Buzz
Làm sao để nhận biết khuôn mặt của người nghiện rượu?
- Mặt đỏ hoặc ửng đỏ
- Mắt đỏ ngầu
- Quầng thâm dưới mắt
- Mặt sưng và phồng, đặc biệt quanh mắt
- Da khô hoặc có vết loét
- Mạch máu nhỏ như mạng nhện quanh mũi và mặt
- Da hoặc mắt vàng
- Tóc thưa hoặc xỉn màu
- Lão hóa sớm
Các bước thực hiện
Đặc Điểm Thường Gặp Trên Khuôn Mặt Người Nghiện Rượu
-
Da mặt đỏ hoặc ửng đỏ Rượu làm giãn mạch máu, khiến khuôn mặt người uống trở nên đỏ khi họ đang uống. Với người chỉ uống thỉnh thoảng, tình trạng đỏ mặt thường biến mất sau khi ngừng uống. Nhưng người uống quá mức có thể bị đỏ mặt vĩnh viễn (gọi là rosacea) ngay cả khi không uống.
- Cần lưu ý không phải ai có da mặt đỏ cũng là người nghiện rượu nặng.
-
Mạch máu nhỏ quanh mũi và má Người uống rượu thường xuyên có thể bị vỡ mạch máu quanh mũi, khiến mũi đỏ hoặc xuất hiện các mạch máu nhỏ như mạng nhện. Tình trạng này gọi là rhinophyma, có thể khiến mũi sưng to, gồ ghề và da dày lên theo thời gian.
- Rhinophyma còn được gọi là "mũi người uống rượu" hoặc "mũi người nghiện", mặc dù cũng có thể xuất hiện ở người không uống rượu.
-
Sưng phồng mặt và chi Người nghiện rượu nặng có thể bị sưng mặt, tay, chân do tích tụ dịch trong cơ thể, gọi là phù. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy rượu đang ảnh hưởng đến các cơ quan, ví dụ như sưng mặt có thể là triệu chứng xơ gan.
- Sưng quanh mắt (phù mí mắt) rất phổ biến ở người dùng rượu.
-
Mắt đỏ hoặc khô Uống rượu làm giãn mạch máu ở mắt. Khoảng 30% người uống rượu bị khô, ngứa mắt do mất nước, khiến mắt đỏ hoặc đỏ ngầu khi uống.
- Nghiện rượu nặng có thể dẫn đến thiếu vitamin A hoặc bệnh gan, gây mắt đỏ mãn tính dù không uống.
-
Quầng thâm dưới mắt Uống rượu quá nhiều gây quầng thâm mắt. Rượu cũng gây mất ngủ, khiến người nghiện rượu khó ngủ, góp phần làm quầng thâm thêm rõ.
- Quầng thâm do rượu có thể là hậu quả của mất nước.
-
Mắt lác hoặc sụp mí Nghiện rượu nặng có thể gây hội chứng Wernicke-Korsakoff, kèm thay đổi nhận thức và khiến mí mắt sụp, mắt lác hoặc cử động mắt bất thường (rung giật nhãn cầu).
- Hội chứng này là dấu hiệu giai đoạn cuối của rối loạn sử dụng rượu, cần can thiệp y tế để cai rượu an toàn.
-
Da khô, bong tróc Rượu làm cơ thể mất nước nhanh, gây khô da, bong tróc đặc biệt khi dùng lâu dài.
- Mất nước kéo dài và da khô có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng da và tổn thương. Bệnh vảy nến và eczema cũng thường gặp hơn.
- Theo thời gian, uống rượu còn thúc đẩy lão hóa sớm với các nếp nhăn và đường nét mờ dần.
-
Tóc xỉn màu hoặc thưa Uống rượu lâu dài gây thiếu dinh dưỡng, do ăn uống kém hoặc rượu làm giảm hấp thụ chất. Thiếu dưỡng chất gây tóc yếu, gãy rụng.
