
Với một bước đột phá chưa từng có trong lĩnh vực hàng không vũ trụ, tàu vũ trụ Parker Solar Probe của NASA sẽ tiến gần Mặt Trời hơn bao giờ hết để khám phá bầu khí quyển của ngôi sao này. Vào đêm Giáng Sinh, tàu sẽ tạo ra một dấu mốc quan trọng khi trở thành vật thể nhân tạo đầu tiên bay vào vùng khí quyển của Mặt Trời. Chuyến bay này, bắt đầu từ sứ mệnh phóng vào năm 2018, sẽ đưa tàu vũ trụ tới cách Mặt Trời chỉ 6,1 triệu km, tiến vào vành nhật hoa – lớp khí quyển ngoài cùng của Mặt Trời. Đây là bước tiến đáng kể trong việc nghiên cứu ngôi sao sáng nhất mà chúng ta có thể nhìn thấy từ Trái Đất.
Vào lúc 6:53 sáng EST ngày 24 tháng 12 năm 2024 (tức 6:53 tối giờ Việt Nam), Parker Solar Probe sẽ đạt điểm tiếp cận gần Mặt Trời trong lần bay thứ 22. Với vận tốc đạt tới 692.000 km/h, tàu vũ trụ này sẽ đi xuyên qua các khu vực plasma và các vùng có hoạt động mạnh mẽ từ Mặt Trời. Đây là một phần trong nhiệm vụ nghiên cứu vành nhật hoa của Mặt Trời và lý giải lý do tại sao lớp ngoài này lại có nhiệt độ cao hơn rất nhiều so với bề mặt. Trong quá trình tiếp cận, tàu sẽ mất tín hiệu do bức xạ mạnh từ Mặt Trời, nhưng sau ba ngày, tàu sẽ gửi lại tín hiệu xác nhận trạng thái. Dữ liệu thu thập được trong lần tiếp cận này sẽ được NASA phân tích và công bố vào tháng 1 năm 2025.
Parker Solar Probe là một tàu vũ trụ đặc biệt được thiết kế để giải mã những bí ẩn trong khí quyển của Mặt Trời và nghiên cứu các hiện tượng như gió mặt trời và thời tiết trong không gian. Tàu vũ trụ này mang tên nhà vật lý Eugene Parker, người đã đề xuất giả thuyết về sự tồn tại của gió mặt trời từ những năm 1950. Một trong những mục tiêu chính của tàu là tìm hiểu tại sao vành nhật hoa lại nóng hơn hàng trăm lần so với bề mặt Mặt Trời. Ngoài ra, tàu cũng sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về nguồn gốc gió mặt trời, cũng như những hiện tượng như bão từ và các phun trào từ Mặt Trời có thể ảnh hưởng đến Trái Đất và các thiết bị không gian trong tương lai.
Sự kiện quan trọng vào đêm Giáng Sinh
Vào lúc 6:53 sáng EST ngày 24 tháng 12 năm 2024 (tức 6:53 tối giờ Việt Nam), Parker Solar Probe sẽ đạt điểm tiếp cận gần Mặt Trời trong lần bay thứ 22. Với vận tốc đạt tới 692.000 km/h, tàu vũ trụ này sẽ đi xuyên qua các khu vực plasma và các vùng có hoạt động mạnh mẽ từ Mặt Trời. Đây là một phần trong nhiệm vụ nghiên cứu vành nhật hoa của Mặt Trời và lý giải lý do tại sao lớp ngoài này lại có nhiệt độ cao hơn rất nhiều so với bề mặt. Trong quá trình tiếp cận, tàu sẽ mất tín hiệu do bức xạ mạnh từ Mặt Trời, nhưng sau ba ngày, tàu sẽ gửi lại tín hiệu xác nhận trạng thái. Dữ liệu thu thập được trong lần tiếp cận này sẽ được NASA phân tích và công bố vào tháng 1 năm 2025.
Parker Solar Probe: Sứ mệnh khám phá Mặt Trời
Parker Solar Probe là một tàu vũ trụ đặc biệt được thiết kế để giải mã những bí ẩn trong khí quyển của Mặt Trời và nghiên cứu các hiện tượng như gió mặt trời và thời tiết trong không gian. Tàu vũ trụ này mang tên nhà vật lý Eugene Parker, người đã đề xuất giả thuyết về sự tồn tại của gió mặt trời từ những năm 1950. Một trong những mục tiêu chính của tàu là tìm hiểu tại sao vành nhật hoa lại nóng hơn hàng trăm lần so với bề mặt Mặt Trời. Ngoài ra, tàu cũng sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về nguồn gốc gió mặt trời, cũng như những hiện tượng như bão từ và các phun trào từ Mặt Trời có thể ảnh hưởng đến Trái Đất và các thiết bị không gian trong tương lai.

