Buzz
Một vệ tinh Starlink vừa bị phân rã thành hàng chục mảnh vụn trên quỹ đạo do được mô tả là một "sự cố bất thường".
Ban quản lý Starlink xác nhận đã mất liên lạc với vệ tinh mang số hiệu 34343 ở độ cao khoảng 560 km so với Trái Đất vào Chủ nhật vừa qua. Trong khi đó, công ty giám sát không gian LeoLabs cho biết radar tại Azores, Bồ Đào Nha đã ghi nhận sự xuất hiện của "hàng chục mảnh vỡ" bao quanh vệ tinh này.
Trong thông cáo chính thức, Starlink tránh sử dụng từ "nổ", còn LeoLabs gọi hiện tượng này là "sự kiện kiến tạo mảnh vỡ - fragment creation event".
Đáng chú ý, LeoLabs cho rằng nguyên nhân khiến vệ tinh vỡ vụn có khả năng đến từ "một nguồn năng lượng bên trong" hơn là do va chạm với rác vũ trụ hoặc các vật thể khác.
Dù sự cố tạo ra thêm rác vũ trụ, Starlink khẳng định nó không làm phát sinh rủi ro mới đối với Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), phi hành đoàn hay các sứ mệnh quan trọng sắp tới như Artemis II của NASA và Transporter-16.
LeoLabs đánh giá rằng do sự việc xảy ra ở quỹ đạo thấp, các mảnh vỡ nhiều khả năng sẽ rơi khỏi quỹ đạo trong vài tuần tới, phù hợp với cơ chế "khả năng tự hủy" (demisability) của Starlink, khi vệ tinh được thiết kế để cháy rụi hoàn toàn khi đi vào khí quyển, khiến phần mảnh còn sót lại nếu có cũng gần như không gây nguy hiểm đáng kể cho con người trên Trái Đất.
Đội ngũ SpaceX đang tích cực truy tìm nguyên nhân gốc rễ của sự cố, đồng thời cam kết phối hợp chặt chẽ với NASA và Lực lượng Không gian Mỹ để theo dõi các mảnh vỡ trên quỹ đạo.
Cảnh vệ tinh Starlink sau một sự cố xảy ra vào cuối năm ngoái - Ảnh: Vantor.
Sự cố lần này không phải là trường hợp riêng lẻ. Theo LeoLabs, nó có nhiều điểm tương đồng với một vụ việc ngày 17/12/2025, khi một vệ tinh khác rò rỉ khí đẩy và vỡ thành nhiều mảnh do tác động lực từ bên trong. Dù khi đó Starlink từng khẳng định đang cập nhật phần mềm để ngăn ngừa lỗi tương tự tái diễn, nhưng sự cố cuối tuần qua cho thấy vấn đề vẫn chưa được xử lý triệt để.
Các sự cố hỏng hóc từ bên trong, kết hợp với những rủi ro bên ngoài - như việc một vệ tinh Starlink từng suýt va chạm với vệ tinh Trung Quốc ở khoảng cách chỉ 200 mét - đang làm lộ rõ những lỗ hổng trong an toàn không gian.
Việc quản lý và điều phối các rủi ro này ngày càng trở nên cấp bách và phức tạp hơn, nhất là khi SpaceX đang theo đuổi tham vọng phóng tới một triệu vệ tinh nhằm xây dựng một trung tâm dữ liệu khổng lồ trên quỹ đạo.
