Buzz
Trong trận Trân Châu Cảng vào năm 1941, quân Nhật đã sử dụng rất nhiều máy bay và tàu chiến để tấn công một cảng biển nhỏ trên đảo Oahu thuộc Hawaii. Đặc biệt, họ đã đưa vào cuộc chiến 5 chiếc tàu ngầm mini, những chiếc tàu này lén lút xâm nhập vào vùng nước nông của cảng, từ đó lính trên tàu có thể đổ bộ lên bờ.Nhờ áp dụng chiến thuật này thường xuyên, quân Nhật đã khiến đối phương không ít lần gặp khó khăn. Ngược lại, Mỹ chưa từng sử dụng tàu ngầm mini trong các cuộc chiến và mọi tàu ngầm của họ đều có kích thước lớn hơn đáng kể. Tuy nhiên, sau khi chiến tranh kết thúc, Mỹ đã phát triển một chiếc tàu ngầm mini và đặt tên nó là USS X-1 (hoặc SSX-1), chiếc tàu này được hạ thủy vào năm 1955.
USS X-1 ra đời xuất phát từ kinh nghiệm của người Nhật, khi Hải quân Mỹ (USN) quyết định huấn luyện các sĩ quan về cách bảo vệ các cảng trước tàu ngầm mini, nhằm học hỏi từ bài học trong quá khứ. X-1 được chế tạo để mô phỏng một chiếc tàu ngầm mini, giúp kiểm tra các phương thức đổ bộ và chỉ ra những hạn chế của loại tàu này.
Dù là tàu ngầm, X-1 lại được chế tạo bởi công ty Fairchild Aircraft, một nhà thầu chuyên về máy bay tại Long Island, New York. Tàu ngầm mini này dài 15,09 mét, rộng 2,1 mét và nặng 37 tấn khi lặn. Nó có thể chứa tối đa 10 người, với hệ thống bánh lái xếp hình chữ thập đặt sau chân vịt. Tàu chỉ đạt tốc độ khoảng 11,1 km/h, rất chậm, và không trang bị vũ khí nào, vì mục đích chính của nó là phục vụ nghiên cứu và huấn luyện.
X-1 hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Lực lượng Tàu ngầm, bang Connecticut.
Ban đầu, X-1 sử dụng động cơ diesel/hydrogen peroxide và trong giai đoạn thử nghiệm từ năm 1955 đến 1957, động cơ này hoạt động mà không gặp sự cố nào. Tuy nhiên, vào tháng 5/1957, thùng chứa hydrogen peroxide 1.500 lít trên tàu bất ngờ phát nổ, khiến tàu phải được nâng cấp để trang bị động cơ diesel-điện tiêu chuẩn. Cuối năm đó, tàu ngừng hoạt động trong 3 năm.
Đến năm 1960, tàu được đưa đến Annapolis, thành phố bên bờ Vịnh Chesapeake, bang Maryland, để tiếp tục thử nghiệm. Tại đây, X-1 được đưa vào vận hành để kiểm tra khả năng phòng thủ bến cảng trước các mối đe dọa tiềm tàng.
Vịnh Chesapeake là một vịnh kín lớn với diện tích lên tới 11.600 km vuông và chiều dài 320 km. Nó giống như một vùng biển nhỏ, là địa điểm lý tưởng để kiểm tra hiệu suất hoạt động của tàu ngầm.
Trong quá trình thử nghiệm, các nhà nghiên cứu đứng trên một nền tảng treo dưới cầu dây văng Chesapeake Bay, bắc qua vịnh, để quan sát tàu ngầm hoạt động. Vịnh nước nông nên việc theo dõi tàu khá dễ dàng. Họ sử dụng sonar, camera dưới nước và các thiết bị giám sát khác để theo dõi chuyển động của tàu dưới mặt nước.
Với đặc điểm là một cửa sông rộng lớn, vịnh này có đủ ba loại nước: nước ngọt, nước lợ và nước mặn. Điều này giúp họ thu thập thêm nhiều dữ liệu về ảnh hưởng của các loại nước khác nhau đối với hoạt động của tàu ngầm.
Sau khi hoạt động đến năm 1973, X-1 chính thức bị loại khỏi biên chế. Vào giữa năm đó, tàu được chuyển về cơ sở Hải quân gần Annapolis và sau đó được trưng bày tại Bảo tàng Tàu ngầm ở Connecticut vào năm 2001. Mặc dù có vòng đời ngắn ngủi, X-1 vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình và kể từ đó, Hải quân Mỹ không còn chế tạo tàu ngầm nhỏ như vậy nữa.
Tham khảo SlashGear, Hisutton.