- Thiếu niacin (pellagra) do nghiện rượu gây rụng tóc, tương tự thiếu sắt và kẽm. Kẽm thiếu còn làm tóc giòn.
-
Da nhợt nhạt hoặc vàng da, vàng mắt Mất nước do rượu làm da nhợt nhạt. Nghiện rượu nặng có thể gây vàng da, vàng mắt do suy giảm chức năng gan (vàng da).
- Vàng da thường là dấu hiệu rối loạn sử dụng rượu giai đoạn cuối, cần theo dõi y tế khi cai rượu.
Những Dấu Hiệu Vật Lý Khác Của Việc Lạm Dụng Rượu
-
Người nghiện rượu cũng có thể gặp những triệu chứng không biểu hiện rõ trên khuôn mặt. Mặc dù thay đổi trên da và khuôn mặt thường dễ nhận thấy với người xung quanh, một số ảnh hưởng thể chất từ việc dùng rượu lâu dài có thể tinh vi hơn. Những dấu hiệu này bao gồm:
- Vấn đề về dạ dày: Người lạm dụng rượu có thể bị mất cảm giác thèm ăn, đau bụng, hoặc khó chịu dạ dày ngay cả khi không uống rượu.
- Tê bì tay chân: Uống rượu nhiều có thể gây cảm giác ngứa ran hoặc tê liệt ở các chi. Lòng bàn tay cũng có thể đỏ hoặc sưng.
- Vết bầm hoặc thương tích không rõ nguyên nhân: Rượu làm giảm khả năng phối hợp vận động và làm tăng nguy cơ bị bầm tím, vì vậy người nghiện rượu thường có các vết bầm, vết cắt hoặc trầy xước khó giải thích, ở nhiều giai đoạn lành khác nhau.
- Thay đổi cân nặng: Rượu chứa nhiều calo, nên một số người lạm dụng rượu có thể tăng cân. Trong khi đó, người khác có thể mất cảm giác thèm ăn và giảm cân.
- Bỏ bê việc chăm sóc bản thân: Người gặp khó khăn với rượu thường có diện mạo luộm thuộm, gồm quần áo nhàu hoặc bẩn, tóc không gội hoặc không chải.
- Triệu chứng cai rượu: Người phụ thuộc rượu có thể gặp run rẩy, buồn nôn, nôn mửa hoặc mất ngủ khi ngừng uống.
Liệu các dấu hiệu này có luôn chứng tỏ ai đó là người nghiện rượu?
-
Không, không dấu hiệu nào trong số này là khẳng định chắc chắn về nghiện rượu. Nếu một người có nhiều dấu hiệu trên, điều đó có thể gợi ý họ là người uống rượu thường xuyên. Tuy nhiên, không nên vội kết luận ai đó đang gặp vấn đề với rượu chỉ vì họ có một hoặc vài triệu chứng này.
- Hơn nữa, có người bị rối loạn sử dụng rượu mà không có bất kỳ triệu chứng nhìn thấy nào.
Có thể đảo ngược các dấu hiệu của khuôn mặt nghiện rượu không?
-
Nhiều tác động của việc sử dụng rượu có thể được phục hồi. Nếu ai đó ngừng uống, các dấu hiệu thể chất như đỏ mặt và mắt, sưng phồng, da khô, và quầng thâm có thể cải thiện khá nhanh. Một số thay đổi khác, như lão hóa sớm, có thể được cải thiện nhưng không hoàn toàn hồi phục.
- Các triệu chứng khác của rối loạn sử dụng rượu như tổn thương tim và gan mức độ vừa có thể hồi phục qua thời gian dài kiêng cữ.
- Một số triệu chứng nặng của rối loạn sử dụng rượu như xơ gan, mất trí nhớ, và suy giảm thị lực có thể là vĩnh viễn.
Tại sao rượu lại gây ra những thay đổi trên khuôn mặt của một người?
-
Rượu ảnh hưởng đến việc giữ nước, tuần hoàn máu và chức năng các cơ quan. Uống rượu khiến cơ thể bị mất nước—và tình trạng này ảnh hưởng đến mọi bộ phận trong cơ thể, bao gồm da và các cơ quan. Việc sử dụng rượu còn có thể gây ra:
- Giảm tuần hoàn máu
- Viêm nhiễm
- Giảm chức năng gan và thận
- Thiếu hụt vitamin
Cách giúp người thân đang gặp khó khăn với nghiện rượu
-
Chia sẻ cảm nhận của bạn về tác động của việc họ sử dụng rượu đối với bạn. Chuyên gia điều trị rượu Tiffany Douglass, MA, nói rằng, “Không nên đối đầu trực tiếp và bảo họ phải ngừng uống—điều đó chỉ khiến họ phòng thủ. Thay vào đó, hãy tiếp cận từ sự chân thành và thể hiện rõ ý định của bạn.”
- Douglass gợi ý có thể nói: “Khi tôi thấy bạn uống rượu, tôi thật sự lo sợ sẽ mất bạn.”
- Việc hỗ trợ có thể tăng cơ hội thành công cho người thân của bạn. Douglass nói, “Sự ủng hộ xã hội rất quan trọng đối với thành công lâu dài của người muốn cai rượu.”
-
Khuyến khích họ tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên nghiệp. Việc vượt qua rối loạn sử dụng rượu không dễ dàng, nhưng người đó có thể tăng khả năng cai nghiện nếu được hỗ trợ kịp thời. Với một số người, điều đó có thể là gặp bác sĩ hoặc nhà trị liệu; với người khác, có thể là điều trị ngoại trú hoặc nội trú.
-
Tham gia tích cực vào quá trình hồi phục của họ. Douglass nói, “Khi một người trong gia đình bị nghiện, thường có người đồng nghiện hỗ trợ thói quen đó. Mọi người trong gia đình đều cần tham gia vào quá trình hồi phục, dù bạn có uống hay không.”
- Điều này có thể là đi trị liệu để nhận diện và ngăn chặn hành vi đồng nghiện, giúp người trong quá trình hồi phục tránh xa cám dỗ, hoặc đơn giản là làm người nghe khi họ cần chia sẻ.
-
Giữ vững giới hạn của chính bạn. “Bạn chỉ giúp được đến mức nào thôi,” nhà tâm lý trị liệu có chứng chỉ Lauren Urban, LCSW, khuyên. “Hãy nhận biết tín hiệu của bản thân để biết khi nào bạn bị người khác lợi dụng quá mức, như việc họ nhờ bạn che giấu hoặc giúp kiểm soát nghiện ngập của họ. Dù bạn giúp đỡ, bạn vẫn có thể giữ sự riêng biệt và sống cuộc sống của mình mà không cảm thấy tội lỗi.”
- “Nếu bạn không giữ giới hạn, nó sẽ tích tụ thành oán giận và cuối cùng thể hiện ra thành giận dữ.”
-
Tìm kiếm mạng lưới hỗ trợ cho chính mình. Urban nói, nếu bạn đang cố gắng giúp người khác cai rượu, “Hãy tìm sự hỗ trợ từ những nguồn bên ngoài như các thành viên gia đình khác, nhà trị liệu, giáo viên hoặc người hướng dẫn tâm linh. Bạn cũng xứng đáng được chăm sóc và hỗ trợ, nên hãy tìm những nơi bạn không cảm thấy mình đang gánh chịu một mình.”
- Nếu bạn cần ai đó để nói chuyện, hãy gọi tới Đường dây nóng SAMHSA: 1-800-662-HELP.
- Xem xét tham gia nhóm như Al-Anon để nhận sự hỗ trợ từ những người đang trong quá trình hồi phục hoặc có người thân nghiện rượu.
