Buzz
Đây là lời cảnh báo cho những ai đặt quá nhiều hy vọng vào những nghề mới nổi lên nhờ AI: cái gì lên nhanh thì cũng có thể biến mất chóng vánh.
Chỉ cách đây hai năm, prompt engineering - hay còn gọi là “kỹ sư gợi lệnh” - là một trong những công việc được tìm kiếm nhiều nhất trong ngành công nghệ. Trong cơn sốt trí tuệ nhân tạo, nhiều công ty đua nhau tìm người có khả năng đưa ra những câu hỏi chính xác để tối ưu hóa mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Nghề này từng được coi là “cánh cửa vàng” vào ngành AI: không cần kiến thức kỹ thuật sâu rộng, không cần biết lập trình, và đặc biệt dễ tiếp cận.
Tuy nhiên, hiện nay nghề “kỹ sư gợi lệnh” đã gần như biến mất khỏi các bảng tuyển dụng. Kỹ năng từng được xem là chìa khóa trong thời đại AI giờ đây trở thành một phần công việc cơ bản mà bất kỳ ai làm việc với AI cũng phải nắm vững. Thậm chí, một số công ty hiện tại còn sử dụng AI để… tạo prompt cho AI, khiến vai trò của con người ngày càng mờ nhạt.
“AI đang lấy đi chính công việc của mình,” Malcolm Frank - CEO TalentGenius - nhận xét với Fast Company. “Prompt engineering giờ đây trở thành một yếu tố cơ bản trong hầu hết các công việc liên quan đến AI. Thậm chí, AI còn có thể giúp bạn tạo ra prompt tốt hơn những gì bạn viết. Từ một công việc độc lập, nó nhanh chóng trở thành… một nhiệm vụ phụ.”
Thành công ban đầu của nghề này đến từ mức độ gia nhập thấp. Khác với các vị trí kỹ thuật cao cấp, kỹ sư gợi lệnh không yêu cầu bằng cấp chuyên sâu hay kỹ năng lập trình, làm cho công việc này trở thành lựa chọn lý tưởng cho những ai muốn gia nhập lĩnh vực AI. Vào năm 2023, hàng loạt hồ sơ LinkedIn tự nhận là “prompt engineer”, và thị trường Bắc Mỹ cho vị trí này được định giá lên tới 75,5 triệu USD, với tốc độ tăng trưởng 32,8% mỗi năm.
Nhưng thực tế không như mong đợi. Theo Allison Shrivastava từ phòng phân tích của Indeed, prompt engineering hiếm khi được coi là một chức danh công việc chính thức. Thay vào đó, nó thường được gộp chung với các vai trò khác như kỹ sư học máy hoặc kiến trúc sư tự động hóa. “Tôi chưa thấy nó được đăng tuyển như một công việc riêng biệt,” Shrivastava cho biết.
Công việc “sáng tạo prompt” giờ đây đã bị chính AI thay thế, hoặc trở thành một kỹ năng bắt buộc trong các vị trí kỹ thuật cao cấp hơn.
Làm AI, phải biết làm AI
Sự thay đổi cũng được phản ánh rõ rệt trong các xu hướng tuyển dụng. Nhu cầu đối với các lập trình viên phổ thông đang giảm, trong khi nhu cầu với các kỹ sư phát triển AI lại tăng mạnh. Các doanh nghiệp giờ đây không chỉ cần người biết “giao tiếp” với AI - họ cần những người trực tiếp xây dựng, tinh chỉnh và phát triển các mô hình.
Một dấu hiệu khác: số lượng người đăng ký tham gia phỏng vấn cho vị trí kỹ sư học máy (machine learning engineer) đã tăng hơn ba lần chỉ trong hai tháng. Theo chuyên gia tuyển dụng Lerner, đây là “dấu hiệu rõ ràng rằng tương lai không phải là việc sử dụng AI như một công cụ bí mật, mà là cải tiến chính mô hình AI đó.”
Đối với những người không có nền tảng kỹ thuật, cơ hội nghề nghiệp đang thu hẹp dần. Một số lựa chọn khả thi bao gồm khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ, hoặc làm tư vấn triển khai AI - một ngành đang bùng nổ khi các doanh nghiệp muốn áp dụng AI vào các hoạt động của mình. Tính đến tháng 2/2024, các vị trí tư vấn đã chiếm 12,4% tổng số tin tuyển dụng AI trên Indeed.
Tim Tully - đối tác tại Menlo Ventures - cho biết AI đang thay đổi cách thức thực hiện công việc, không phải bằng việc tạo ra nghề nghiệp mới, mà bằng việc biến đổi cách người ta làm công việc cũ. “Tôi không nghĩ rằng chúng ta đang chứng kiến những công việc hoàn toàn mới. Chỉ là AI đang len lỏi vào mọi ngóc ngách công việc - dù bạn có muốn hay không.”
Trong khi prompt engineering từng là biểu tượng cho sự dân chủ hóa AI - ai cũng có thể học và hành nghề - thì giờ đây chính công nghệ đã “đào thải” nó.
Việt Anh
