
Excel là công cụ không thể thiếu trong mọi công việc, từ quản lý tài chính, hành chính đến phân tích dữ liệu. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm vững các công thức và tính năng của Excel. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn học và áp dụng Excel thông qua hơn 20 bài tập từ cơ bản đến nâng cao, với các bài giải chi tiết, giúp bạn áp dụng thành thạo Excel trong công việc hàng ngày.
Bài tập Excel cơ bản dành cho người mới bắt đầu
Những bài tập đầu tiên sẽ giúp bạn làm quen với các hàm cơ bản nhất như SUM, AVERAGE, IF, COUNT, LEFT, RIGHT, VLOOKUP… Mỗi bài tập đều có đề bài rõ ràng, bảng dữ liệu mẫu, hướng dẫn thực hiện và lời giải cụ thể để bạn dễ dàng theo dõi.
Bài tập Excel với các hàm toán học cơ bản
Mục tiêu học: Giúp bạn làm quen với các hàm tính toán trong Excel như SUM, AVERAGE, MAX, MIN, ROUND để thực hiện các phép toán cơ bản trong công việc.
Ví dụ: Tạo bảng điểm sau đây để áp dụng các hàm tính toán trong Excel.
| Họ tên | Toán | Văn | Anh |
| An | 8 | 7 | 6 |
| Bình | 9 | 8 | 7 |
| Chi | 6 | 7 | 8 |
Yêu cầu:
- Tính tổng điểm của 3 môn học
- Tính điểm trung bình của 3 môn
- Làm tròn điểm trung bình đến một chữ số thập phân
- Tính hiệu số giữa điểm cao nhất và điểm thấp nhất trong ba môn
Hướng dẫn và lời giải chi tiết
Bước 1: Nhập dữ liệu vào Excel từ ô A1 đến D4
Bước 2: Ở cột E, nhập công thức tính toán như sau:
- Tính tổng điểm: =SUM(B2:D2)
- Tính điểm trung bình: =AVERAGE(B2:D2)
- Làm tròn điểm trung bình: =ROUND(AVERAGE(B2:D2),1)
- Tính hiệu số giữa điểm cao nhất và thấp nhất: =MAX(B2:D2)-MIN(B2:D2)
Kết quả: Bạn sẽ học cách kết hợp các hàm Excel để xử lý số liệu trong các tình huống thực tế như tính toán điểm số, doanh thu, chi phí,...

Bài tập Excel cơ bản về các hàm thống kê phổ biến
Mục tiêu học: Làm quen và thành thạo các hàm thống kê cơ bản trong Excel như SUM, AVERAGE, COUNT, COUNTIF, MAX, MIN để áp dụng vào các bài toán thực tế.
Bài tập:
| Sản phẩm | Doanh thu |
| A | 5,000,000 |
| B | 7,500,000 |
| C | 3,000,000 |
| D | 10,000,000 |
Yêu cầu:
- Tính tổng doanh thu
- Tính doanh thu trung bình
- Đếm số sản phẩm có doanh thu trên 5 triệu
- Tìm doanh thu cao nhất và thấp nhất
Lời giải chi tiết:
- Tổng doanh thu: =SUM(B2:B5)
- Doanh thu trung bình: =AVERAGE(B2:B5)
- Đếm số sản phẩm có doanh thu > 5 triệu: =COUNTIF(B2:B5,">5000000")
- Doanh thu cao nhất: =MAX(B2:B5)
- Doanh thu thấp nhất: =MIN(B2:B5)
Giải thích:
- Hàm COUNTIF được dùng để đếm số ô thỏa mãn điều kiện cụ thể.
- Các hàm MAX và MIN giúp bạn nhanh chóng phân tích dữ liệu và xác định các giá trị lớn nhất, nhỏ nhất trong một dãy số.

