Buzz
Theo nhóm nghiên cứu, gần 25% số loài mới được phát hiện là những vi sinh vật chưa từng được biết đến, phần còn lại cũng có đặc điểm chịu đựng điều kiện khắc nghiệt.
Một nghiên cứu gần đây đã hé lộ một sự thật gây bất ngờ: 26 loài vi khuẩn “cực đoan” chưa từng được biết đến đã được tìm thấy trong phòng sạch - nơi từng chứa tàu đổ bộ Phoenix của NASA trước khi được phóng lên sao Hỏa vào năm 2007. Những sinh vật siêu bền này có khả năng sống sót trong điều kiện khắc nghiệt đến mức có thể tồn tại ngay cả trong môi trường chân không ngoài không gian.
Phòng sạch tại Cơ sở Xử lý Tải trọng Nguy hiểm thuộc Trung tâm Vũ trụ Kennedy, nơi tàu Phoenix được cách ly trước khi khởi hành từ Trái Đất, được thiết kế để ngăn ngừa mọi sự nhiễm khuẩn. Không gian này luôn được khử trùng liên tục, duy trì áp suất dương, sử dụng hệ thống lọc không khí giúp loại bỏ đến 99,97% bụi trong không khí. Mọi người ra vào đều phải mặc “bunny suit” và thực hiện quy trình tắm khí để đảm bảo mức độ vô trùng tối đa.
Tàu thăm dò Sao Hỏa đang được lắp ráp trong phòng thí nghiệm
Tuy nhiên, các biện pháp này không thể loại bỏ hoàn toàn mọi dạng sống. Khi phân tích lại mẫu DNA thu thập trước, trong và sau khi tàu Phoenix lưu lại trong phòng sạch, các nhà khoa học phát hiện hàng chục loài vi khuẩn chưa từng được biết đến - đặc biệt là 26 loài có khả năng sinh tồn cực đoan, bao gồm chống lại bức xạ, nhiệt độ cao/thấp, áp suất khắc nghiệt và các hóa chất độc hại. Một số loài còn có gen giúp sửa chữa DNA, giải độc tế bào và thậm chí có thể sống sót trong điều kiện chân không ngoài không gian.
Kết quả nghiên cứu này đã được công bố vào ngày 12/5 trên tạp chí Microbiome.
“Chúng tôi muốn đánh giá nguy cơ các vi sinh vật cực đoan có thể bị mang ra ngoài không gian trong các sứ mệnh vũ trụ, đồng thời xác định các loài nào có thể tồn tại trong môi trường đó,” nhà vi sinh học Alexandre Rosado, đồng tác giả nghiên cứu từ Đại học KAUST (Ả Rập Xê Út), chia sẻ. “Nỗ lực này vô cùng quan trọng để kiểm soát nguy cơ lây nhiễm sinh học ngoài ý muốn trong quá trình khám phá các hành tinh khác.”
Theo nhóm nghiên cứu, gần 25% số loài mới phát hiện là những vi sinh vật chưa từng được biết đến, và phần còn lại cũng có đặc điểm sinh tồn “cực đoan”. Điều này cho thấy môi trường phòng sạch - vốn tưởng chừng như vô trùng - thực tế lại là “mảnh đất màu mỡ” để phát hiện các dạng sống siêu bền bỉ.
Khám phá này không chỉ nêu ra những câu hỏi nghiêm túc về nguy cơ vi sinh vật lây nhiễm ngoài Trái Đất, mà còn mở ra cơ hội lớn cho các nghiên cứu trong các lĩnh vực sinh học, công nghệ sinh học và y học. Nhiều loài trong số đó có khả năng tạo ra biofilm - vật liệu sinh học với tiềm năng ứng dụng trong bảo quản thực phẩm, y học tái tạo và sản xuất vật liệu sinh học trong môi trường khắc nghiệt.
“Chúng tôi đang dần khám phá những bí mật về các vi sinh vật có thể sống sót trong điều kiện khắc nghiệt nhất của không gian - những sinh vật có thể thay đổi cả ngành khoa học sự sống, kỹ thuật sinh học và khám phá liên hành tinh,” tiến sĩ Kasthuri Venkateswaran, đồng tác giả và cựu chuyên gia cao cấp tại Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực của NASA, chia sẻ.
Anh Việt
