Buzz
Tuy nhiên, việc phát hiện ra đại dương cổ xưa không thể khẳng định chắc chắn rằng sao Hỏa từng có sự sống.
Sao Hỏa có thể đã từng là một điểm đến lý tưởng cho kỳ nghỉ, với những bãi biển kéo dài dọc theo một đại dương cổ xưa. Đây là kết quả mới nhất từ tàu thám hiểm Zhurong của Trung Quốc trong hành trình khám phá Hành tinh Đỏ. Những nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra bằng chứng về đường bờ biển cổ xưa bị chôn vùi sâu dưới bề mặt sao Hỏa, điều này củng cố giả thuyết rằng hành tinh này từng có một đại dương khổng lồ mang tên Deuteronilus, tồn tại hơn 3 tỷ năm trước.
Các phát hiện này được công bố vào ngày 25/2 trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences, cung cấp thêm những manh mối quan trọng về khả năng sao Hỏa có thể đã từng có môi trường thuận lợi cho sự sống phát triển. Nhóm nghiên cứu cho biết bề mặt sao Hỏa không chỉ có gió và cát, mà còn có sóng biển cùng quá trình bồi tụ giống như bãi biển trên Trái Đất.
Dấu vết của đại dương cổ đại trên sao Hỏa
Tàu Zhurong đã hạ cánh xuống Utopia Planitia vào năm 2021, nơi này là một trong những vùng va chạm cổ xưa và lớn nhất trên sao Hỏa. Từ khi hạ cánh, tàu đã di chuyển dọc theo bờ biển khô cằn, sử dụng radar xuyên đất để quét và thu thập dữ liệu địa chất về khu vực.
Thông qua việc quét sâu dưới bề mặt, Zhurong đã phát hiện các tầng địa chất xếp lớp chứa trầm tích bờ biển – dấu vết đặc trưng của quá trình bồi tụ do sóng biển. Trên Trái Đất, các lớp trầm tích này hình thành khi sóng biển đẩy cát và phù sa lên bờ, tạo nên các dải cát ven biển.
"Chúng tôi ngay lập tức bị cuốn hút bởi phát hiện này, vì nó cho thấy sự tồn tại của sóng biển trên sao Hỏa – điều này chứng tỏ đã có sự tương tác giữa không khí và nước," Benjamin Cardenas, trợ lý giáo sư địa chất tại Đại học Penn State và đồng tác giả nghiên cứu, cho biết. "Trên Trái Đất, sự sống đầu tiên phát triển trong môi trường giao thoa giữa đại dương và đất liền, vì vậy phát hiện này có thể là một dấu hiệu quan trọng về khả năng sao Hỏa từng có môi trường sống."
Không phải sông, không phải gió, mà là biển
Để tìm hiểu nguồn gốc của các trầm tích này, các nhà khoa học đã so sánh chúng với những địa hình được hình thành bởi sông cổ, gió hoặc hoạt động núi lửa. Kết quả cho thấy độ dày và hình dáng của các trầm tích này khớp với đặc điểm của một bờ biển thay đổi theo thời gian.
"Chúng ta thường hình dung sao Hỏa như một hành tinh tĩnh, đã chết, nhưng thực tế không phải vậy. Nó từng có sông ngòi, trầm tích di chuyển, đất đai hình thành và bị xói mòn," Cardenas nói. "Những dữ liệu này giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cảnh quan sao Hỏa xưa kia, sự thay đổi của nó, và quan trọng nhất – xác định những khu vực tiềm năng để tìm kiếm dấu vết sự sống cổ đại."
Nếu đại dương Deuteronilus thực sự tồn tại, có thể nó đã biến mất chỉ sau khoảng 1 tỷ năm kể từ khi sao Hỏa hình thành. Tuy nhiên, khoảng thời gian đó đủ dài để những dạng sống sơ khai có thể xuất hiện và phát triển.
Mặc dù phát hiện ra đại dương cổ, điều này không đồng nghĩa với việc sao Hỏa chắc chắn đã từng có sự sống. Để có câu trả lời chính xác, các nhà khoa học cần thêm mẫu vật từ sao Hỏa để nghiên cứu. Tàu thám hiểm Perseverance, hiện đang hoạt động tại hố va chạm Jezero, có thể đã thu thập được các mẫu đá quý giá chứa dấu vết sự sống cổ đại.
Ban đầu, NASA dự định phóng tàu thu hồi mẫu vật vào năm 2026, nhưng do hạn chế ngân sách, lịch trình đã bị lùi lại đến năm 2040. NASA hiện đang tìm kiếm đối tác tư nhân để thúc đẩy tiến độ, với hy vọng có thể đưa các mẫu vật từ sao Hỏa về Trái Đất sớm hơn dự kiến.