Bài tập Excel cơ bản với các hàm xử lý thời gian, ngày tháng
Mục tiêu học: Làm quen với các hàm trong Excel như TODAY, NOW, DATEDIF, YEAR, MONTH, DAY để thao tác với dữ liệu thời gian hiệu quả.
Bài tập:
| Họ tên | Ngày bắt đầu | Ngày kết thúc |
| Lan | 01/03/2024 | 10/03/2024 |
| Hùng | 05/03/2024 | 20/03/2024 |
Yêu cầu:
- Tính số ngày làm việc thực tế
- Tính số tháng giữa hai mốc thời gian
- Tự động hiển thị ngày hiện tại
Lời giải chi tiết:
- Số ngày: =D2-C2
- Số tháng: =DATEDIF(C2,D2,"m")
- Ngày hiện tại: =TODAY()
Giải thích:
- Hàm DATEDIF là một hàm ẩn trong Excel, rất hữu ích trong công việc kế toán và nhân sự.
- Hàm TODAY() tự động cập nhật ngày hiện tại, bạn không cần phải nhập thủ công.

Bài tập Excel cơ bản về các hàm xử lý chuỗi trong Excel
Mục tiêu học: Nắm vững và áp dụng các hàm xử lý chuỗi trong Excel như LEFT, RIGHT, MID, LEN, PROPER, TRIM để thao tác với văn bản một cách hiệu quả.
Bài tập:
| Họ và tên đầy đủ |
| nguyễn văn a |
| lê thị b |
Yêu cầu:
- Chuẩn hóa họ tên, viết hoa chữ cái đầu mỗi từ
- Xóa khoảng trắng thừa trong chuỗi
- Tách họ và tên riêng từ chuỗi đầy đủ
Lời giải chi tiết:
- Viết hoa chuẩn: =PROPER(TRIM(A2))
- Họ: =LEFT(A2,FIND(" ",A2)-1)
- Tên: =RIGHT(A2,LEN(A2)-FIND("*",SUBSTITUTE(A2," ","*",LEN(A2)-LEN(SUBSTITUTE(A2," ","")))))
Giải thích:
- Hàm TRIM dùng để xóa các khoảng trắng thừa trong chuỗi.
- Hàm PROPER giúp viết hoa chữ cái đầu của mỗi từ trong chuỗi.
- Công thức tách tên rất hữu ích trong việc xử lý dữ liệu danh sách như tên nhân viên hoặc khách hàng.

Bài tập Excel về các hàm dò tìm dữ liệu
Mục tiêu học: Hiểu và vận dụng các hàm VLOOKUP và HLOOKUP để tìm kiếm và tra cứu thông tin trong Excel.
Bài tập Excel cơ bản:
| Mã HS | Họ tên | Điểm |
| HS01 | An | 8 |
| HS02 | Bình | 9 |
Yêu cầu: Khi nhập mã học sinh, Excel sẽ tự động hiển thị điểm của học sinh đó.
Lời giải: Giả sử ô nhập mã là E2: =VLOOKUP(E2,A2:C3,3,FALSE)
Giải thích:
- E2: ô chứa giá trị cần tra cứu
- A2:C3: vùng dữ liệu cần tìm kiếm
- 3: cột chứa giá trị cần trả về
- FALSE: yêu cầu tra cứu chính xác
Dùng hàm này thường xuyên trong các trường hợp tra cứu lương, mã sản phẩm, thông tin nhân sự, v.v.

Bài tập Excel nâng cao để luyện tập và nâng cao kỹ năng
Tiếp nối các bài tập cơ bản, phần này dành cho những người đã nắm vững các hàm cơ bản và muốn luyện tập với công thức phức tạp hơn, kết hợp nhiều hàm hoặc thao tác với dữ liệu lớn.
Bài tập 1: Phân loại nhân viên theo hiệu suất công việc
| Họ tên | Doanh số |
| Nam | 15000000 |
| Hoa | 9000000 |
| Tùng | 20000000 |
Yêu cầu:
- Doanh số ≥ 15 triệu → “Xuất sắc”
- Doanh số từ 10–15 triệu → “Khá”
- Doanh số dưới 10 triệu → “Trung bình”
Lời giải: =IF(B2>=15000000,"Xuất sắc",IF(B2>=10000000,"Khá","Trung bình"))
Bài tập này giúp bạn rèn luyện kỹ năng sử dụng IF lồng nhau để xử lý nhiều điều kiện trong một công thức.

