Buzz
Nhà chiêm tinh chuyên nghiệp Steve Judd chia sẻ về lịch sử và nguồn gốc của các biểu tượng đại diện cho những hành tinh
Mỗi hành tinh trong hệ Mặt Trời đều sở hữu một ký hiệu riêng biệt, được sử dụng phổ biến trong cả chiêm tinh học lẫn thiên văn học. Dù bạn muốn khám phá sâu hơn về bản đồ sao của mình hay tìm hiểu các hành tinh ngoài không gian, chúng tôi đều có những thông tin dành cho bạn. Trong buổi phỏng vấn độc quyền cùng Mytour, nhà chiêm tinh chuyên nghiệp đã lý giải chi tiết về từng biểu tượng của các hành tinh chính và ý nghĩa ẩn sau chúng. Bên cạnh đó, bài viết cũng đề cập đến ký hiệu của các hành tinh lùn và tiểu hành tinh, đồng thời làm rõ nguồn gốc và lịch sử hình thành của những biểu tượng này cũng như cách chúng được ứng dụng. Hãy tiếp tục theo dõi để khám phá thêm!
Các Ký Hiệu Của Những Hành Tinh
Nhà chiêm tinh chuyên nghiệp Steve Judd cho biết các ký hiệu hành tinh mang tính phổ quát vì chúng vượt qua rào cản của ngôn ngữ nói. Người Hy Lạp và La Mã cổ đại đã đặt cho mỗi hành tinh cổ điển một biểu tượng dựa trên đặc trưng của vị thần mà hành tinh đó được đặt tên theo. Chẳng hạn, ký hiệu của Mercury được lấy cảm hứng từ cây trượng có cánh của vị thần này.
Các Bước Thực Hiện
Các Biểu Tượng Của Những Hành Tinh Chính
Sun: ☉ Dù về mặt khoa học, Sun là một ngôi sao, nhưng trong cả thiên văn học lẫn chiêm tinh học, nó vẫn sở hữu một ký hiệu hành tinh riêng. Hình tròn của biểu tượng phản ánh dáng vẻ cầu tròn đặc trưng của mặt trời. Trong lịch sử, đây từng là ký hiệu giả kim của vàng (tên Latin của vàng, aurum, có thể bắt nguồn từ aurora, nghĩa là “bình minh”). Một số quan điểm khác cho rằng biểu tượng này tượng trưng cho chiếc khiên của Apollo, vị thần được tôn vinh là thần Mặt Trời trong thần thoại La Mã và Hy Lạp.
- Unicode: U+2609
- Ngày liên kết: Sunday
- Kim loại liên kết: Gold
Gặp Gỡ Chuyên Gia Mytour
Steve Judd là nhà chiêm tinh chuyên nghiệp được công nhận trên toàn cầu với hơn 4 thập kỷ kinh nghiệm trong lĩnh vực này.
Mercury: ☿ Biểu tượng của Mercury được tạo nên để đại diện cho vị thần đưa tin của La Mã — vị thần bảo trợ cho thương nhân, lữ khách, giao tiếp và cả những kẻ trộm. Hình ảnh này có thể bắt nguồn từ cây trượng caduceus có cánh quấn hai con rắn, hoặc từ chiếc mũ có cánh đặc trưng của ông.
- Unicode: U+263F
- Ngày liên kết: Wednesday
- Kim loại liên kết: Mercury (quicksilver)
Venus: ♀ Ký hiệu của Venus đại diện cho nữ thần Venus trong thần thoại La Mã — đấng cai quản tình yêu, sắc đẹp, khát khao và sự sinh sôi. Biểu tượng này thường được cho là hình ảnh chiếc gương của nữ thần, phản ánh vẻ đẹp và sự gắn bó của bà với những điều duyên dáng. Một giả thuyết khác cho rằng ký hiệu xuất phát từ cách người Hy Lạp cổ viết tắt tên của Venus.
- Unicode: U+2640
- Ngày liên kết: Friday
- Kim loại liên kết: Copper
- Lưu ý: Biểu tượng hành tinh của Venus cũng chính là ký hiệu chỉ “female”, nhiều khả năng do mối liên hệ mật thiết giữa nữ thần và tính nữ.
Earth: ⊕ Biểu tượng của Earth được thể hiện bằng một vòng tròn – gợi nhắc hình dạng cầu của Trái Đất – với dấu thập ở trung tâm chia thành bốn phần bằng nhau. Bốn khu vực này thường được cho là tượng trưng cho bốn góc của thế giới hoặc bốn phương hướng trên la bàn: bắc, nam, đông và tây.
- Unicode: U+1F728
- Ngày liên kết: Không có (biểu tượng hiện đại)
- Kim loại liên kết: Không có (biểu tượng hiện đại)
Moon: ☾ Moon về mặt kỹ thuật không phải là một hành tinh vì nó quay quanh Earth thay vì quanh mặt trời, tuy nhiên trong cả thiên văn học và chiêm tinh học, nó vẫn sở hữu ký hiệu riêng. Biểu tượng là hình lưỡi liềm giản dị, đã được dùng từ thời cổ đại để đại diện cho mặt trăng (có thể là trăng khuyết hoặc trăng non trong chu kỳ âm lịch). Ký hiệu này thường gắn liền với Luna hoặc Selene – hiện thân của mặt trăng – và Diana hoặc Artemis, nữ thần mặt trăng và săn bắn trong thần thoại La Mã và Hy Lạp.
- Unicode: U+263E
- Ngày liên kết: Monday
- Kim loại liên kết: Silver
Mars: ♂ Biểu tượng hành tinh của Mars đại diện cho Mars – vị thần chiến tranh, nông nghiệp và sinh sản của La Mã (đồng thời là người bảo hộ thành Rome). Hình ảnh này được cho là mô phỏng chiếc khiên và ngọn giáo mà vị thần mang theo trong những trận chiến.
- Unicode: U+2642
- Ngày liên kết: Tuesday
- Kim loại liên kết: Iron
- Lưu ý: Ký hiệu hành tinh của Mars cũng chính là biểu tượng cho “male”, có lẽ xuất phát từ sự gắn kết của vị thần với chiến tranh và tính nam.
Jupiter: ♃ Ký hiệu của Jupiter bắt nguồn từ Jupiter (còn được gọi là Jove) – vị thần bầu trời và là vua của các vị thần trong thần thoại La Mã. Biểu tượng này có thể được phát triển từ dạng cách điệu của chữ cái Hy Lạp “Z”, liên hệ với Zeus – hình tượng tương ứng của Jupiter trong thần thoại Hy Lạp. Ngoài ra, nó cũng có thể tượng trưng cho tia sét hoặc đại bàng – những biểu trưng quen thuộc của vị thần này.
- Unicode: U+2643
- Ngày liên kết: Thursday
- Kim loại liên kết: Tin
Saturn: ♄ Biểu tượng của hành tinh Saturn xuất phát từ Saturn – vị thần thời gian, nông nghiệp và mùa màng trong thần thoại La Mã. Hình dạng ký hiệu được cho là mô phỏng lưỡi hái cong mà vị thần sử dụng. Một giả thuyết khác cho rằng biểu tượng này là dạng viết tắt từ hai chữ cái Hy Lạp kappa và rho – ký tự mở đầu của Kronos, hình tượng tương ứng của Saturn trong thần thoại Hy Lạp.
- Unicode: U+2644
- Ngày liên kết: Saturday
- Kim loại liên kết: Lead
Uranus: ⛢ hoặc ♅ Uranus chỉ được phát hiện vào năm 1781 nên biểu tượng của nó không bắt nguồn từ thời cổ đại. Tuy vậy, hành tinh này lại sở hữu hai ký hiệu phổ biến. ⛢ chủ yếu được dùng trong thiên văn học và dựa trên ký hiệu của platinum – sự kết hợp giữa biểu tượng của Sun (gold) và Mars (iron). Trong khi đó, ♅ thường xuất hiện trong chiêm tinh học, nổi bật với chữ “H” nhằm tôn vinh William Herschel – người đã khám phá ra Uranus.
- Trong chiêm tinh học, ký hiệu Uranus (♅) còn được cho là lấy cảm hứng từ Uranus – hiện thân của bầu trời và thiên giới trong thần thoại Hy Lạp.
- Unicode: U+26E2 và U+2645
- Ngày liên kết: Không có (biểu tượng hiện đại)
- Kim loại liên kết: Không có (biểu tượng hiện đại)
Neptune: ♆ Neptune cũng là một phát hiện của thời hiện đại nên biểu tượng của nó không có nguồn gốc cổ xưa. Dẫu vậy, ký hiệu này vẫn tuân theo quy ước đặt biểu tượng tương tự các hành tinh khác. Biểu tượng của Neptune được xây dựng dựa trên hình tượng Neptune – vị thần biển cả trong thần thoại La Mã – và thể hiện cây đinh ba đặc trưng của ông.
- Unicode: U+2646
- Ngày liên kết: Không có (biểu tượng hiện đại)
- Kim loại liên kết: Không có (biểu tượng hiện đại)
Pluto: ♇ hoặc ⯓ Tương tự Uranus, Pluto là một hành tinh được phát hiện trong thời hiện đại và có hai ký hiệu riêng. Biểu tượng ♇ thường được sử dụng trong thiên văn học, là sự kết hợp của hai chữ cái PL – viết tắt tên Percival Lowell, người đã khám phá ra hành tinh này. Trong chiêm tinh học, ⯓ là ký hiệu phổ biến hơn, lấy cảm hứng từ Pluto – vị thần cai quản cái chết và địa ngục trong thần thoại La Mã. Hình dạng này dựa trên cây bident của vị thần, một quyền trượng hai mũi.
- Unicode: U+2647 và U+2BD3
- Ngày liên kết: Không có (biểu tượng hiện đại)
- Kim loại liên kết: Không có (biểu tượng hiện đại)
Các Biểu Tượng Hành Tinh Nhỏ
-
Bên cạnh các hành tinh chính trong hệ Mặt Trời, còn tồn tại những ký hiệu dành cho các hành tinh lùn và những tiểu hành tinh lớn. Tương tự như biểu tượng của các hành tinh, phần lớn các ký hiệu này được xây dựng dựa trên những vị thần La Mã và Hy Lạp cùng tên. Dưới đây là một số biểu tượng phổ biến của hành tinh lùn và tiểu hành tinh:
- Ceres: Hành tinh lùn mang tên Ceres, nữ thần nông nghiệp La Mã, với biểu tượng dựa trên lưỡi hái của bà.
- Eris: Hành tinh lùn mang tên Eris, nữ thần bất hòa và xung đột trong thần thoại Hy Lạp, biểu tượng lấy cảm hứng từ bàn tay của Eris.
- Sedna: Hành tinh lùn được đặt theo Sedna, nữ thần biển cả trong tín ngưỡng Inuit, với ký hiệu dựa trên chữ viết Inuit của tên bà.
- Haumea: Hành tinh lùn mang tên Haumea, nữ thần sinh nở và sinh sản của Hawaii, biểu tượng dựa trên chữ viết Hawaii mang nghĩa “sinh nở.”
- Pallas: Tiểu hành tinh đặt theo Athena, nữ thần chiến tranh và trí tuệ Hy Lạp, biểu tượng dựa trên ngọn giáo của bà.
- Juno: Tiểu hành tinh mang tên Juno, nữ thần hôn nhân và sinh nở La Mã, nhiều khả năng dựa trên quyền trượng của bà.
- Vesta: Tiểu hành tinh mang tên Vesta, nữ thần bếp lửa và mái ấm La Mã, biểu tượng gắn với bếp lửa thiêng của bà.
- Astraea: Tiểu hành tinh mang tên Astraea, nữ thần công lý Hy Lạp, với chiếc cân là một trong những biểu tượng tiêu biểu của bà.
- Hebe: Tiểu hành tinh mang tên Hebe, nữ thần tuổi trẻ Hy Lạp, dựa trên vai trò người rót rượu cho các vị thần.
- Iris: Tiểu hành tinh mang tên Iris, nữ thần cầu vồng trong thần thoại Hy Lạp.
- Flora: Tiểu hành tinh mang tên Flora, nữ thần hoa cỏ và vườn tược La Mã.
- Metis: Tiểu hành tinh mang tên Metis, nữ thần trí tuệ và tư duy Hy Lạp, có thể dựa trên bản chất thấu suốt và toàn tri của bà.
- Hygiea: Tiểu hành tinh mang tên Hygiea, nữ thần sức khỏe Hy Lạp, biểu tượng dựa trên Rod of Asclepius – biểu trưng của y học và chăm sóc sức khỏe.
- Parthenope: Tiểu hành tinh mang tên Parthenope, một siren trong thần thoại Hy Lạp, biểu tượng có thể phản ánh bản chất gắn với biển và âm nhạc của nàng.
- Victoria: Tiểu hành tinh mang tên Victoria, nữ thần chiến thắng La Mã, dựa trên vòng nguyệt quế của bà.
- Egeria: Tiểu hành tinh mang tên Egeria, một tiên nữ trong thần thoại La Mã, biểu tượng là chiếc khiên tròn (buckler), có thể liên hệ đến vai trò của bà trong việc hình thành Rome.
- Irene: Tiểu hành tinh mang tên Irene, nữ thần hòa bình Hy Lạp.
- Eunomia: Tiểu hành tinh mang tên Eunomia, nữ thần luật pháp và trật tự Hy Lạp, biểu tượng gắn với sự chuẩn mực trong hôn nhân.
- Psyche: Tiểu hành tinh mang tên Psyche, nữ thần La Mã và là vợ của Cupid, thường được khắc họa với đôi cánh bướm.
- Thetis: Tiểu hành tinh mang tên Thetis, một tiên nữ biển trong thần thoại Hy Lạp, biểu tượng có thể dựa trên bản chất đại dương của bà.
- Melpomene: Tiểu hành tinh mang tên Melpomene, Nàng Thơ của bi kịch trong thần thoại Hy Lạp, biểu tượng dựa trên con dao găm của bà.
- Fortuna: Tiểu hành tinh mang tên Fortuna, nữ thần may mắn La Mã, biểu tượng dựa trên vòng quay vận mệnh của bà.
- Proserpina: Tiểu hành tinh mang tên Proserpina, nữ thần nông nghiệp và mùa xuân La Mã, đồng thời là Nữ hoàng địa ngục. Biểu tượng dựa trên quả lựu mà bà ăn, khiến bà phải ở lại địa ngục.
- Bellona: Tiểu hành tinh mang tên Bellona, nữ thần chiến tranh La Mã, biểu tượng dựa trên roi và giáo của bà.
- Amphitrite: Tiểu hành tinh mang tên Amphitrite, nữ thần biển Hy Lạp, biểu tượng gắn với vỏ sò của bà.
- Leukothea: Tiểu hành tinh mang tên Leukothea, nữ thần biển Hy Lạp, với ngọn hải đăng tượng trưng cho vai trò bảo hộ thủy thủ.
- Fides: Tiểu hành tinh mang tên Fides, nữ thần niềm tin và sự tín nhiệm trong thần thoại La Mã.
Nguồn Gốc và Lịch Sử Các Biểu Tượng Hành Tinh
-
Các biểu tượng của những hành tinh cổ điển bắt nguồn từ Ancient Greece và Rome. Người Hy Lạp và La Mã cổ đại đã quan sát bầu trời và nhận ra sự tồn tại của những “ngôi sao lang thang” (nay gọi là các hành tinh): Mercury, Venus, Mars, Jupiter và Saturn. Họ đặt tên các hành tinh dựa trên những đặc điểm tương đồng với các vị thần tối cao của mình, đồng thời sáng tạo ra những biểu tượng tương ứng (bao gồm cả mặt trời và mặt trăng).
- Chẳng hạn, Mercury (hành tinh) có quỹ đạo nhanh quanh mặt trời, còn Mercury/Hermes (vị thần) là sứ giả nhanh nhẹn. Mars (hành tinh) mang sắc đỏ rực như lửa, và Mars/Ares được biết đến là thần chiến tranh.
- Mercury, Venus, Mars, Jupiter và Saturn thường được gọi là “các hành tinh cổ điển” vì đã được quan sát từ thời cổ đại.
- Judd cho biết mọi biểu tượng chiêm tinh đều đại diện cho tên các hành tinh. Chúng được cấu thành từ sự kết hợp của hình tròn, chấm, lưỡi liềm, dấu thập và đường thẳng — mỗi yếu tố đều mang ý nghĩa huyền học riêng.
- “In a nutshell, the dot represents unity, the circle represents soul, the crescent represents spirit, the cross represents matter, and the line connects things like soul with spirit or matter with individuality,” ông tiếp tục.
