thương mại quy mô lớn nếu thành công.
Ban đầu dự kiến triển khai vào năm tài chính 2024, dự án tại Minami-Torishima buộc phải hoãn đến 2025 do chậm trễ trong việc tiếp nhận hệ thống khoan từ nhà sản xuất Anh. Sau khi hoàn tất bàn giao vào tháng 5, công tác chuẩn bị cho đợt khai thác thử nghiệm tháng 1 đã sẵn sàng.
Tổng đầu tư cho hệ thống khoan và trang thiết bị liên quan lên tới 12 tỷ yên (khoảng 83,3 triệu USD hay 2.177 tỷ VNĐ).
Một đợt khai thác thử nghiệm quy mô lớn hơn dự kiến diễn ra vào năm 2027 với thời gian kéo dài hơn 1 tháng, nhằm thu về khoảng 1.000 tấn trầm tích. Nhật Bản cũng lên kế hoạch xây dựng nhà máy tinh chế ngay tại đảo để tối ưu hóa chi phí và quy trình vận chuyển.
Theo Nikkei Asia
