Theo một nghiên cứu gần đây, lượng phát thải carbon từ cháy rừng đã tăng hơn 60% trong hai thập kỷ qua. Rừng không chỉ đóng vai trò là “lá phổi xanh” giúp điều hòa khí hậu và cung cấp oxy mà còn là những tuyến phòng thủ cuối cùng của hành tinh trước những biến đổi khí hậu nguy hại. Rừng có khả năng hấp thụ và lưu trữ carbon, ngăn không cho khí này thoát vào khí quyển. Dù nhiều quốc gia đã sử dụng rừng như một công cụ để giảm phát thải khí nhà kính, nhưng với việc tiếp tục đốt nhiên liệu hóa thạch, tình trạng cháy rừng ngày càng gia tăng, khiến lượng carbon thải ra từ cháy rừng đã tăng 60% kể từ năm 2001. Nghiên cứu này, đăng trên tạp chí Science, đã áp dụng trí tuệ nhân tạo để phân loại các hệ sinh thái rừng toàn cầu thành 12 loại khác nhau, mỗi loại rừng phản ứng khác nhau trước các yếu tố tác động như biến đổi khí hậu, thay đổi sử dụng đất và sự phát triển của thảm thực vật.
Các khu rừng tại các khu vực phía Bắc, đặc biệt ở các vùng khí hậu lạnh của Canada và Siberia, đang là nguồn phát thải carbon lớn nhất. Nghiên cứu cho thấy rằng một loại rừng trong khu vực này đã gia tăng gần ba lần lượng phát thải carbon hàng năm từ năm 2001 đến 2023.
Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, ký kết vào năm 2015, đặt ra mục tiêu giới hạn sự nóng lên toàn cầu ở mức 1,5 độ C so với mức nhiệt độ thời kỳ tiền công nghiệp. Tuy nhiên, theo Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres, mục tiêu này đang bị đe dọa nghiêm trọng khi nhiệt độ toàn cầu vẫn không ngừng tăng. Năm ngoái được ghi nhận là năm nóng nhất trong lịch sử và kỷ lục này có thể bị vượt qua vào năm 2024. Trong những năm ít cháy rừng, các quốc gia ít dân nhưng nhiều rừng như Canada có thể đóng vai trò là “bể hấp thụ carbon” cho thế giới. Tuy nhiên, trong năm 2023, khi cháy rừng gia tăng, Canada đã trở thành nguồn phát thải carbon lớn. Sự gia tăng cháy rừng tại Bắc Mỹ có thể khiến lượng carbon thải ra vượt quá mục tiêu của thỏa thuận Paris vào giữa thế kỷ. Các kế hoạch ứng phó biến đổi khí hậu tại nhiều quốc gia ngày càng phụ thuộc vào rừng và các chương trình tái trồng rừng, nhưng các nghiên cứu gần đây cảnh báo rằng chúng ta không thể hoàn toàn dựa vào rừng như một giải pháp duy nhất. Các biện pháp như thưa rừng cơ học hay đốt có kiểm soát để giảm mật độ rừng có thể giúp giảm thiệt hại do cháy rừng, tuy nhiên, diện tích rừng quá rộng khiến việc quản lý trở nên khó khăn. Thay vào đó, các chuyên gia nhấn mạnh rằng, song song với việc quản lý cháy rừng, việc giảm phát thải từ nhiên liệu hóa thạch vẫn là giải pháp tối ưu nhất. Rừng vẫn cần cháy để duy trì hệ sinh thái khỏe mạnh, vì vậy chúng ta không thể loại bỏ hoàn toàn cháy rừng, mà chỉ cần giảm thiểu những vụ cháy không mong muốn.Theo thông tin từ NYT và tạp chí Science
