Buzz
"Kỷ nguyên siêu dẫn nhiệt độ cao đã chính thức bắt đầu".
Công nghệ nam châm mới của nhà máy điện nhiệt hạch Tokamak Energy đã đạt được bước tiến đột phá
Công ty Tokamak Energy (Anh) vừa tạo ra một bước ngoặt quan trọng trong hành trình hướng tới năng lượng sạch vô tận cho nhân loại: Thành công trong việc tái tạo cường độ từ trường tương đương với lò nhiệt hạch thật sự trong hệ thống nam châm Demo4 hàng đầu của họ.
Hệ thống nam châm siêu dẫn nhiệt độ cao (HTS) Demo4 của Tokamak Energy. Ảnh: Tokamak Energy
Đây là lần đầu tiên trên thế giới, một cường độ từ trường như vậy được tạo ra trong một hệ thống nam châm siêu dẫn nhiệt độ cao (HTS) hoàn chỉnh.
Cụ thể, trong các thử nghiệm gần đây tại trụ sở Tokamak Energy gần Oxford, hệ thống Demo4 đã đạt được cường độ từ trường cực mạnh lên tới 11,8 Tesla ở nhiệt độ -243 độ C.
Tokamak Energy là một công ty tư nhân của Anh (UK), được thành lập vào năm 2009, với mục tiêu rõ ràng: Xây dựng lò phản ứng nhiệt hạch thương mại đầu tiên trên thế giới.
Hệ thống siêu nam châm Demo4, gồm một bộ nam châm HTS hoàn chỉnh được thiết kế theo cấu hình tokamak, có khả năng đạt dòng điện xoay chiều cực mạnh lên tới 7 triệu ampe. Con số này minh chứng cho tiềm năng phân phối điện khổng lồ, vì HTS có thể cung cấp mật độ dòng điện gấp khoảng 200 lần so với đồng.
“Những thành tựu này là một chiến thắng lớn cho cuộc đua đưa công nghệ nhiệt hạch và HTS trở thành công nghệ thương mại đột phá. Demo4 đại diện cho hơn một thập kỷ cải tiến công nghệ nhiệt hạch tại Tokamak Energy. Được ra đời từ sứ mệnh nhiệt hạch của Tokamak Energy, Demo4 khẳng định một trong những giải pháp kỹ thuật để đưa năng lượng nhiệt hạch sạch, vô hạn, an toàn và bảo mật vào lưới điện – Giấc mơ hàng thập kỷ của nhân loại. Kỷ nguyên siêu dẫn nhiệt độ cao đã chính thức bắt đầu” - Ông Warrick Matthews, Tổng Giám đốc Điều hành Tokamak Energy, chia sẻ.
Các chuyên gia tại Phòng thí nghiệm thử nghiệm năng lượng Tokamak 4. Ảnh: Tokamak Energy
Trong thông cáo báo chí ngày 19/11/2025, Tokamak Energy thông báo Demo4 là nền tảng từ trường cao đầu tiên trên thế giới, cho phép tạo ra và nghiên cứu các lực liên quan đến phản ứng tổng hợp hạt nhân trên một hệ thống cuộn dây hoàn chỉnh (bao gồm 14 nam châm từ trường hình xuyến và 2 nam châm từ trường hình cầu).
Với những tiến triển đó, Demo4 mang lại những dữ liệu và kinh nghiệm kỹ thuật vô giá, "có một không hai" để thiết kế các nhà máy nhiệt hạch tương lai.
Các thử nghiệm tiếp theo để đạt được từ trường cao hơn vẫn đang được Tokamak Energy triển khai, và kết quả dự kiến sẽ được công bố vào đầu năm 2026.
Các thử nghiệm cũng đã chỉ ra tiềm năng lớn của công nghệ HTS không chỉ trong năng lượng nhiệt hạch mà còn trong các lĩnh vực khác như phân phối điện cho trung tâm dữ liệu, động cơ điện cho chuyến bay không phát thải và hệ thống vận chuyển đệm từ nhanh và hiệu quả.
Cường độ từ trường 11,8 Tesla mạnh như thế nào?
Cường độ từ trường 11,8 Tesla mạnh đến mức "khó tin". Đây là những phép so sánh giúp bạn hình dung:
- Từ trường Trái Đất: Từ trường Trái Đất tại bề mặt khoảng 0,00005 Tesla (hay 50 microtesla). Từ trường 11,8 Tesla mạnh hơn từ trường tự nhiên của Trái Đất khoảng 250.000 đến 260.000 lần.
- Nam châm tủ lạnh: Một nam châm tủ lạnh thông thường có cường độ từ trường khoảng 0,001 Tesla.
- Máy MRI: Máy chụp cộng hưởng từ (MRI) y tế, đủ mạnh để căn chỉnh các proton trong cơ thể người để chụp ảnh, thường hoạt động ở mức từ 1,5 Tesla đến 3 Tesla, với một số hệ thống tiên tiến có thể đạt tới 10 Tesla cho nghiên cứu. Từ trường 11,8 Tesla mạnh hơn rất nhiều so với các nam châm y tế này.
Cường độ từ trường này đủ để khiến những người đứng gần cảm thấy chóng mặt, hoa mắt, miệng có vị kim loại, buồn nôn (do từ trường làm xáo trộn ion trong cơ thể).
