Buzz
Những quả bom này có thể gây ra những ảnh hưởng sâu sắc và rộng lớn đối với hành tinh, dù tiếng nổ của chúng đã lắng xuống.
Mới đây, một nhóm các nhà khoa học từ Đại học Paris-Saclay (Pháp) đã công bố kết quả nghiên cứu trên tạp chí Science Advances, cho thấy dấu vết của các đồng vị phóng xạ plutonium trong những đám mây bụi bao trùm nhiều khu vực ở Châu Âu.
Các đồng vị này là "dấu hiệu" đặc trưng của vũ khí hạt nhân. Những đám mây bụi này có nguồn gốc từ sa mạc Sahara và thường xuyên được gió mùa xuyên lục địa thổi tới Châu Âu.
Tuy nhiên, vì hiện nay không có cơ sở hạt nhân nào ở sa mạc Sahara, các nhà nghiên cứu tự đặt câu hỏi: Bụi plutonium đến từ đâu, nếu không phải từ quá khứ?
Quay ngược lại hơn 60 năm trước, sa mạc Sahara từng là địa điểm thử nghiệm bom hạt nhân của người Pháp, với tổng cộng 17 vụ thử từ năm 1960 đến 1966.
Tuy nhiên, việc phân tích 110 mẫu bụi thu thập từ 6 quốc gia (Áo, Bỉ, Pháp, Đức, Luxembourg và Tây Ban Nha) cho thấy dấu vết đồng vị plutonium không phù hợp với các vụ thử hạt nhân của người Pháp.
Ngược lại, chúng trùng khớp với "dấu vết" phóng xạ toàn cầu từ hàng ngàn vụ thử hạt nhân của hai siêu cường Mỹ và Liên Xô.
"Tỷ lệ đồng vị plutonium trong bụi phóng xạ liên quan đến các cuộc thử hạt nhân của Pháp tại sa mạc Sahara phải thấp hơn 0,07 do thành phần nhiên liệu, độ cao nổ và hệ thống nổ", các nhà nghiên cứu cho biết.
Nếu con số này vượt quá 0,07, bụi plutonium chắc chắn xuất phát từ các cuộc thử nghiệm của Mỹ và Liên Xô.
Đám mây bụi từ sa mạc Sahara thổi tới Châu Âu vẫn chứa đồng vị hạt nhân từ những quả bom thử nghiệm trong thời kỳ Chiến Tranh Lạnh.
Theo báo cáo, trong suốt Chiến tranh Lạnh từ thập niên 1950, hai siêu cường đã thực hiện hơn 1.700 vụ thử hạt nhân ở sa mạc, đại dương và các khu vực hoang vắng trên thế giới.
Mỹ đã tiến hành 1.032 vụ thử hạt nhân từ năm 1945 đến 1992. Liên Xô đứng thứ hai với 715 vụ thử từ 1949 đến 1990. Pháp đứng thứ ba với 210 vụ thử, và Trung Quốc cùng Vương quốc Anh mỗi nước thực hiện 45 vụ thử.
Những vụ nổ này đã giải phóng vật chất phóng xạ vào tầng bình lưu, sau đó lan tỏa khắp thế giới, thậm chí còn lắng đọng tại sa mạc Sahara và tìm thấy cả ở những rãnh đại dương sâu nhất.
Đặc biệt, các hạt bụi nhiễm phóng xạ từ thời kỳ này vẫn tiếp tục di chuyển theo gió, trở thành một phần của chu trình khí quyển tự nhiên. Gió mùa từ sa mạc Sahara thổi vào Châu Âu cũng không nằm ngoài ảnh hưởng này.
Thống kê số vụ thử hạt nhân của các quốc gia trên toàn thế giới.
May mắn thay, mức độ ô nhiễm phóng xạ trong các mẫu thu thập ngày nay đã giảm xuống mức không đáng kể.
"Nồng độ không đủ lớn để gây nguy hiểm cho sức khỏe cộng đồng", các nhà khoa học cho biết. So với ngưỡng an toàn, nồng độ bụi phóng xạ plutonium hiện nay đã giảm xuống dưới 50 lần.
Tuy nhiên, nghiên cứu này vẫn mang đến một thông điệp cảnh tỉnh mạnh mẽ cho cả thế giới về hậu quả lâu dài của vũ khí hạt nhân. Những quả bom này có thể gây ra những tác động sâu rộng đến hành tinh, ngay cả khi tiếng nổ của chúng đã lắng xuống.
