Chắc hẳn bạn đã nghe kể về những con vật “say xỉn” sau khi ăn trái cây lên men. Các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng việc động vật tìm kiếm thực phẩm chứa ethanol – thành phần chính trong rượu – không phải là một sự tình cờ. Ethanol có thể đóng vai trò quan trọng trong thiên nhiên và tác động đến hành vi của động vật theo những cách mà chúng ta chưa từng nghĩ đến. Ethanol có mặt trong hầu hết các hệ sinh thái trên Trái Đất, đặc biệt là trong trái cây và hoa mật mà nhiều loài động vật tiêu thụ mỗi ngày. Ngoài sự hiện diện của ethanol trong tự nhiên, nó còn có vai trò trong lịch sử lâu dài của loài người, với bằng chứng bia làm từ gạo có từ 9.000 năm trước, và người Trung Quốc đã sử dụng bia từ cách đây khoảng 5.000 năm. Tuy nhiên, đối với động vật, ngoài những câu chuyện về chúng “say” sau khi ăn trái cây hay thực phẩm ngọt, rất ít nghiên cứu về mức độ phổ biến của ethanol trong thế giới động vật.
Các nhà khoa học trong nghiên cứu của mình đã thu thập báo cáo về các loài động vật bị say rượu. Chẳng hạn, voi (Loxodonta africana), khỉ đầu chó (Papio ursinus) và các động vật hoang dã khác ở Botswana dường như đã say sau khi ăn trái marula (Sclerocarya birrea). Hay một con nai sừng tấm (Alces alces) ở Thụy Điển bị mắc kẹt trên cây sau khi say xỉn vì ăn táo lên men. Tuy nhiên, mức độ ethanol trong những loại trái cây này hay trong cơ thể động vật chưa được đo lường rõ ràng. Một ví dụ khác là loài khỉ xanh ở Caribbean (Chlorocebus aethiops), chúng cũng nổi tiếng với việc uống cocktail do khách du lịch ở St. Kitts.
Bên cạnh những lợi ích về xã hội, một số nhà khoa học cho rằng mùi thơm đặc trưng của trái cây chín có thể giúp động vật dễ dàng tìm thấy thức ăn, trong khi hàm lượng đường cao cung cấp nguồn năng lượng phong phú. Tuy nhiên, từ góc nhìn sinh thái, việc động vật “say xỉn” sau khi ăn trái cây lên men có thể không phải là điều có lợi khi chúng cần leo trèo hoặc đối mặt với kẻ săn mồi vào ban đêm. Đối với động vật, điều quan trọng không phải là việc say, mà là lượng calo mà chúng nhận được từ thức ăn. Dù ethanol có thể gây say, nhưng nó lại mang đến những lợi ích đặc biệt trong thế giới động vật. Chẳng hạn, ruồi giấm có xu hướng đẻ trứng ở môi trường có nhiều ethanol để ngăn ngừa ký sinh trùng. Ấu trùng ruồi giấm (Drosophila melanogaster) cũng tăng cường hấp thụ ethanol khi bị tấn công bởi ong bắp cày ký sinh. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra mối liên hệ giữa việc tiêu thụ ethanol và hành vi động vật, như chim ruồi có thể say khi ăn trái cây, ruồi giấm thay đổi hành vi xã hội khi say và cá ngựa vằn trở nên dạn dĩ hơn khi “say xỉn”. Các nhà khoa học hiện đang kêu gọi nghiên cứu thêm để làm rõ cách động vật sử dụng ethanol và tác động của hợp chất này đối với hành vi và mối quan hệ xã hội trong tự nhiên.Thông tin được công bố bởi Đại học Exeter.