Bài tập Excel cơ bản – nâng cao 2: Tính hoa hồng bán hàng
| Nhân viên | Doanh số |
| A | 5,000,000 |
| B | 15,000,000 |
Yêu cầu: Tính toán hoa hồng cho nhân viên bán hàng theo doanh thu.
- Dưới 10 triệu: 3%
- Từ 10–20 triệu: 5%
- Trên 20 triệu: 7%
Lời giải: =IF(B2<10000000,B2*3%,IF(B2<=20000000,B2*5%,B2*7%))
Giải thích: Hàm IF có thể thực hiện phép toán trực tiếp trong công thức, rất tiện lợi khi tính toán hoa hồng hoặc thưởng KPI.
Đây là một ví dụ điển hình về việc kết hợp hàm IF với phép nhân và áp dụng trong điều kiện kinh doanh.

Bài tập 3: Tổng hợp doanh thu theo tháng
| Tháng | Doanh thu |
| 1 | 5,000,000 |
| 1 | 3,000,000 |
| 2 | 4,500,000 |
Yêu cầu: Tính tổng doanh thu cho từng tháng trong bảng thống kê.
Lời giải: =SUMIF(A2:A4,1,B2:B4) → tổng doanh thu tháng 1
=SUMIF(A2:A4,2,B2:B4) → tổng doanh thu tháng 2
Giải thích: Hàm SUMIF cho phép tính tổng theo điều kiện, ứng dụng mạnh mẽ trong báo cáo doanh thu, thống kê sản lượng hay chấm công.
Bài tập Excel nâng cao giúp bạn làm quen với SUMIF, rất hữu ích trong việc tổng hợp dữ liệu báo cáo hiệu quả.

Bài tập Excel ứng dụng văn phòng cho người đi làm
Dưới đây là các bài tập mô phỏng các tình huống thực tế trong công việc như kế toán, nhân sự, hành chính,…
Bài tập 1: Quản lý lương nhân viên
| Họ tên | Lương cơ bản | Thưởng | Phạt | Tổng lương | Thuế (10%) | Lương nhận |
| Nam | 10,000,000 | 2,000,000 | 500,000 | |||
| Hoa | 12,000,000 | 1,500,000 | 800,000 | |||
| Tùng | 9,000,000 | 1,000,000 | 0 |
Yêu cầu: Xây dựng bảng lương và tính toán các khoản lương thưởng cho nhân viên theo tháng.
- Tính Tổng lương = Lương cơ bản + Thưởng – Phạt
Hướng dẫn thực hành & lời giải bài tập Excel cơ bản từng bước
Bước 1: Tính Tổng lương
- Ở ô E2 (cột Tổng lương), nhập công thức: =B2+C2-D2
- Kéo công thức xuống các ô dưới để tính cho các nhân viên còn lại.
Bước 2: Tính Thuế thu nhập
- Ở ô F2, nhập công thức: =E2*10%
Bước 3: Tính Lương nhận thực tế
- Ở ô G2, nhập công thức: =E2-F2
Bước 4: Áp dụng định dạng có điều kiện
- Chọn cột “Lương nhận” → Home → Conditional Formatting → Highlight Cell Rules → Greater Than → nhập 10000000 → chọn màu nổi bật.

Bước 5: Sắp xếp dữ liệu
- Chọn toàn bộ bảng → Data → Sort → Sort by “Lương nhận” → Largest to Smallest.
Kết quả: nhân viên có lương cao nhất sẽ đứng đầu bảng.
| Mã SP | Tên sản phẩm | Nhập | Xuất | Tồn kho | Tồn tối thiểu | Tình trạng |
| A01 | Sữa | 100 | 30 | 50 | ||
| A02 | Bánh mì | 200 | 180 | 50 | ||
| A03 | Nước ngọt | 150 | 80 | 40 |
Yêu cầu:
- Tính Tồn kho = Nhập – Xuất
Xác định tình trạng sản phẩm: Nếu tồn kho < tồn tối thiểu → “Cần nhập thêm”. Nếu tồn kho ≥ tồn tối thiểu → “Đủ hàng”
Tô màu các sản phẩm cần nhập thêm bằng Conditional Formatting
- Sắp xếp danh sách sản phẩm theo tồn kho từ thấp đến cao
- Kéo công thức xuống cho các sản phẩm còn lại.
Bước 2: Xác định tình trạng sản phẩm
- Ô G2 nhập công thức: =IF(E2
- Ô E2 nhập công thức: =SUM(B2:D2)
- Kéo công thức xuống cho các sản phẩm còn lại.
Bước 3: Định dạng có điều kiện
- Chọn cột “Tình trạng” → Home → Conditional Formatting → Highlight Cell Rules → Text that Contains → nhập “Cần nhập thêm” → chọn màu đỏ.

