Buzz
Nếu bạn là người quan tâm đến lịch sử công nghệ, có lẽ bạn đã nghe nói về ngôn ngữ lập trình BASIC, công cụ từng được các tên tuổi lớn như Bill Gates và Elon Musk sử dụng để phát triển các ứng dụng đầu tiên. Mới đây, Thomas E. Kurtz, một trong những người sáng tạo ngôn ngữ này, đã qua đời ở tuổi 96. Ông sinh năm 1928 và tốt nghiệp thạc sĩ, tiến sĩ về xác suất thống kê tại Princeton. Trong quá trình học, ông nhận thấy giá trị lớn của việc dạy lập trình cho sinh viên, vượt xa các kiến thức toán học hay kỹ thuật. Sau khi nhận bằng tiến sĩ năm 1956, ông được tiến sĩ John G. Kemeny mời về làm việc tại Viện Toán học của Đại học Dartmouth. Tại đây, hai người đã cùng nhau tạo ra BASIC, giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận với máy tính. Ông qua đời vào thứ Ba vừa qua tại Lebanon, thọ 96 tuổi.
Tiến sĩ Kurtz tại Dartmouth vào những năm 1960Vào thập niên 1960, khi máy tính cá nhân và điện thoại di động vẫn còn là một khái niệm xa lạ, máy tính thời đó có kích thước khổng lồ, gần bằng một chiếc xe hơi hoặc chiếm trọn cả một căn phòng. Các viện nghiên cứu nơi Tiến sĩ Kurtz làm việc chỉ có một hoặc hai chiếc máy tính cồng kềnh như vậy. Việc lập trình không hề giống với cách các lập trình viên ngày nay làm việc trên máy tính cá nhân. Lúc đó, lập trình chỉ dành cho các nhà khoa học, toán học, hoặc chuyên gia có thể hiểu và thao tác với các tập lệnh phức tạp để xử lý dữ liệu trên những thiết bị khổng lồ này. Các máy tính thời kỳ đó thường phải xử lý một lượng dữ liệu khổng lồ, có khi mất cả tuần để hoàn thành một tác vụ.
Tiến sĩ Kurtz làm việc cùng sinh viên trong phòng máy tính tại Dartmouth
Để đạt được mục tiêu giáo dục, nhóm đã phát triển ngôn ngữ lập trình BASIC (Beginner’s All-purpose Symbolic Instruction Code). BASIC được thiết kế với mục tiêu đơn giản và dễ hiểu, giúp sinh viên từ nhiều lĩnh vực khác nhau (không chỉ khoa học máy tính) có thể học lập trình và làm việc với máy tính một cách dễ dàng. Với DTSS và BASIC, sinh viên có thể tự viết mã, chạy chương trình và ngay lập tức thấy kết quả—tạo ra một trải nghiệm thân thiện với người dùng, đưa công nghệ đến gần hơn với mọi người. Đây cũng chính là bước đệm mở ra con đường lập trình và sử dụng máy tính cá nhân, tạo ra những thay đổi mang tính cách mạng trong ngành công nghệ.
BASIC là ngôn ngữ lập trình cực kỳ đơn giản với các câu lệnh cơ bản như RUN để khởi động chương trình, PRINT để hiển thị ký tự trên màn hình và STOP để kết thúc chương trình. Với sự hỗ trợ của DTSS và BASIC, vào lúc 4 giờ sáng ngày 1/5/1964, một thử nghiệm thành công đã được thực hiện tại tầng hầm College Hall (Dartmouth). Hệ thống cho phép nhiều người sử dụng cùng lúc trên một máy tính, và thí nghiệm này đã được thực hiện với sự tham gia của một giáo sư và một sinh viên lập trình đang sử dụng hai thiết bị Teletype đặt cạnh nhau—các thiết bị này giúp nhập lệnh và nhận kết quả từ máy tính trung tâm đang chạy DTSS. Cả hai người đều nhập lệnh “RUN” để khởi động chương trình viết bằng BASIC, và nhận được kết quả ngay lập tức trên màn hình của họ—một khoảnh khắc quan trọng chứng minh rằng hệ thống chia sẻ thời gian đang hoạt động hoàn hảo, cho phép nhiều người dùng có thể sử dụng đồng thời mà không phải chờ đợi.
Mặc dù sinh viên cũng có thể sử dụng các ngôn ngữ khác như Fortran, nhưng BASIC, như tên gọi của nó, cực kỳ đơn giản để học và chỉ cần khoảng 1-2 tiếng hướng dẫn là đủ để làm quen với các yếu tố cơ bản. BASIC không chỉ được giảng dạy tại Dartmouth mà còn trở thành sự lựa chọn phổ biến cho sinh viên trên khắp thế giới. Ngôn ngữ này đã tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển phần mềm sau này và vẫn là công cụ quan trọng trong giảng dạy khoa học máy tính hiện đại. Một trong những sinh viên nổi tiếng nhất từng học BASIC chính là Bill Gates, người đã sử dụng ngôn ngữ này để phát triển các ứng dụng trước khi sáng lập Microsoft và tạo ra hệ điều hành đầu tiên của công ty.
Nguồn: The New York Times
