Buzz
Các nhà hoạch định chính sách kinh tế Mỹ đang ngày càng lo ngại về tình hình hiện tại của Intel, đến mức theo thông tin từ tạp chí Semafor, các quan chức chính phủ Mỹ đang bí mật thảo luận về khả năng Intel cần thêm hỗ trợ tài chính để duy trì hoạt động, ngoài hàng tỷ USD đã được cấp theo đạo luật CHIPS. Mặc dù báo cáo tài chính mới nhất cho thấy Intel thua lỗ lớn, nhưng doanh thu có sự cải thiện so với quý II và triển vọng tài chính trong tương lai sáng sủa hơn đã giúp công ty giảm bớt áp lực từ các nhà đầu tư. Tuy nhiên, những lo ngại chưa rõ ràng vẫn khiến các quan chức ở Washington cân nhắc các phương án thay thế trong trường hợp tình hình tài chính của Intel tiếp tục xấu đi.
Các nguồn tin cho biết, các cuộc thảo luận này chủ yếu mang tính chất dự phòng, nhằm giảm thiểu rủi ro. Điều này cho thấy dù Intel gặp khó khăn, các quan chức và nhà lập pháp Mỹ vẫn coi công ty này là một tài sản chiến lược quan trọng đối với mục tiêu tự chủ công nghệ của quốc gia, và không thể để Intel rơi vào tình trạng phá sản.Chúng tôi đã xây dựng một kế hoạch chi tiết và đang nỗ lực hết mình để thực hiện. Các kết quả tài chính và kinh doanh khả quan trong quý III chứng minh những tiến bộ quan trọng trong việc triển khai kế hoạch này. Intel là công ty duy nhất tại Mỹ thiết kế và sản xuất các chip xử lý cao cấp, và đang đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng một hệ sinh thái bán dẫn cạnh tranh toàn cầu ngay tại Mỹ.
Như đã đề cập, theo đạo luật CHIPS nhằm thúc đẩy sự tự chủ trong ngành gia công bán dẫn và công nghệ ở Mỹ, Intel sẽ là công ty nhận được khoản hỗ trợ lớn nhất. Dự kiến, Intel sẽ nhận 8,5 tỷ USD hỗ trợ và vay 11 tỷ USD với lãi suất thấp. Tuy nhiên, Intel vẫn chưa nhận được khoản hỗ trợ này do lo ngại về tình hình kinh doanh và vận hành của công ty. Bloomberg đã đưa tin Intel cẩn trọng trong việc chia sẻ thông tin với các quan chức bộ thương mại Mỹ, những người được giao nhiệm vụ đảm bảo kế hoạch phục hồi kinh doanh và lợi nhuận hợp lý của công ty. Vào tháng 8, Intel đã ngừng chi trả cổ tức để giữ tiền mặt cho hoạt động và thông báo sẽ cắt giảm 10 tỷ USD chi phí kinh doanh, bao gồm việc giảm 15% nhân sự toàn cầu. Trong danh sách S&P 500, chỉ có Walgreens có giá cổ phiếu thấp hơn Intel. Mới đây, chỉ số Dow Jones đã loại Intel và thay bằng Nvidia để đánh giá tình hình kinh tế Mỹ.
Mặc dù báo cáo khoản lỗ 16,6 tỷ USD và cắt giảm 10% nhân sự, tương đương 16.500 nhân viên, nhưng dự báo doanh thu quý IV vượt kỳ vọng đã giúp giá cổ phiếu Intel tăng 6% vào sáng thứ Sáu. CEO Pat Gelsinger khẳng định kế hoạch sản xuất thương mại chip xử lý với tiến trình 18A sẽ diễn ra đúng như dự kiến vào năm 2025.Khác với những ông lớn trong ngành bán dẫn Mỹ như Nvidia, AMD hay Qualcomm, Intel tự nghiên cứu và phát triển cả hai lĩnh vực: chip xử lý thương mại và quy trình gia công bán dẫn. Intel sở hữu nhà máy sản xuất riêng thay vì chỉ gửi bản thiết kế và mask quang khắc cho các đối tác như TSMC ở Đài Loan hay Samsung ở Hàn Quốc. Tuy nhiên, một sai lầm lớn trong quá khứ là việc Intel đã chọn sử dụng công nghệ quang khắc DUV thay vì chuyển sang EUV như TSMC, dẫn đến việc mất đi lợi thế cạnh tranh khi tiến trình DUV không còn đủ khả năng đáp ứng yêu cầu về mật độ transistor cao. Trong ba năm qua, Intel đã phải chi mạnh tay để khắc phục sai lầm này. Nếu Intel thành công với tiến trình 18A, dù nhiều chuyên gia còn nghi ngờ, công ty sẽ có cơ hội cạnh tranh ngang ngửa với TSMC, ít nhất là ở lĩnh vực gia công bán dẫn cao cấp. Dự kiến, vào năm 2025, TSMC cũng sẽ bắt đầu sản xuất chip xử lý 2nm. Tháng trước, Amazon đã trở thành một trong những khách hàng đầu tiên đặt hàng Intel gia công chip trên tiến trình 18A, và CEO Gelsinger cũng tiết lộ rằng hai công ty điện toán khác đã đồng ý sản xuất chip trên tiến trình này.
