Ghi nhớ hợp âm rồi phối hợp chúng vào một giai điệu có thể đòi hỏi phải chuyển tông nhanh chóng và chính xác. May mắn thay, với người luyện tập lâu năm, việc xử lý các nốt nhạc trở nên linh hoạt và tự tin hơn, nhưng đối với người mới bắt đầu thì điều này có thể khiến họ cảm thấy choáng ngợp. Vậy làm thế nào để bạn bắt đầu thêm hợp âm vào giai điệu? Nhiều hợp âm rất dễ học và có thể làm cho giai điệu của bạn trở nên sinh động và giàu cảm xúc hơn.
Các bước thực hiện
Hãy biết rằng (thường thì) tay trái sẽ đảm nhiệm phần hợp âm bằng cách chơi arpeggio, tức là hợp âm rải, hoặc chơi các hợp âm đồng thời để đảm nhiệm nốt tenor và bass trong âm giai, trong khi tay phải thường chơi giai điệu chính và/hoặc phần alto...

Xác định tông nhạc; ví dụ, Đô trưởng (C major) là tông dễ nhất; nó còn được gọi là tông/chìa khóa phổ biến. (Và sẽ rất hữu ích nếu bạn hiểu ít nhất các hợp âm cơ bản cùng một số lý thuyết âm nhạc về hòa âm, v.v.)

Xác định các nốt trong giai điệu. Bạn cần làm cho hợp âm phù hợp với các nốt của giai điệu — không phải theo chiều ngược lại. Tránh sử dụng các nốt gây xung đột. Có nhiều cách để làm điều này. Nếu bài hát có phần dành cho "tay trái" và cấu trúc không quá phức tạp, hãy lắng nghe đoạn bạn định chèn hợp âm vào và xác định xem đó là hợp âm trưởng hay thứ.

Giả sử bạn có các nốt G và C trong giai điệu và bài hát đang ở "tông Sol trưởng (G Major)," hãy thử chơi hợp âm Đô trưởng (C Major) (C-E-G) theo dạng arpeggio và hợp âm Sol trưởng (G Major) (G-B-D) cũng theo kiểu hợp âm rải. Trừ khi bài hát quá phức tạp, thì một trong hai hợp âm này thường sẽ phù hợp. Khi bạn phân tích đoạn nhạc mà bạn đang muốn chèn hợp âm vào, âm chủ (nốt đầu tiên, I) của hợp âm/tông thường sẽ xuất hiện lặp lại trong ô nhịp nơi bạn cần hợp âm.

Tìm hợp âm trong các âm giai trưởng dưới dạng I-IV-V: tức là các hợp âm Chủ âm (I), Á âm (IV) và Hợp âm Thống trị (V) dựa trên vòng tròn nốt nhạc của tông bài hát. Với các âm giai thứ, các chữ số La Mã cho hợp âm sẽ là chữ thường: i-iv-v — tương ứng là chủ âm (i), á âm (iv) và hợp âm thống trị (v)... Hãy ghi chúng ra ở đâu đó để tiện tham khảo, vì bạn sẽ gặp lại chúng rất nhiều trong lý thuyết hòa âm!

Ghi hợp âm (khi đã chọn xong) phía trên lời bài hát bằng cách sử dụng các tiến trình hợp âm phổ biến nhất. Bạn có thể bắt đầu với hợp âm I và V (thứ nhất và thứ năm) "trong âm giai của tông nhạc" — đây là hai hợp âm được dùng rất phổ biến. Ví dụ trong tông Đô trưởng (C Major), hợp âm I là chủ âm (C Major: C-E-G), hợp âm V là Sol trưởng (G Major: G-B-D). Hãy chọn hợp âm nào nghe hợp tai nhất khi lên hay xuống quãng trong các đoạn khác nhau của bài hát...

Thêm các tiến trình hợp âm phổ biến sau: I IV V I — I vi IV V — I ii IV V — vi IV I V — I V vi iii IV I ii V, trong đó mỗi số La Mã biểu thị các hợp âm tương ứng với các nốt
trong "vòng tròn nốt" của tông nhạc, với "doh" là nốt đầu tiên (I) và đếm đến nốt thứ bảy (VII) rồi lặp lại.
- Hãy thử lặp lại những hợp âm này theo nhịp nếu bạn chưa chắc, và ghi lại hợp âm nào nghe hay nhất. Đừng ngại thay đổi nếu bạn thấy hợp âm khác nghe hay hơn!

