Những Vũ Khí & Giáp Phổ Biến Của Các Đấu Sĩ La Mã Thời Đế Chế La Mã

Scutum là một chiếc khiên lớn, hình chữ nhật và cong. Các đấu sĩ sử dụng khiên scutum còn được gọi là "scutarii". Chiếc khiên này có chiều cao khoảng 3-4 feet và có hình dạng cong ôm lấy cơ thể đấu sĩ để bảo vệ. Nó có tay cầm ngang và cũng thường xuyên được lính bộ binh La Mã sử dụng. Khiên scutum thường được sử dụng kết hợp với thanh kiếm ngắn (gladius) trong đấu trường.

• Loại: Khiên
• Được sử dụng bởi: Murmillo, Secutor, Provocator
  • Murmillo (“Người cá”): Dùng thanh kiếm ngắn (gladius) và khiên chữ nhật lớn (scutum); đội mũ bảo hiểm có đỉnh hình vây cá, và thường chiến đấu với Thraex hoặc Hoplomachus.
  • Secutor (“Kẻ đi theo”): Đội mũ bảo hiểm tròn mượt với lỗ mắt nhỏ khi chiến đấu với lưới của Retiarius.
  • Provocator (“Kẻ thách thức”): Nổi tiếng với bộ giáp ngực nặng và mang theo cả thanh kiếm ngắn và khiên scutum; chiến đấu với Murmillo và Thraex.
• Để tự làm một chiếc khiên kiểu La Mã, bạn có thể xem hướng dẫn dưới đây.

Gladius là một thanh kiếm ngắn, hai lưỡi được dùng để đâm. Nó cũng được dùng để chém và trong các trận đấu cận chiến, nhờ vào hình dạng mượt mà và đầu nhọn. Gladius thường được sử dụng kết hợp với khiên scutum, và cũng là vũ khí mà các lính bộ binh La Mã dùng trong chiến đấu. Đó là vũ khí tiêu chuẩn cho nhiều loại đấu sĩ, lý do từ "gladiator" xuất phát từ "gladius", có nghĩa là "kiếm".

• Loại: Kiếm
• Được sử dụng bởi: Murmillo, Secutor, Provocator, Eques, Dimachaerus, Scissor
  • Eques (“Kỵ binh”): Chiến đấu trên ngựa và trong chiến đấu tay đôi; chủ yếu chỉ chiến đấu với nhau.
  • Dimachaerus (“Người dùng 2 kiếm”): Chiến đấu với 2 thanh kiếm (sica và gladius) trong khi mặc ít giáp hoặc không có giáp; chiến đấu với Hoplomachus và các Dimachaerus khác.
  • Scissor (“Kẻ cắt”): Nổi tiếng với một lưỡi dao hình lưỡi liềm đeo trên cẳng tay bảo vệ; chiến đấu với Retiarius.

Sica là một thanh kiếm ngắn, cong và có hai lưỡi sắc. Nó được thiết kế với lưỡi cong hướng về phía trước, nhọn để vượt qua khiên của đối thủ. Lưỡi cong của sica cũng có thể tiếp cận các khu vực dễ bị tổn thương trên cơ thể đối thủ, như lưng hoặc tay chân. Nó có phần bảo vệ tay và một núm ở đầu để đảm bảo tay đấu sĩ không bị trượt khỏi cán kiếm.

• Loại: Kiếm
• Được sử dụng bởi: Thraex, Dimachaerus
  • Thraex: Chiến đấu với sica, mang giáp cao trên cả hai chân và đội mũ bảo hiểm có đỉnh cao; chiến đấu với Murmillo.

Parma là một chiếc khiên nhỏ, thường có hình tròn (nhưng cũng có thể có hình vuông hoặc chữ nhật). Nó được sử dụng bởi những đấu sĩ gọi là parmularii, nổi tiếng với sự linh hoạt và tốc độ. Chiếc khiên nhẹ này có kích thước nhỏ, chủ yếu dùng cho các động tác phòng thủ chứ không phải bảo vệ toàn thân. Nó thường được sử dụng kết hợp với kiếm gladius hoặc sica.

• Loại: Khiên
• Được sử dụng bởi: Thraex, Hoplomachus, Eques
  • Hoplomachus (“Chiến binh được trang bị đầy đủ”): Các đấu sĩ được trang bị đầy đủ, mang theo giáo và khiên tròn nhỏ, đội mũ bảo hiểm có hình đầu griffin trên đỉnh; chiến đấu với Murmillio.

Pugio là một con dao găm nhỏ, với lưỡi dao hình quả thận. Nó chủ yếu được sử dụng như vũ khí dự phòng bởi các đấu sĩ như Retiarius trong các trận chiến cận chiến. Pugio cũng được lính bộ binh La Mã sử dụng như vũ khí phụ và được các quan chức La Mã sử dụng như biểu tượng của địa vị. Nó được biết đến rộng rãi như là vũ khí được sử dụng để ám sát Julius Caesar.

• Loại: Dao găm
• Được sử dụng bởi: Retiarius
  • Retiarius (“Người dùng lưới”): Các đấu sĩ mặc giáp nhẹ, sử dụng lưới, ba chĩa và dao găm; chiến đấu với Secutor.

