Thành tựu này đánh dấu bước nhảy vọt trong hành trình khai phá nguồn năng lượng tái tạo vô hạn cho tương lai.
Lò phản ứng tokamak WEST tại Pháp đã thiết lập kỷ lục mới khi duy trì plasma cực nhiệt ổn định, đẩy nhanh tiến độ hiện thực hóa giấc mơ năng lượng nhiệt hạch sạch.
Thí nghiệm đột phá cho thấy tokamak WEST có thể giữ plasma siêu nhiệt tới 1.337 giây (22 phút 17 giây) ở nhiệt độ kinh ngạc 50 triệu độ C - gấp ba lần nhiệt độ lõi Mặt Trời. Sự kiện lịch sử này diễn ra vào ngày 12/2/2025.
Trước đó, kỷ lục duy trì plasma thuộc về tokamak EAST của Trung Quốc với 1.066 giây (17 phút 46 giây) thiết lập tháng 1/2025.
Như vậy, tokamak WEST do Viện Nghiên cứu Năng lượng Nguyên tử CEA Cadarache (Pháp) điều hành đã nâng cao kỷ lục thế giới thêm 271 giây, tương đương cải thiện 25% hiệu suất so với thành tích của Trung Quốc.
Thành công trong việc ổn định plasma dài hạn không chỉ khẳng định vị thế khoa học của Pháp mà còn thúc đẩy các siêu dự án như ITER tiến gần hơn tới hiện thực.

Hình ảnh cận cảnh bên trong lò tokamak WEST. Nguồn: Science Photo Library
"Thành tựu đột phá này khẳng định sự tiến bộ vượt bậc trong hiểu biết về plasma và khả năng kiểm soát chúng bằng công nghệ hiện đại, đồng thời mở ra triển vọng duy trì plasma nhiệt hạch ổn định lâu dài hơn trong các dự án như ITER" - Đại diện CEA phát biểu.
Dự án lò phản ứng nhiệt hạch quốc tế ITER đang thi công tại Pháp có thành công hay không phụ thuộc phần lớn vào khả năng duy trì trạng thái plasma - yếu tố then chốt của phản ứng tổng hợp hạt nhân - trong thời gian dài.
Tokamak WEST của Pháp là một trong những mắt xích quan trọng của mạng lưới nghiên cứu toàn cầu, cùng với JET (Anh), JT-60SA (Nhật Bản) và EAST (Trung Quốc).
Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là đảm bảo nguồn cung tritium - nhiên liệu không thể thiếu cho phản ứng tổng hợp hạt nhân. Nhiều quốc gia như Anh, Ý đang đầu tư mạnh mẽ vào các cơ sở công nghệ cao để giải quyết vấn đề này.
Việc duy trì nguồn cung tritium ổn định đóng vai trò quyết định trong việc đưa các lò phản ứng tổng hợp hạt nhân vào vận hành thương mại, hướng tới nguồn năng lượng sạch, bền vững và gần như vô tận.
Phản ứng tổng hợp hạt nhân tạo ra năng lượng sạch thông qua quá trình mô phỏng cách Mặt Trời hoạt động, kết hợp các hạt nhân nhẹ (như hydro) để tạo thành hạt nhân nặng hơn (như heli), giải phóng nguồn năng lượng khổng lồ.
Chỉ cần 1 gram hydro có thể sản xuất lượng năng lượng tương đương hàng nghìn lít dầu,Petrovietnamcho hay.
Trong phản ứng tổng hợp, các hạt nhân như deuterium và tritium (đồng vị hydro) được nén ở nhiệt độ và áp suất cực cao. Quá trình này khiến các hạt nhân hợp nhất, giải phóng nguồn năng lượng khổng lồ và cực kỳ sạch, nhờ những ưu điểm:
