Vệ tinh được chế tác hoàn toàn từ gỗ Nhật Bản, ứng dụng kỹ thuật thủ công tỉ mỉ mà không cần đinh hay keo dán.
Trong một bước tiến táo bạo hướng đến tương lai bền vững, các nhà khoa học Nhật Bản đã thành công phóng vệ tinh gỗ đầu tiên lên vũ trụ. Đây là một nỗ lực sáng tạo để khám phá khả năng sử dụng gỗ – một vật liệu tái tạo – trong các sứ mệnh dài hạn tới Mặt Trăng và Sao Hỏa.
Vệ tinh mang tên LignoSat, được phát triển bởi Đại học Kyoto và Sumitomo Forestry, đã được đưa lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) nhờ một sứ mệnh do SpaceX dẫn dắt. Sau đó, LignoSat được thả vào quỹ đạo, cách Trái Đất khoảng 400 km.

LignoSat, vệ tinh gỗ đầu tiên trên thế giới - Ảnh: Irene Wang/Reuters.
LignoSat có kích thước tương đương một bàn tay, được chế tạo từ honoki – loại gỗ mộc lan quý hiếm của Nhật Bản, sử dụng kỹ thuật thủ công truyền thống không cần đến đinh hay keo. Honoki, vốn được dùng để làm chuôi kiếm, đã chứng minh khả năng trở thành vật liệu tiềm năng cho các sứ mệnh không gian sau 10 tháng thử nghiệm trên Trạm Vũ trụ Quốc tế.
Theo ông Doi Takao, cựu phi hành gia NASA và hiện là giáo sư tại Đại học Kyoto, gỗ không chỉ là vật liệu dễ chế tạo mà còn chứa đựng tiềm năng lớn cho cuộc sống ngoài hành tinh: “Với gỗ, một vật liệu chúng ta có thể tự chế tác, ta có thể xây dựng nơi ở, làm việc và tồn tại lâu dài trong không gian”.
Với tầm nhìn xa 50 năm, nhóm nghiên cứu do ông Doi Takao dẫn đầu hy vọng sẽ có thể xây dựng các khu dân cư gỗ trên Mặt Trăng và Sao Hỏa. Để hiện thực hóa điều này, họ đã phát triển vệ tinh gỗ đầu tiên, được NASA công nhận.

Doi Takao, cựu phi hành gia và hiện là giáo sư tại Đại học Kyoto, đang cầm mô hình kỹ thuật của vệ tinh LignoSat - Ảnh: Irene Wang/Reuters.
Mặc dù không ít người nghi ngờ tính khả thi của ý tưởng này, nhưng theo Giáo sư Murata Koji, chuyên gia lâm học tại Đại học Kyoto, thì đây là điều hoàn toàn hợp lý: “Đầu thế kỷ 20, máy bay cũng được làm từ gỗ. Vậy tại sao vệ tinh gỗ lại không được như thế?”
Murata cho biết, môi trường không gian thiếu nước và oxy sẽ khiến gỗ bền vững hơn so với khi ở Trái Đất. Điều đặc biệt là, khi vệ tinh gỗ hết vòng đời, nó sẽ cháy hoàn toàn khi tái nhập khí quyển mà không để lại rác vũ trụ nguy hại như các hạt ôxít nhôm mà vệ tinh kim loại gây ra.
Ngoài tính bền vững, LignoSat còn mang lại kỳ vọng về một ứng dụng công nghiệp mới. Vệ tinh này sẽ nghiên cứu khả năng cách ly bức xạ của gỗ đối với các linh kiện bán dẫn, yếu tố quan trọng trong việc xây dựng trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng công nghệ cao trong không gian.
Ông Kariya Kenji, đại diện Viện Nghiên cứu Sumitomo Forestry, chia sẻ: “Nghe có vẻ cổ xưa, nhưng gỗ đang chứng minh mình là công nghệ tiên tiến khi loài người tiến ra không gian. Và điều này có thể mang lại sức sống mới cho cả ngành mộc”.
Trong bối cảnh toàn cầu đang tìm kiếm các giải pháp bền vững, ít gây hại cho môi trường, vệ tinh gỗ của Nhật Bản đem đến một làn gió mới cho khoa học vật liệu, đồng thời là lời nhắc nhở rằng những vật liệu tưởng chừng đơn giản vẫn có thể mang lại những bước đột phá cách mạng.