Fascina là một cây ba chĩa dài, có 3 nhánh, được sử dụng độc quyền bởi các đấu sĩ Retiarius. Họ thường chiến đấu với cây ba chĩa fascina và lưới rete (lưới có trọng lượng). Fascina đôi khi có chiều cao tương đương với một người, và được sử dụng để đâm đối thủ, giữ khoảng cách an toàn. Đây là một phần không thể thiếu trong trang phục của Retiarius, thường được tạo dáng giống như Neptune, thần biển của La Mã.

• Loại: Ba chĩa
• Được sử dụng bởi: Retiarius

Rete là một chiếc lưới có trọng lượng, được sử dụng cùng với fascina. Các đấu sĩ Retiarius sử dụng chiếc lưới nặng này để quấn chặt đối thủ và có thể khiến đối thủ bị vô hiệu hóa. Ngoài lưới rete và cây ba chĩa fascina, Retiarius đôi khi cũng sử dụng dao găm pugio như một vũ khí.

• Loại: Lưới
• Được sử dụng bởi: Retiarius

Hasta là một cây giáo dài dùng để đâm. Đây là loại giáo lý tưởng để ném vào đối thủ từ xa. Nó có chiều dài 8 feet (2,4 mét) và đầu nhọn hình lá, điều này cũng giúp nó có khả năng đâm từ xa. Quân đội La Mã cũng sử dụng cây giáo hasta để phòng thủ chống lại kẻ thù trên lưng ngựa.

• Loại: Giáo
• Được sử dụng bởi: Hoplomachus

Lancea là một cây giáo nhẹ, vừa có chức năng như một ngọn giáo ném, vừa là vũ khí đâm. Nó cũng được sử dụng cả trong ném và chiến đấu cận chiến, và khi đấu sĩ chiến đấu với thú vật trong đấu trường. Cây giáo lancea thường được sử dụng trong quân đội La Mã để phòng thủ chống lại lính kỵ binh. Vì lý do này, lancea thường được dành riêng cho các đấu sĩ Eques, những người chủ yếu chiến đấu với nhau trên lưng ngựa.

• Loại: Giáo
• Được sử dụng bởi: Eques

Arbelas là một lưỡi dao hình kéo được gắn vào cẳng tay, chỉ được sử dụng bởi các đấu sĩ Scissor. Nó có một lưỡi cong hình bán nguyệt (giống như dao của thợ sửa giày) và được gắn vào một ống kim loại hoặc găng tay bảo vệ cẳng tay của đấu sĩ. Đấu sĩ Scissor cũng thường mang theo thanh kiếm gladius khi đối đầu với Retiarius.

• Loại: Lưỡi dao
• Được sử dụng bởi: Scissor

Manica là một loại áo bảo vệ cánh tay dành cho các đấu sĩ. Họ mang nó ở cánh tay sử dụng kiếm để bảo vệ cả cẳng tay và vai. Manica có nghĩa là “tay áo” trong tiếng Latinh, và được làm chủ yếu từ các mảnh kim loại chồng lên nhau, cố định bằng các dây da để giữ chặt. Nó cũng được sử dụng bởi các lính bộ binh La Mã để bảo vệ cánh tay trong trận chiến.

• Loại: Tay áo bảo vệ
• Được sử dụng bởi: Thraex, Hoplomachus, Retiarius, Murmillo

Greaves là các miếng bảo vệ ống chân được mang để bảo vệ phần dưới của chân. Chúng thường sử dụng các mảnh kim loại chồng lên nhau, giúp các đấu sĩ có thể linh hoạt khi chiến đấu với đối thủ, và có các dây da để giữ chúng cố định. Hình dáng của greaves thay đổi, nhiều chiếc có thiết kế trang trí hoặc hình ảnh nghệ thuật, bao gồm các vị thần La Mã như Jupiter hoặc Neptune. Hầu hết các đấu sĩ chỉ mang một hoặc hai greaves, tùy vào kiểu chiến đấu.

• Loại: Bảo vệ chân
• Được sử dụng bởi: Thraex, Secutor, Murmillo, Provocator

Galerus là một miếng bảo vệ vai cong dài được các đấu sĩ Retiarius mang. Nó bảo vệ vai trái và phần trên cánh tay, đồng thời che chắn một phần đầu và mặt. Galerus là giáp chính của Retiarius, người không đội mũ bảo hiểm. Nó thường được mang kèm với tay áo manica để bảo vệ thêm cho bên trái, là phía mà Retiarius thường đưa ra khi đối đầu với đối thủ.

• Loại: Bảo vệ vai
• Được sử dụng bởi: Retiarius

Balteus là một chiếc thắt lưng da dùng để giữ dao găm hoặc kiếm. Được mang bởi cả các đấu sĩ và lính bộ binh La Mã, chức năng chính của nó là giữ đồ lót chặt chẽ. Balteus được làm từ da và trang trí bằng các tấm kim loại (đồng hoặc thiếc) hoặc huy chương như một biểu tượng của địa vị. Ngoài việc giữ dao găm pugio hoặc kiếm nhỏ, nó còn cung cấp thêm sự bảo vệ cho vùng bụng của đấu sĩ.

• Loại: Thắt lưng
• Được sử dụng bởi: Secutor, Thraex, Hoplomachus, Retiarius