Nhóm các nhà khoa học Trung Quốc vừa sáng chế ra một con chip nhỏ bằng móng tay, có khả năng lập bản đồ 5.600 ngôi sao trong vài giây.
Hãy tưởng tượng một thiết bị chỉ bé bằng móng tay nhưng có thể quan sát thế giới và các ngôi sao với độ chính xác về màu sắc vượt xa mọi loại máy quay hay máy quang phổ truyền thống. Đó là công trình mới nhất của các nhà nghiên cứu tại Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc.
Con chip quang học siêu nhỏ này, mang tên Yuheng (hay còn gọi là Rafael), có khả năng phân tích ánh sáng theo thời gian thực với độ chính xác chỉ có ở những thiết bị quang học cỡ lớn trong các phòng thí nghiệm.
Theo nhóm nghiên cứu, con chip này đạt độ sắc nét gấp 100 lần so với các thiết bị thông thường và có thể phân biệt những màu sắc cách nhau chỉ dưới 0,1 nanomet.

Các tác giả của nghiên cứu viết: “Phương pháp chụp ảnh siêu quang phổ nhanh với hiệu suất cao và dễ tích hợp này có thể mở ra những bước tiến lớn trong nhiều lĩnh vực, từ khoa học vật liệu đến thiên văn học”.
Ví dụ, công nghệ này có thể rút ngắn đáng kể thời gian lập bản đồ dải ngân hà, một công việc vốn mất hàng nghìn năm, xuống chỉ còn dưới một thập kỷ.
Con chip này ra đời từ việc khắc phục một vấn đề đã tồn tại lâu dài trong các thiết bị quang học. Trước đây, để phân tích hình ảnh, các công cụ thường phải chia ánh sáng thành các dải màu. Tuy nhiên, việc chia nhỏ ánh sáng càng chính xác thì càng làm mất đi nhiều ánh sáng, khiến thiết bị trở nên cồng kềnh và thiếu hiệu quả.
Giờ đây, chip Yuheng có thể nâng cao khả năng quan sát gấp từ 100 đến 10.000 lần so với các kính quang phổ thiên văn hàng đầu thế giới. Yuheng đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc biến các thiết bị cồng kềnh thành những công cụ nhỏ gọn và thực tế hơn.
Tiềm năng của chip này rất to lớn. Trong y học, chip Yuheng có thể giúp phân tích mô không xâm lấn để phát hiện các bệnh lý. Các thiết bị bay không người lái (drone) có thể dùng chip này để giám sát chất lượng đất hoặc phát hiện ô nhiễm. Xe tự hành có thể nhận diện mặt đường, biển báo và vật cản chính xác hơn ngay cả trong điều kiện ánh sáng phức tạp.
Trong lĩnh vực thiên văn học, nhóm nghiên cứu dự định thử nghiệm chip Yuheng trên kính viễn vọng Gran Telescopio Canarias ở Tây Ban Nha – kính quang học đơn lớn nhất thế giới – để quan sát các ngôi sao, thiên hà, vật chất tối và hố đen.
Tuy nhiên, công nghệ này vẫn còn đang trong giai đoạn phát triển. Các nhà khoa học hiện nay đang tập trung nâng cao độ ổn định và khả năng tích hợp của chip trước khi đưa vào sử dụng rộng rãi.
Theo Interesting Engineering
