Buzz
Lương gross và net là hai thuật ngữ rất phổ biến trong các công ty, nhưng nếu không hiểu rõ, chúng dễ dàng bị nhầm lẫn, đặc biệt là đối với những ai mới bắt đầu công việc. Việc không phân biệt đúng lương gross và lương net có thể khiến bạn hiểu sai về thu nhập thực tế, từ đó gây bất lợi khi đàm phán lương hoặc đưa ra quyết định lựa chọn công việc. Bài viết này sẽ giúp bạn nắm vững khái niệm lương gross, lương net, các yếu tố cấu thành chúng, cũng như cách chuyển đổi giữa hai loại lương này một cách dễ hiểu và dễ áp dụng.
1. Khái niệm Lương Gross
Lương gross, hay còn gọi là lương tổng, là tổng thu nhập mà một người lao động nhận được từ công ty, bao gồm các khoản như lương cơ bản, trợ cấp, phụ cấp, hoa hồng,... và cả các khoản khấu trừ bắt buộc như bảo hiểm, lệ phí công đoàn, thuế thu nhập cá nhân (nếu có).
Trong tiếng Anh, từ "gross" có nghĩa là tổng hoặc toàn bộ. Do đó, lương gross có thể hiểu đơn giản là tổng thu nhập của người lao động trước khi trừ các khoản khấu trừ bắt buộc như bảo hiểm, thuế, và các khoản khác.
- Lương cơ bản: Là số tiền mà người lao động sẽ nhận được hàng tháng, dựa trên chức vụ, trình độ và kinh nghiệm của họ.
- Các khoản trợ cấp, phụ cấp: Là những khoản tiền bổ sung ngoài lương cơ bản để bù đắp chi phí phát sinh trong quá trình làm việc, như tiền ăn, tiền đi lại, tiền làm thêm giờ...
- Hoa hồng: Là khoản tiền mà người lao động nhận được dựa trên hiệu quả công việc, thành tích kinh doanh của công ty.
- Các khoản đóng bảo hiểm bắt buộc: Bao gồm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.
- Thuế thu nhập cá nhân: Là khoản tiền mà người lao động phải nộp cho nhà nước theo quy định pháp luật.
Theo Quyết định số 595/QĐ-BHXH, tỷ lệ trích từ tiền lương để đóng bảo hiểm cho người lao động tại Việt Nam trong năm 2022 là: BHXH (8%), BHTN (1%), BHYT (1.5%).
Lương gross thường được sử dụng trong các hợp đồng lao động hiện nay để làm cơ sở tính toán ra mức lương net, tức lương thực nhận của người lao động.
2. Khái niệm Lương Net
Lương net, hay còn gọi là lương ròng, là số tiền mà người lao động thực nhận sau khi đã trừ đi các khoản thuế và các khoản khấu trừ từ lương gross (lương gộp). Đây chính là khoản tiền mà người lao động thực tế nhận được sau khi tất cả các chi phí bắt buộc đã được khấu trừ.
Khi tính lương net, các khoản khấu trừ thường bao gồm thuế thu nhập cá nhân, các khoản đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, cũng như các khoản đóng vào quỹ hưu trí, tiết kiệm và các khoản đóng cho tổ chức công đoàn trong doanh nghiệp.
Mức lương net có thể khác nhau tùy thuộc vào từng người lao động, vị trí công việc, năng lực làm việc, và các quy định về thuế cũng như các khoản khấu trừ tại quốc gia hoặc khu vực nơi làm việc.
3. Phương pháp chuyển đổi giữa lương Gross và lương Net
Lương gross = Lương net + Tiền bảo hiểm bắt buộc + Thuế TNCN (nếu có) + Phí công đoàn (nếu có)
Lương net = Lương gross – (Tiền bảo hiểm bắt buộc + Thuế TNCN (nếu có) + Phí công đoàn (nếu có))
Các khoản bao gồm:
- Các khoản bảo hiểm bắt buộc được quy định như sau:
- Mức đóng bảo hiểm xã hội: 8% (theo Điều 5, Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017)
- Mức đóng bảo hiểm thất nghiệp: 1% (theo Điều 57, Luật Việc làm 2013)
- Mức đóng bảo hiểm y tế: 1,5% (theo Điều 7, Nghị định 146/2018/NĐ-CP)
- Phí công đoàn: 1% tiền lương (theo Điều 23, Quyết định 1908/QĐ-TLĐ năm 2014)
- Thuế thu nhập cá nhân: Thuế TNCN được tính theo công thức (Tổng thu nhập – Khoản miễn thuế – Khoản giảm trừ) x Thuế suất
Những người lao động có thu nhập từ 11 triệu đồng/tháng trở lên có thể phải nộp thuế Thu nhập cá nhân hàng tháng. Tuy nhiên, việc này còn phụ thuộc vào các khoản được miễn giảm thuế theo quy định tại Điều 1 Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14.
Để tính mức thuế TNCN phải nộp, bạn có thể tham khảo biểu thuế suất lũy tiến từng phần, hoặc sử dụng phương pháp rút gọn theo Phụ lục 01/PL-TNCN ban hành kèm theo Thông tư 111/2013/TT-BTC.
Bài viết này đã giải đáp cho bạn về khái niệm lương Gross và Net, cùng với cách quy đổi giữa chúng. Chúc bạn một ngày làm việc hiệu quả!
