Trong năm vừa rồi, tôi đã đọc khá nhiều sách hay và muốn chia sẻ với các bạn 4 cuốn sách mà tôi yêu thích nhất.The Ride of a Lifetime - Bob Iger
Cuốn sách đầu tiên trong danh sách này là tự truyện ngắn của Bob Iger, cựu CEO của Disney, kể lại hành trình sự nghiệp của ông từ một trợ lý tại đài ABC News cho đến khi trở thành lãnh đạo hàng đầu của Disney. Dù Disney hiện đang đối mặt với nhiều vấn đề như văn hoá Woke và một số nội dung không còn hấp dẫn, nhưng hành trình của Bob Iger thể hiện nỗ lực vượt qua thử thách cá nhân, sự khiêm tốn và khả năng đổi mới, hợp tác để phát triển, đồng thời giữ vững những giá trị đạo đức suốt quá trình làm việc.
Có hai điều mà tôi đặc biệt thích khi đọc cuốn sách này. Thứ nhất là những bài học Bob Iger chia sẻ từ suốt quãng thời gian làm việc, từ việc luôn nỗ lực học hỏi, duy trì sự khiêm tốn trong hợp tác, đến việc thực hiện các thương vụ lớn như mua lại Marvel Studio và hợp tác cùng Steve Jobs để đưa Pixar vào Disney. Thứ hai là phong cách viết của Bob Iger rất lôi cuốn và dễ tiếp cận, giống như cách Disney kể lại những câu chuyện cho cả người lớn và trẻ em.
Code Breaker - Walter Isaacson
Cuốn sách thứ hai mà tôi yêu thích là *Code Breaker*, do tiểu sử gia Walter Isaacson viết. Ông cũng là tác giả của những cuốn sách nổi tiếng khác như Leonardo Da Vinci, Steve Jobs, Benjamin Franklin và *The Innovators*. Trong *Code Breaker*, nội dung xoay quanh hành trình của các nhà khoa học, đặc biệt là Jennifer Doudna, trong việc phát triển công cụ chỉnh sửa gene CRISPR.
Câu chuyện được Isaacson kể lại đặc biệt ở chỗ nó không chỉ đề cập đến những tiến bộ khoa học, mà còn làm nổi bật cuộc cạnh tranh gay gắt giữa các nhóm nghiên cứu. Điều này cũng dễ hiểu vì ai cũng mong muốn trở thành người đầu tiên ghi dấu vào lịch sử. Một trong những cuộc cạnh tranh lớn là giữa Doudna và Feng Zhang tại Viện Nghiên cứu Broad, khi cả hai đội đều nỗ lực chứng minh ứng dụng CRISPR-Cas9 vào tế bào người. Mặc dù có những tiến bộ đáng kể, điều này cũng dẫn đến tranh chấp bằng sáng chế. Tuy nhiên, ngoài sự cạnh tranh, cả hai nhóm cũng thể hiện tinh thần hợp tác trong những thời điểm quan trọng như đại dịch COVID-19, nhằm phát triển công nghệ phát hiện virus nhanh chóng bằng CRISPR.
Cuốn sách này với phong cách kể chuyện hấp dẫn của Isaacson sẽ giúp bạn có cái nhìn rõ ràng và dễ hiểu về DNA, RNA, sự phát triển của ngành di truyền học, cũng như tiềm năng vô cùng lớn của CRISPR. Isaacson không chỉ kể về các sự kiện khoa học, mà còn làm nổi bật những vấn đề đạo đức và xã hội, qua đó lồng ghép các câu chuyện cá nhân. Đặc biệt, ông cũng đề cập đến Doudna như một người phụ nữ thành công trong ngành khoa học, vượt qua những định kiến để đạt được thành tựu vĩ đại như giải Nobel.
Tuy nhiên, cuốn sách vẫn còn một số hạn chế. Một trong những điểm tôi thấy là các cuộc thảo luận về đạo đức vẫn còn khá đơn giản và chưa được phân tích sâu. Hơn nữa, phạm vi ứng dụng của CRISPR chưa được khai thác đầy đủ, vì sách chủ yếu tập trung vào hành trình nghiên cứu của Doudna và các nhóm nghiên cứu trong việc ghi danh mình vào lịch sử. Dù vậy, cuốn sách này vẫn là một tác phẩm đáng đọc, đặc biệt dành cho những ai yêu thích khoa học và muốn tìm hiểu về các công cụ có thể thay đổi tương lai của nhân loại.
