Buzz
Tổng quan về TOEIC Listening
+ Part 1: Hình ảnh (6 câu)
+ Part 2: Hỏi và trả lời (25 câu)
+ Part 3: Hội thoại (39 câu - 13 đoạn hội thoại và mỗi đoạn có 3 câu hỏi tương ứng)
+ Part 4: Đoạn thông tin ngắn (30 câu - 10 đoạn thông tin và mỗi đoạn có 3 câu hỏi tương ứng)
Các phần trong bài thi nghe TOEIC sẽ đánh giá trình độ nghe hiểu ngôn ngữ nói tiếng Anh của thí sinh thông qua các câu miêu tả, câu hỏi, hội thoại và đoạn thông tin.
Những thử thách phổ biến khi học từ vựng TOEIC Listening
Không nhớ được từ vựng sau khi học xong.
Trong quá trình luyện nghe, người học có thể gặp tình trạng vừa học xong từ vựng của bài nghe trước nhưng chỉ vài ngày sau đã quên gần hết. Khi làm bài nghe mới, người học nhận ra từ đó "quen quen” nhưng không nhớ chính xác nghĩa hoặc nhầm lẫn với các từ vựng khác. Khó khăn này phần lớn đến từ việc người học chưa học từ vựng gắn với ngữ cảnh và có chiến lược học từ vựng đúng đắn. Điều này có thể khiến cho người học cảm thấy vốn từ vựng nghe chưa được củng cố, dẫn đến kết quả bài thi chưa có điểm như mong đợi ở bài nghe.
Khó khăn về nhận biết nghĩa từ vựng trong ngữ cảnh
Ở trong hầu hết các phần, người học có thể gặp khó khăn về nhận biết nghĩa từ vựng trong những ngữ cảnh khác nhau dẫn đến hiểu lầm qua những đáp án khác. Trong bài nghe TOEIC phần 1, người học có thể nhầm lẫn từ vựng "take off” trong ngữ cảnh là thay quần áo với ngữ cảnh là một chiếc máy bay cất cánh.
Tương tự như vậy ở trong phần 2, người học có thể nhầm lẫn từ vựng “run” trong ngữ cảnh là chạy với "run a company” trong ngữ cảnh vận hành một công ty. Khó khăn này liên quan đến việc người học chưa được làm quen nhiều với từ vựng trong nhiều ngữ cảnh khác nhau dẫn đến nhầm lẫn giữa các câu trả lời gây mất điểm.
Không nhận ra từ vựng do hiện tượng nối âm và nuốt âm trong giao tiếp
Khi nghe bài nghe TOEIC, phần lớn người học thường gặp phải trường hợp không nhận ra từ vựng đã biết rồi do người bản xứ nối âm và nuốt âm trong giao tiếp hàng ngày. Trong quá trình nghe, người học có thể biết nghĩa từ "take” và “ït" nhưng khi nghe từ đoạn hội thoại người đọc có thể nối âm lại với nhau thành take-it /teɪkɪt/ khiến người học lầm tưởng là một từ vựng mới.
Ngoài ra, trong một số trường hợp của tiếng Anh-Mỹ, người nói trong bài nghe có thể biến âm /t/ trong từ “button” hoặc “mountain” thành âm rất nhẹ hoặc không nghe thấy. Điều này khiến cho người học khó nhận biết được từ vựng đã biết trong một bài nghe và dẫn tới không hiểu được nội dung của bài nghe.
Phương pháp English Immersion và hiệu quả của nó trong việc cải thiện học từ vựng TOEIC Listening
Khái niệm về phương pháp English Immersion
Phương pháp English Immersion [1] là phương pháp người học ngâm mình trong tiếng Anh bằng cách đặt bản thân hoàn toàn vào môi trường sử dụng tiếng Anh giống như cách trẻ em học tiếng mẹ đẻ. Điều này giúp cho người học ghi nhớ từ vựng qua ngữ cảnh một cách tự nhiên, hiệu quả và lưu giữ lâu dài trong não bộ để sử dụng một cách tự nhiên và thuần thục.
Theo như những nghiên cứu của Cummins năm 2009, Kinginger năm 2011 và Wilkinson năm 1998 [2], người học tiếp xúc với ngôn ngữ mà họ đang học trong môi trường ngôn ngữ đó thể hiện mức độ lưu loát trong ngôn ngữ tốt hơn, đặc biệt khi động lực học hỏi và tiếp thu ngôn ngữ cao. Vì vậy, việc người học tiếng Anh đắm chìm trong môi trường tiếng Anh có thể giúp người học ghi nhớ và hiểu từ vựng trong ngữ cảnh một cách tốt hơn.
Tuy nhiên, phương pháp English Immersion chỉ hữu ích khi người học chủ động học tập tìm hiểu, phân tích những lỗi sai và ghi nhớ để sử dụng ngôn ngữ một cách tốt hơn.
Hiệu quả của phương pháp English Immersion trong việc nâng cao học từ vựng TOEIC Listening
Phương pháp English Immersion [2] giúp người học đắm chìm trong môi trường tiếng Anh xung quanh xem phim, nghe nhạc, chơi game, tham gia bình luận trên các nền tảng video và mạng xã hội. Vì vậy, người học dễ dàng ghi nhớ từ vựng một cách tự nhiên nhất thông qua những hành động thân thuộc xung quanh hàng ngày trong cuộc sống.