Cách tìm sự giúp đỡ nếu bạn đang gặp khó khăn với nghiện rượu
-
Tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên nghiệp để bắt đầu quá trình hồi phục. Douglass khuyên: “Ban đầu, tôi đề xuất tìm đến một nhà trị liệu địa phương. Họ sẽ giúp bạn đánh giá mức độ chăm sóc cần thiết. Có thể bạn chỉ cần gặp họ một lần mỗi tuần, hoặc cần điều trị ngoại trú hoặc nội trú.”
- Nói chuyện với bác sĩ trước khi ngừng uống nếu bạn là người uống nhiều. Douglass nói: “Nếu bạn uống hàng ngày, việc cai rượu có thể gây ra biến chứng nghiêm trọng như co giật. Ít nhất hãy xin lời khuyên từ bác sĩ đa khoa khi bạn muốn ngừng.”
-
Tìm sự hỗ trợ khi bạn cần người để nói chuyện. Hãy thử gọi các đường dây nóng như:
- SAMHSA: 1-800-662-HELP
- Boys Town: 1-800-448-3000
- Al-Anon và Ala-teen: 1-800-356-9996
- Phòng chống tự tử quốc gia: 988
-
Nhờ gia đình hỗ trợ. Douglass cho rằng bạn sẽ thành công hơn nếu “những người quan trọng trong cuộc sống luôn đồng hành mỗi ngày.” Hãy liên lạc với những người thân yêu và cho họ biết bạn đang gặp khó khăn với rượu. Hãy nhờ họ hỗ trợ trong quá trình hồi phục.
- Urban nói rằng việc cụ thể hóa sự giúp đỡ bạn cần sẽ có ích. “Bạn có thể thiết lập giới hạn và nói rõ bạn không muốn họ kiểm soát hành vi của bạn, mà chỉ mong họ giúp bạn tham gia các hoạt động lành mạnh hơn và tránh cám dỗ uống rượu.”
-
Tham gia chương trình hồi phục để nhận thêm sự hỗ trợ. Douglass nói: “Nếu bạn muốn ngừng uống, việc tham gia nhóm hỗ trợ xã hội rất có lợi. Bạn không chỉ kết nối với cộng đồng đang cai rượu, kết bạn, tìm người hướng dẫn mà còn cam kết với họ.”
- Về các nhóm, Douglass cho biết: “Alcoholics Anonymous là lựa chọn phổ biến, nhưng còn có Refuge Recovery, nhóm hỗ trợ dựa trên Phật giáo cho người nghiện và đang cai; cũng có Smart Recovery và Rational Recovery.”
-
Tránh những tình huống dễ khiến bạn uống rượu. Urban khuyên: “Hãy chú ý đến các thói quen gắn liền với nghiện rượu, rồi xây dựng thói quen và nghi lễ mới. Nhiều người thấy yoga, tập thể dục hoặc hoạt động thể chất khác giúp giải tỏa stress và tránh tái nghiện.”
- Bác sĩ tâm lý Natalie Feinblatt, PsyD, đồng ý rằng việc tạo thói quen mới rất quan trọng: “Vui chơi không cần rượu có thể là chơi thể thao với bạn bè, làm quen với những người không uống, hoặc tham gia nhóm gặp mặt hoặc câu lạc bộ địa phương. Thay vì uống, hãy dành thời gian đi leo núi, vẽ tranh, hát, diễn kịch hoặc chụp ảnh.”
-
Đừng từ bỏ nếu bạn bị tái nghiện. Urban nói: “Đừng lao vào tái nghiện, nhưng nếu xảy ra, đó không phải là kết thúc hành trình hồi phục. Hãy chấp nhận điều đó, coi đó là một phần của quá trình cai nghiện. Học từ nó để hiểu rõ hơn về những tác nhân kích thích bạn, rồi đứng dậy tiếp tục cố gắng.”