Elon Musk - Walter Isaacson
Cuốn sách thứ ba mà tôi đánh giá là xuất sắc nhất trong năm qua là tiểu sử của Elon Musk do Walter Isaacson viết. Cuốn sách này mang đến một cái nhìn sâu sắc về cuộc đời Musk, từ những ngày đầu khó khăn trong gia đình với cha mẹ đam mê mạo hiểm, đến những năm tháng thanh xuân ở Nam Phi với các anh em họ và cuộc sống đầy thử thách. Musk bắt đầu hành trình của mình với Zip2, cùng người anh em Kimbal, giúp các tờ báo xây dựng danh bạ doanh nghiệp trực tuyến. Sau đó, ông chuyển sang X.com, và rồi PayPal. Những cột mốc tiếp theo trong sự nghiệp của Musk bao gồm SpaceX, Tesla, SolarCity, OpenAI, Neuralink và X (trước đây là Twitter). Mỗi công ty đều tạo ra những bước ngoặt trong các ngành công nghiệp, từ hàng không vũ trụ đến xe điện, và cả trong lĩnh vực truyền thông với X. Tầm nhìn của Musk thể hiện rõ qua việc ông muốn thay đổi cuộc sống của con người bằng các công nghệ đột phá.
Một điểm đặc biệt mà Walter Isaacson làm rất xuất sắc là khắc họa được tính cách và những nguyên tắc làm việc của Musk, giúp người đọc hiểu rõ hơn về con người này. Musk có khả năng chấp nhận rủi ro cao, sẵn sàng đặt cược tài sản và danh tiếng của mình vào những dự án mang tính cách mạng. Ví dụ điển hình là ông đã đổ toàn bộ 180 triệu đô la từ việc bán PayPal vào Tesla, SpaceX và SolarCity trong thời kỳ khủng hoảng tài chính năm 2008. Cũng như khi Tesla gần như phá sản, ông quyết định “all-in”, chấp nhận hy sinh mọi thứ để duy trì hoạt động. Musk không sợ thất bại, ông xem đó là một phần của quá trình đổi mới, giúp ông và các cộng sự hoàn thiện sản phẩm cho tới khi thành công. Cuốn sách cũng cho thấy cách Musk tiếp cận vấn đề, luôn đặt câu hỏi và không chấp nhận sự mù quáng, từ đó tìm ra giải pháp tối ưu cho công việc của mình.
Cuối cùng, một điểm đáng chú ý là khả năng ra quyết định trong tình huống không chắc chắn của Musk. Trong một chương sách, Musk chia sẻ rằng ông biết phần lớn các quyết định mình đưa ra không hoàn toàn chính xác, nhưng điều quan trọng là có ai đó dám quyết định, dù sai thì vẫn có thể sửa lại, thay vì cứ mãi đợi chờ mà không đi đến đâu. Đây là một thông điệp mạnh mẽ về sự quyết đoán và sẵn sàng đối diện với thử thách để tiến về phía trước.Clear Thinking - Shane Parrish
Một cuốn sách khác mà tôi đọc trong năm qua và thấy rất bổ ích là 'Clear Thinking' của Shane Parrish, một tác phẩm mà tôi khuyến khích anh em nên đọc để cải thiện khả năng tư duy và đưa ra quyết định thông minh hơn. Parrish cung cấp các công cụ nhận thức hữu ích như mô hình tinh thần, tư duy theo nguyên lý cơ bản (tương tự như cách Elon Musk áp dụng), và lập luận xác suất để giúp chúng ta phân tích và ra quyết định chính xác hơn. Cuốn sách cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận diện các thiên kiến nhận thức (cognitive bias), qua đó cải thiện kỹ năng giải quyết vấn đề. Parrish chỉ ra rằng phần lớn suy nghĩ của chúng ta thực chất là những phản ứng tự động, bị ảnh hưởng bởi bản năng sinh học, văn hóa và môi trường sống. Để đạt được kết quả tốt hơn, chúng ta cần tạo ra không gian để suy nghĩ rõ ràng và hành động có chủ đích, thay vì chỉ phản ứng theo cơ chế 'tự động hóa'. Cuốn sách đề cập đến nhiều loại thiên kiến, chẳng hạn như thiên kiến cảm xúc, thiên kiến cái tôi, thiên kiến xã hội, và thiên kiến quán tính. Parrish đã giải thích rất chi tiết về từng loại thiên kiến và cách để vượt qua chúng, giúp chúng ta rèn luyện tư duy phản biện. Tuy nhiên, cá nhân tôi cảm thấy cuốn sách vẫn thiếu đi một số ví dụ cụ thể để dễ dàng áp dụng vào thực tế.