Parker Solar Probe tiến vào khí quyển Mặt Trời lần đầu tiên vào đêm Giáng Sinh
Kể từ khi được phóng lên, Parker Solar Probe đã thực hiện hơn 20 lần tiếp cận gần Mặt Trời và bay qua Sao Kim bảy lần để thay đổi quỹ đạo nhờ lực hấp dẫn. Dữ liệu mà tàu gửi về đã giúp các nhà khoa học có cái nhìn sâu sắc về nguồn gốc của gió mặt trời và sự phức tạp trong từ trường của Mặt Trời. Những thông tin này rất quan trọng trong việc dự báo thời tiết không gian, cũng như bảo vệ Trái Đất và các sứ mệnh vũ trụ trong tương lai.
Những thách thức khi đưa tàu vũ trụ đến gần Mặt Trời
Khi bắt tay vào sứ mệnh này, NASA nhận thức rõ rằng việc tiếp cận Mặt Trời sẽ đẩy tàu Parker Solar Probe vào những thử thách cực kỳ khắc nghiệt. Trái Đất quay quanh Mặt Trời với vận tốc lên đến 108.000 km/h, và để có thể đến gần Mặt Trời, tàu vũ trụ cần phải giảm tốc độ quay mà nó đã thừa hưởng từ quỹ đạo của Trái Đất. Điều này được thực hiện bằng cách sử dụng lực hấp dẫn từ Sao Kim qua các lần tiếp cận gần, giúp tàu giảm động lượng và tiến gần Mặt Trời hơn.Thử thách lớn tiếp theo là nhiệt độ khắc nghiệt từ Mặt Trời. Khi đến gần nhất, ánh sáng từ Mặt Trời sẽ mạnh gấp khoảng 475 lần so với trên Trái Đất. Điều này yêu cầu tàu phải có khả năng chịu nhiệt vượt qua mức 1.400°C nhờ vào các hệ thống bảo vệ nhiệt đặc biệt. Hơn nữa, áp suất do bức xạ và plasma có thể gây ảnh hưởng đến sự ổn định của tàu, trong khi tốc độ cao khi tiếp xúc với bụi hành tinh có thể làm hỏng các bộ phận quan trọng của tàu.

Thiết kế đặc biệt của tàu vũ trụ Parker Solar Probe
Khi tàu vũ trụ tiến gần Mặt Trời, việc liên lạc với Trái Đất sẽ gặp phải độ trễ nghiêm trọng, khiến việc điều khiển theo thời gian thực trở thành một nhiệm vụ bất khả thi. Do đó, tàu Parker Solar Probe cần phải có khả năng tự động vận hành để điều chỉnh hướng bay và bảo vệ các hệ thống quan trọng khỏi nhiệt độ cực cao và bức xạ mạnh mẽ.
Để vượt qua những thách thức này, các kỹ sư đã thiết kế tàu vũ trụ sử dụng các vật liệu siêu bền như hợp kim titanium-zirconium-molybdenum, có điểm nóng chảy lên đến hơn 2.349°C. Hệ thống bảo vệ nhiệt của tàu được làm từ vật liệu carbon composite, giúp phản xạ ánh sáng mặt trời và giữ cho các thiết bị quan trọng hoạt động ở nhiệt độ lý tưởng, bất chấp điều kiện khắc nghiệt từ Mặt Trời.

Kỹ sư thiết kế và lắp đặt tấm chắn nhiệt cho Parker Solar Probe
Ngoài ra, hệ thống làm mát của tàu vũ trụ cũng được đặc biệt chú trọng, với các tấm pin năng lượng mặt trời được làm mát chủ động nhằm đảm bảo hiệu suất tạo điện mà không bị quá nhiệt. Những tấm pin này được chế tạo để chịu đựng sự thay đổi nhiệt độ đột ngột khi tàu di chuyển qua các vùng có nhiệt độ khác biệt giữa nóng và lạnh. Hệ thống cảm biến tiên tiến còn giúp phát hiện cường độ ánh sáng xung quanh các tấm chắn, giúp tàu điều chỉnh hướng đi một cách chính xác và tránh tình trạng quá nhiệt khi tiếp xúc trực tiếp với Mặt Trời. Các cải tiến này đã giúp Parker Solar Probe trở thành một trong những tàu vũ trụ tiên tiến và bền bỉ nhất của NASA.
Chuyến bay lịch sử của Parker Solar Probe vào đêm Giáng Sinh sẽ đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình khám phá không gian. Khi tiến vào vành nhật hoa của Mặt Trời, khu vực chưa từng được khám phá, tàu hứa hẹn sẽ giải quyết những câu hỏi lâu dài về gió mặt trời và thời tiết không gian – những hiện tượng mà các nhà khoa học đã nghiên cứu trong nhiều thập kỷ. Sứ mệnh này không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về Mặt Trời mà còn mở ra những cơ hội lớn cho sự phát triển công nghệ không gian và những cuộc khám phá vũ trụ trong tương lai. Hành trình này là minh chứng cho sự tò mò vô tận và trí tuệ sáng tạo của con người trong việc khám phá những bí mật vũ trụ.
Nguồn: Ars Technica