- Lưu ý: Biểu tượng của Earth nhiều khả năng cũng có nguồn gốc cổ xưa. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, Earth không được xem là một “hành tinh cổ điển” vì người ta tin rằng nó là trung tâm của vũ trụ.
-
Nhiều biểu tượng cổ đã được điều chỉnh vào những năm 1600. Các ký hiệu của Mercury, Venus, Mars, Jupiter và Saturn được sử dụng xuyên suốt lịch sử và hầu như giữ nguyên hình dạng. Tuy nhiên, vào khoảng thế kỷ 1600 (CE), biểu tượng của Mercury, Venus và Saturn được thêm một nét ngang vào đường thẳng đứng, tạo thành hình thập giá. Người ta cho rằng sự thay đổi này nhằm “Kitô giáo hóa” các ký hiệu vốn dựa trên những vị thần ngoại giáo/thần thoại.
-
Biểu tượng của Uranus, Neptune và Pluto được tạo ra sau những năm 1700. Người Hy Lạp và La Mã cổ đại không biết đến Uranus, Neptune và Pluto vì những hành tinh này không thể quan sát bằng mắt thường mà cần kính thiên văn. Do đó, chúng chỉ được đặt biểu tượng sau khi lần lượt được phát hiện vào các năm 1781, 1846 và 1930. Tên gọi của chúng vẫn tiếp nối truyền thống thần thoại Hy Lạp và La Mã, và các ký hiệu cũng được thiết kế để phản ánh đặc trưng của những vị thần tương ứng.
Các biểu tượng hành tinh được sử dụng như thế nào?
-
Trong thiên văn học Trước đây, các nhà thiên văn thường dùng ký hiệu hành tinh khi đề cập đến chúng trong bài nghiên cứu, sách giáo khoa và các ấn phẩm giáo dục. Ngày nay, dù vẫn còn xuất hiện, chúng ít phổ biến hơn trong các công trình học thuật.
- The International Astronomical Union (IAU) — tổ chức quốc tế của các nhà thiên văn học — khuyến nghị rằng các nhà khoa học không nên sử dụng biểu tượng hành tinh trong các bài nghiên cứu và ấn phẩm khoa học.
-
Trong chiêm tinh học Các ký hiệu hành tinh từ lâu đã được dùng để thể hiện vị trí của các hành tinh trong bản đồ sao cá nhân. Trong chiêm tinh, mỗi hành tinh gắn với những đặc điểm riêng, được cho là ảnh hưởng đến tính cách và cuộc sống của bạn. Đồng thời, mỗi hành tinh cũng cai quản một cung hoàng đạo nhất định.
- Judd cho rằng các ký hiệu này giúp những người không cùng ngôn ngữ vẫn có thể trao đổi về chiêm tinh. “I can speak with astrologers all over the world using these astrological symbols and they will understand me, even if we can't communicate using what passes for normal language,” ông giải thích.
- Nhà chiêm tinh ngoại cảm Stina Garbis cho biết Mercury đại diện cho tư duy, Venus thể hiện cách bạn yêu thương, Mars phản ánh cách bạn nổi giận, Jupiter tượng trưng cho may mắn và công việc, Saturn nói về những thử thách và cách bạn vượt qua chúng, Uranus liên quan đến sự sáng tạo (và những điều bạn kìm nén), Neptune gắn với cảm xúc sâu thẳm, còn Pluto đại diện cho những điều bạn cần phơi bày.
-
Giá trị lịch sử Trong thời cổ đại và cận đại, các hành tinh cổ điển được liên hệ với những ngày trong tuần. Vì vậy, biểu tượng hành tinh thường xuất hiện trên lịch để обозначить ngày. Ngoài ra, các ký hiệu này còn được dùng trong thuật giả kim cổ (tiền thân của hóa học), khi các hành tinh được gắn với những kim loại quen thuộc thời bấy giờ: gold, silver, quicksilver, copper, iron, tin và lead.
- Tên các ngày trong tuần cũng bắt nguồn từ các hành tinh! Ví dụ, trong nhiều ngôn ngữ Romance như French, Spanish và Italian: Sunday nghĩa là “day of the sun,” Monday là “day of the moon,” Tuesday là “day of Mars,” Wednesday là “day of Mercury,” Thursday là “day of Jupiter,” Friday là “day of Venus,” và Saturday là “day of Saturn.”