Nhiều chuyên gia và nhà phân tích trong ngành bán dẫn đã bày tỏ sự ngạc nhiên về việc Intel duy trì vị thế dẫn đầu trong thị trường chip xử lý trong suốt thời gian dài. Dù Intel đã đặt ra “định lý” về mật độ transistor, theo đó số lượng transistor trên một die chip bán dẫn sẽ gấp đôi sau khoảng hai năm, nhưng đó là câu chuyện của thập niên 1960. Hơn 60 năm sau, Intel vẫn chiếm gần 80% thị phần CPU toàn cầu. Tuy nhiên, giống như nhiều tập đoàn lâu đời khác, Intel đã gặp khó khăn trong việc đổi mới sáng tạo để cạnh tranh với các công ty trẻ hơn, có cơ cấu tổ chức linh hoạt hơn. Intel cũng không kịp thay đổi để bắt kịp xu hướng mới trong ngành bán dẫn. Chính vì thế, dù vẫn dẫn đầu, Intel đang phải đối mặt với tình trạng trì trệ của người dẫn đầu thị trường khi mà sự đổi mới sáng tạo không còn là ưu tiên.
Vấn đề lâu dài hơn mà chính phủ Mỹ đang phải đối mặt là dường như họ đã quên mất cách duy trì vị thế sáng tạo trong các ngành công nghiệp chủ chốt. Một ví dụ khá mỉa mai là sự cạnh tranh với chip kiến trúc ARM, một kiến trúc dựa trên RISC (Reduced Instruction Set Computer) do DARPA tài trợ và được phát triển từ thập niên 1970 tại UC Berkeley. Sau đó, ARM đã trở thành một trong những đột phá quan trọng của ngành khoa học máy tính. Vào năm 1990, Apple và Acorn Computers đã hợp tác để thành lập ARM tại Anh. Đến nay, ARM đã trở thành đơn vị phát triển bán dẫn quan trọng nhất thế giới, với chip của họ hiện diện trong từ smartphone, ô tô, đến máy tính cá nhân. Sự thành công của ARM cho thấy rằng nền kinh tế mở của Mỹ có thể cạnh tranh với các quốc gia khác, nhưng chỉ khi Mỹ tiếp tục đổi mới sáng tạo. Câu hỏi lớn hiện nay là liệu Mỹ có đủ khả năng tạo ra những đột phá công nghệ mới, như một Intel thứ hai hay một kiến trúc RISC mới, để giữ vững vị thế dẫn đầu trong ngành bán dẫn toàn cầu hay không.
Tuần trước, cựu CEO Intel, Craig Barrett, đã bày tỏ quan điểm rằng việc tách rời Intel thành hai phần, chia tách mảng gia công bán dẫn và mảng chip thương mại, không phải là một quyết định hợp lý. Ông nhấn mạnh: "Chúng ta đã chứng kiến điều này trong quá khứ. Khi AMD gặp khó khăn, họ đã phải chia tách mảng gia công bán dẫn và tạo ra GlobalFoundries. Hồi đó, nhiều người ủng hộ quyết định này. Tuy nhiên, sau một thập kỷ, AMD đã hồi phục, còn GlobalFoundries thì không có gì đặc biệt để tạo sự khác biệt trong ngành bán dẫn. Họ thiếu đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, dẫn đến doanh thu thấp và tụt lại phía sau các đối thủ. Thực tế là, ngành bán dẫn cần những khoản đầu tư lớn để duy trì sự phát triển theo định lý Moore. Hiện tại, chỉ có ba công ty lớn là Intel, Samsung và TSMC mới đủ tiềm lực tài chính để duy trì vị thế dẫn đầu công nghệ. Nếu Intel bị chia tách, mảng gia công bán dẫn có thể gặp khó khăn vì thiếu vốn nghiên cứu và phát triển, trong khi đó quá trình chia tách một tập đoàn khổng lồ trong lúc đang tiến hành kế hoạch phục hồi kéo dài nhiều năm là rất phức tạp." Ông cũng tin rằng Intel đang trên đà hoàn thành các nghiên cứu công nghệ bán dẫn với tốc độ nhanh chóng để bắt kịp TSMC, với các công nghệ như gia công bán dẫn NA EUV và thiết kế chip backside power delivery. Dù còn nhiều việc phải làm, đây là khởi đầu tốt cho công ty.
Hiện tại, nhiều nhà quan sát nhận định rằng tình trạng của Intel có thể khiến Washington phải lựa chọn giữa hai ưu tiên quan trọng: Một là hỗ trợ các công ty dẫn đầu ngành, và hai là ngăn chặn sự hình thành các gã khổng lồ độc quyền qua các vụ sáp nhập. Theo lý thuyết, không ai nghĩ rằng chính phủ sẽ đồng ý để Intel sáp nhập với bất kỳ công ty nào nếu lý do là chống độc quyền. Tuy nhiên, đôi khi tình hình khẩn cấp có thể buộc chính quyền Mỹ phải đưa ra các biện pháp giải cứu, giống như cách JPMorgan đã giải cứu ngân hàng First Republic năm ngoái. Vì vậy, việc chọn giữa hai ưu tiên này sẽ là cuộc đấu tranh giữa hai bộ trưởng: Gina Raimondo, Bộ trưởng Thương mại, và Lina Khan, Chủ tịch Ủy ban Thương mại Liên bang. Theo Semafor.
