Buzz
Ngoài sự khác biệt về hương vị, nhóm nghiên cứu còn phát hiện những sự khác biệt rõ rệt về hệ vi sinh vật trong các mẻ miso.
Môi trường ngoài không gian có tác động đến tất cả sinh vật sống vốn đã tiến hóa trên Trái Đất, từ cơ thể con người cho đến các vi sinh vật mà chúng ta mang theo. Điều này cũng đúng với những vi khuẩn được sử dụng để lên men thực phẩm. Gần đây, các nhà khoa học đã thử nghiệm ủ miso – một loại tương làm từ đậu nành lên men – trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), và kết quả là vị của nó khác hẳn so với miso được làm trên Trái Đất.
Vào tháng 3 năm 2020, một hộp nhỏ chứa nguyên liệu 'miso chưa lên men' đã được đưa lên ISS. Tại đây, nó được để lên men trong 30 ngày. Đồng thời, hai mẻ miso khác cũng được lên men như đối chứng ở mặt đất: một tại Cambridge (Mỹ) và một tại Copenhagen (Đan Mạch). Sau khi so sánh, các nhà nghiên cứu nhận thấy miso ngoài không gian có mùi và vị khá giống với hai mẫu còn lại, nhưng lại mang hương vị đậm đà và thơm mùi hạt rang rõ rệt hơn.
“Có một số yếu tố đặc trưng của môi trường không gian ở quỹ đạo thấp – đặc biệt là vi trọng lực và mức độ bức xạ cao hơn – có thể ảnh hưởng đến cách vi khuẩn sinh trưởng và trao đổi chất, từ đó tác động đến quá trình lên men,” tiến sĩ Joshua D. Evans từ Đại học Kỹ thuật Đan Mạch, đồng tác giả nghiên cứu, cho biết.
Ngoài sự khác biệt về hương vị, nhóm nghiên cứu còn phát hiện những khác biệt rõ rệt trong hệ vi sinh vật của các mẻ miso. Kết quả phân tích cho thấy dù vi sinh vật vẫn có thể lên men trong môi trường ngoài không gian, nhưng các chủng vi khuẩn phát triển mạnh lại không hoàn toàn giống với các chủng trên Trái Đất. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến việc chế biến thực phẩm trong tương lai, mà còn liên quan đến vấn đề sức khỏe của con người nếu sống lâu dài ngoài không gian.
“Việc lên men trên ISS cho thấy một hệ thống sống ở cấp độ vi sinh vật có thể phát triển nhờ sự đa dạng trong cộng đồng vi khuẩn,” tiến sĩ Maggie Coblentz, đồng tác giả đến từ Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), chia sẻ. “Dù Trạm Vũ trụ Quốc tế thường được xem là môi trường vô trùng, nghiên cứu của chúng tôi cho thấy vi sinh vật và các dạng sống phi con người vẫn có khả năng tồn tại và phát triển trong không gian. Điều này đặt ra các câu hỏi sinh đạo đức quan trọng về việc đưa thực vật và vi khuẩn rời khỏi hành tinh của chúng ta và đưa chúng đến môi trường ngoài Trái Đất.”
Các nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng nhiều loài vi sinh vật trên ISS đã có sự thay đổi rõ rệt so với các ‘họ hàng’ của chúng trên Trái Đất, do sự biến đổi trong môi trường sống. Mặc dù ISS được tiếp tế định kỳ, nhưng nếu con người tiếp tục sinh sống lâu dài trong không gian, việc sản xuất và chế biến thực phẩm sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Thí nghiệm ủ miso này mới chỉ là bước đầu. Theo tiến sĩ Coblentz, mục tiêu lớn hơn của dự án là sử dụng các yếu tố cơ bản như thực phẩm để kích thích các cuộc thảo luận về cấu trúc xã hội trong không gian, cũng như giá trị của những vai trò ‘nội trợ’ trong khoa học và kỹ thuật – những vai trò thường bị xem nhẹ trong các sứ mệnh vũ trụ.
“Cách chúng ta thiết kế các hệ thống trong không gian rõ ràng thể hiện thông điệp về việc ai có quyền tồn tại ở đó, ai được mời tham gia, và họ sẽ trải nghiệm không gian như thế nào,” tiến sĩ Coblentz nói thêm.
Nghiên cứu này đã được công bố trên tạp chí iScience.
Anh Việt