Chơi hợp âm theo thứ tự bình thường, từ thấp đến cao: ví dụ như "C-E-G" — và khi cần thiết thì hãy cân nhắc việc thay đổi hợp âm (dựa theo các tiến trình hợp âm phổ biến). Hợp âm rất phụ thuộc vào các nốt giai điệu đang được sử dụng ở phần đó của bài hát. Do đó, việc hiểu lý thuyết âm nhạc sẽ rất hữu ích — ví dụ: nếu giai điệu đang ở tông Đô (C-E-G), bạn có thể dùng hợp âm sub-dominant "hợp âm bậc 4 (F)" hoặc hợp âm bậc 5 (G), và cả "B (bậc VII)" cũng có thể phù hợp vì liên quan mật thiết đến "G7". Ngoài ra, hợp âm D và F cũng có thể dùng vì đều nằm trong, thuộc hoặc gần tông Đô trưởng.

Sử dụng các thế đảo hợp âm C (không theo thứ tự từ thấp đến cao) khi hợp âm của bài không thay đổi, nhưng bạn muốn tạo ra âm sắc khác biệt một chút nhờ vào thế đảo. Vì vậy, tuỳ vào các nốt như "G hoặc A" trong giai điệu thì thế đảo thứ hai của hợp âm C có thể phù hợp để đệm cho đoạn đó.

Hiểu rằng nếu các nốt thấp như B đến D được dùng trong giai điệu, thì bạn nên dùng hợp âm C ở thế gốc (root position). Ngược lại, nếu giai điệu chứa các nốt cao hơn như E, F, hoặc đôi khi là G, thì nên chơi thế đảo thứ nhất của hợp âm C để tạo ra âm sắc khác biệt.

Bạn muốn viết giai điệu của riêng mình dù không đọc nhạc tốt? Nhiều nhạc công trong
ban nhạc đệm có thể không đọc được nhiều bản nhạc nhưng vẫn chơi tốt bằng cách hòa hợp với giai điệu dựa theo tai nghe (ngẫu hứng).
- Với những người chơi kiểu strumming, picking hay hợp âm piano dạng arpeggio, các nốt giai điệu không phải là yếu tố ưu tiên — họ chơi theo tông và hòa âm với tông, nhưng không thực sự dựa vào việc biết rõ giai điệu chính hay lý thuyết hòa âm...
- Bạn hoàn toàn có thể trở thành một nhạc công phòng thu hay thành viên ban nhạc chuyên nghiệp xuất sắc bằng cách nắm vững hợp âm mà không cần phải đọc bản nhạc, ví dụ như trong các mục đích biểu diễn chuyên nghiệp hoặc trong âm nhạc nhà thờ!

Gia nhập hàng ngũ chuyên nghiệp bằng cách sử dụng hệ thống "ký hiệu Nashville/bản ký âm Nashville" với cách đánh số (thay vì dùng chữ cái) cho các hợp âm. Cách này cho phép bạn chơi hợp âm
trong bất kỳ tông nào như một âm chủ cho giai điệu và dễ dàng chuyển tông bằng cách đếm lên hoặc xuống theo
bậc âm nhạc và
nửa bậc (dấu thăng và dấu giáng)...
-
Việc học lý thuyết âm nhạc (ít nhất là về hợp âm) được khuyến khích mạnh mẽ.
-
Sẽ rất hữu ích nếu bạn biết chơi một nhạc cụ, nhưng hiện nay có rất nhiều phần mềm piano/synthesizer dễ sử dụng để viết hợp âm, kể cả phần mềm miễn phí dành cho jazz hoặc các thể loại khác.
-
Rõ ràng các tông có dấu thăng (#) hoặc dấu giáng (b) sẽ phức tạp hơn khi chọn hợp âm sao cho âm thanh hay nhất.
Cảnh báo
Hãy chú ý đến sự xung đột trong hoà âm. Đôi khi hợp âm bạn chọn không khớp với giai điệu.
Đôi lúc để thực hành sự phối hợp hoặc thử nghiệm, bạn có thể thấy một số bài có phần "khóa Fa" đi kèm với các nốt cao để tay phải đảm nhận phần hợp âm và nốt cao thay vì tay trái chơi các hợp âm bên dưới nốt C trung.
Nếu bạn nhờ ai đó có vẻ hiểu biết về hoà âm giúp đỡ, hãy kiểm tra kỹ năng hoặc chứng chỉ của họ trước, nếu không bạn có thể sẽ phải "học lại" vì đã học sai ngay từ đầu.
Đây không phải là một quá trình dễ dàng nếu bạn đang chơi giai điệu bằng một tay và hợp âm bằng tay kia, đặc biệt trong các phần hát (voicing).
Những thứ bạn cần
- Kiến thức âm nhạc
- Một cây đàn piano
- Một giai điệu