Bước 4: Sắp xếp sản phẩm theo tồn kho
- Kết quả: các sản phẩm có tồn kho thấp nhất sẽ đứng đầu bảng, dễ theo dõi và ra quyết định nhập hàng.
Bài tập excel cơ bản nâng cao 3: Báo cáo doanh thu theo nhân viên bán hàng
| Nhân viên | Doanh thu Tháng 1 | Doanh thu Tháng 2 | Doanh thu Tháng 3 | Tổng quý I | Trung bình | KPI đạt |
| Lan | 10,000,000 | 12,000,000 | 8,000,000 | |||
| Nam | 15,000,000 | 14,000,000 | 16,000,000 | |||
| Hoa | 7,000,000 | 9,000,000 | 8,500,000 |
Yêu cầu:
- Tô màu các nhân viên chưa đạt KPI bằng Conditional Formatting
Hướng dẫn thực hành & lời giải từng bước
Bước 1: Tính tổng doanh thu quý I
- Kéo công thức xuống cho các nhân viên còn lại.
Bước 2: Tính doanh thu trung bình
- Ô F2 nhập công thức: =AVERAGE(B2:D2)
Bước 3: Xác định KPI đạt/không đạt
- Ô G2 nhập công thức: =IF(F2>=10000000,”Đạt”,”Chưa đạt”)
- Kéo công thức xuống cho các nhân viên còn lại.
Bước 4: Định dạng có điều kiện
- Kết quả: các nhân viên chưa đạt KPI được tô màu để dễ nhận biết.

Bước 5: Sắp xếp nhân viên theo tổng doanh thu
- Kết quả: nhân viên có tổng doanh thu cao nhất sẽ đứng đầu bảng.
Bài tập excel cơ bản nâng cao 4: Tự động phân loại nhân viên đạt KPI
| Nhân viên | Doanh số | Mục tiêu | Kết quả | Ghi chú |
| A | 11,000,000 | 10,000,000 | ||
| B | 9,500,000 | 10,000,000 | ||
| C | 12,500,000 | 12,000,000 | ||
| D | 8,000,000 | 9,000,000 |
Yêu cầu:
- Xác định kết quả KPI: Nếu doanh số ≥ mục tiêu → “Đạt”. Nếu doanh số < mục tiêu → “Chưa đạt”.
Tô màu các nhân viên chưa đạt KPI bằng Conditional Formatting
Tạo cột ghi chú: Nếu chưa đạt KPI và doanh số < 50% mục tiêu → “Cảnh báo”. Ngược lại để trống.
Sắp xếp danh sách nhân viên theo kết quả KPI, ưu tiên “Chưa đạt” lên đầu
Hướng dẫn thực hành & lời giải từng bước
Bước 1: Xác định kết quả KPI
- Ô D2 nhập công thức: =IF(B2>=C2,“Đạt”,“Chưa đạt”)
- Kéo công thức xuống cho các nhân viên còn lại

Bước 2: Định dạng có điều kiện
- Chọn cột “Kết quả” → Home → Conditional Formatting → Highlight Cell Rules → Text that Contains → nhập “Chưa đạt” → chọn màu đỏ
Bước 3: Tạo ghi chú cảnh báo
- Ô E2 nhập công thức: =IF(AND(B2
- Kéo công thức xuống
Kết quả: nhân viên chưa đạt KPI nghiêm trọng sẽ được cảnh báo
- Chọn toàn bộ bảng → Data → Sort → Sort by “Kết quả” → “Chưa đạt” lên trên
Tạm kết
Việc luyện tập các bài tập Excel cơ bản đến nâng cao là cách nhanh nhất để thành thạo công cụ này. Khi đã quen với hàm, bạn có thể dễ dàng tạo báo cáo, tính toán, phân tích dữ liệu chỉ trong vài phút. Hy vọng bộ bài tập trên sẽ giúp bạn củng cố kiến thức, làm việc hiệu quả và chuyên nghiệp hơn trong môi trường văn phòng.
