Buzz
Lý do nằm ở một nguyên lý vật lý quan trọng: định lý thứ hai của nhiệt động lực học, trong đó nhấn mạnh rằng nhiệt không thể tự di chuyển từ vùng lạnh sang vùng nóng mà không có sự tác động bên ngoài.
Rất nhiều người đã dùng kính lúp để hội tụ ánh sáng Mặt Trời, tạo ra nhiệt đủ mạnh để đốt cháy giấy, gỗ hay thậm chí là đồ nhựa. Vậy ánh trăng thì sao? Khi trăng sáng rực, liệu có thể dùng kính lúp để tập trung ánh sáng và tạo ra ngọn lửa?
Câu trả lời là không thể. Mặc dù về lý thuyết, bạn hoàn toàn có thể dùng kính lúp để hội tụ ánh sáng từ Mặt Trăng, nhưng ánh sáng đó không đủ mạnh để tạo ra nhiệt độ cần thiết đốt cháy vật gì trên Trái Đất.
Nguyên nhân chính là do một định lý vật lý cơ bản: định lý thứ hai của nhiệt động lực học. Ánh sáng từ Mặt Trăng chỉ là ánh sáng Mặt Trời phản chiếu và mất đi phần lớn năng lượng trong quá trình phản chiếu đó.
Kính lúp chỉ có khả năng hội tụ ánh sáng, chứ không thể tạo ra thêm năng lượng. Vì vậy, nếu nguồn sáng ban đầu (trong trường hợp này là ánh trăng) không đủ mạnh, việc hội tụ sẽ không thể tạo ra nhiệt độ cao hơn mức năng lượng của nguồn sáng gốc. Và ánh trăng chắc chắn không nóng như Mặt Trời.
Mặt Trời có nhiệt độ bề mặt khoảng 5.500 độ C, trong khi nhiệt độ cao nhất ghi nhận trên bề mặt Mặt Trăng chỉ khoảng 121 độ C (khi ánh sáng trực tiếp chiếu vào tại xích đạo). Trong khi đó, giấy bắt đầu cháy ở khoảng 250 độ C, rõ ràng không đủ để tạo ra lửa.
Ngay cả khi bạn thử dùng một chiếc kính lúp “khổng lồ” để tập trung thật nhiều ánh trăng, kết quả vẫn sẽ không hiệu quả. Các hệ thống quang học phải tuân theo nguyên lý bảo toàn étendue – hiểu nôm na là bạn không thể “ép” các chùm sáng lại gần nhau mà không làm mất đi tính định hướng của chúng. Điều này có nghĩa là dù bạn cố gắng tập trung ánh sáng vào một điểm nhỏ hơn, thì góc phân tán của nó lại phải mở rộng – bạn không thể tập trung ánh sáng đến một điểm xa như tia laser.
Nói một cách đơn giản, ánh sáng không thể bị “nén” mãi như cách bạn gấp giấy bạc.
Tóm lại, mặc dù ý tưởng dùng ánh trăng và kính lúp để… xóa dấu vết nghe có vẻ thú vị, nhưng bạn vẫn phải quay lại với phương pháp truyền thống. Ánh trăng quá yếu để đốt cháy bất kỳ vật gì, cho dù bạn có quyết tâm đến đâu.
Anh Việt