Ví dụ, trong hầu hết các bài TOEIC Listening Part 1, người học thường sẽ được nghe từ vựng về những đồ vật trong nhà, trong công ty hoặc ở những nơi công cộng cùng với những hành động hoặc trạng thái của những người trong tranh để chọn ra đáp án chính xác. Phương pháp này giúp cho người học ghi nhớ tự nhiên thông qua môi trường xung quanh mình bằng cách nhìn vào đồ vật hoặc hành động của một hay nhiều người và liên tưởng nó đến những từ vựng tiếng Anh. Từ đó, việc này giúp tạo mối liên kết giữa những từ vựng khô khan khó nhớ đến với đời sống thân thuộc của người học và giúp ghi nhớ từ vựng một cách tốt hơn.
Ngoài ra, phương pháp này giúp người học không chỉ ghi nhớ từ vựng trong bài nghe một cách tự nhiên mà còn hiểu rõ về ngữ cảnh của bài nghe một cách sâu rộng hơn, ý nghĩa và hàm ý mà người nói muốn truyền tải và qua đó có thể chọn đáp án một cách chính xác hơn.
Ví dụ, trong nhiều bài TOEIC Listening Part 3 và Part 4, người học trả lời không chỉ dừng lại ở việc chọn thông tin đúng như trong thông tin bài nghe mà còn phải hiểu được ý nghĩa, hàm ý hay mục đích của người nói trong đoạn hội thoại nên việc được đắm chìm trong môi trường tiếng Anh giúp người học hiểu rõ về phong cách ngụ ý hay mục đích của người bản xứ khi sử dụng những từ vựng hay câu trong đoạn hội thoại. Từ đó, khi đi tìm đáp án của những câu hỏi dạng như thế này, người học có thể hiểu rõ hơn và sâu sắc hơn về ngữ cảnh để đưa ra lựa chọn phù hợp nhất.
Đối với người học ngôn ngữ, việc không nhận ra từ vựng do phong cách giao tiếp của người bản xứ như nuốt âm hay nối âm trở thành một rào cản trong việc hiểu và giao tiếp lại với người bản xứ.
Chẳng hạn như khi nghe TOEIC Listening Part 2, người học có thể nghĩ cụm từ “each other” /ˌiːtʃ ˈʌðə(r)/ là một từ vựng mới do cách đọc nối phụ âm /tʃ/ của từ “each” và nguyên âm /ʌ/ của từ “other” của người bản xứ mặc dù đã biết rất rõ từ vựng này từ trước đó.
Thêm nữa, trong một số trường hợp thì người bản xứ có thể nuốt âm do hiện tượng Glottal Stop (âm tắc thanh hầu /ʔ/) để biến âm /t/ thành một âm rất nhẹ hoặc không nghe được. Ví dụ, từ mountain /ˈmaʊntən/ có thể được phát âm thành /ˈmaʊn.ʔən/ hay từ button /ˈbʌtn/ có thể được phát âm thành /ˈbʌʔn/. Vì vậy, nếu người học được đắm chìm trong môi trường tiếng Anh qua phương pháp English Immersion thì sẽ giúp người học nhận ra phong cách nói chuyện của người bản xứ một cách dễ dàng hơn.
Áp dụng phương pháp English Immersion để nâng cao hiệu quả học từ vựng TOEIC Listening
Như vậy, việc áp dụng phương pháp English Immersion góp một phần không nhỏ trong việc ghi nhớ từ vựng một cách tự nhiên và hiệu quả mà còn giúp người học hiểu từ vựng trong những ngữ cảnh khác nhau và phong cách giao tiếp của người bản xứ như nuốt âm hay nối âm. Vì thế, phương pháp này, khi được áp dụng vào việc học từ vựng, mang lại hiệu quả rõ rệt và giúp người học có thể ứng dụng vào bài thi TOEIC một cách hiệu quả hơn.
Đối với từ vựng TOEIC Listening Part 1:
Trong part 1, bài thi kiểm tra khả năng nghe hiểu của thí sinh đối với thông tin chi tiết trong những câu miêu tả hình ảnh với tranh với người là trọng tâm và tranh với cảnh vật hoặc đồ vật làm trọng tâm. Vì vậy, những từ vựng về hành động giữa người với người, người với vật, đồ vật, trạng thái và vị trí của đồ vật hoặc cảnh vật chính là những từ vựng mà người học cần ghi nhớ để làm tốt dạng này. Để áp dụng phương pháp English Immersion để học những từ vựng này, người học có thể làm như sau:
1/ Tò mò về những từ vựng xung quanh như một đứa trẻ
Đối với những đứa trẻ, mọi thứ xung quanh chúng đều mới mẻ và chúng luôn hỏi người lớn những đồ vật xung quanh chúng được gọi là gì và cách đọc ra sao. Ngoài ra, những đứa trẻ còn rất thích chạm vào đồ vật xung quanh chúng và phân biệt những đồ vật theo màu sắc, tính chất và đặc điểm mà chúng chạm vào. Vì vậy, người học có thể tận dụng việc tò mò như một đứa trẻ để có thể học ngôn ngữ một cách tốt hơn [3].
Hầu hết những từ vựng trong part 1 đều là những từ vựng ngoài đời sống xung quanh người học. Vì vậy, người học có thể bắt chước cách tò mò của những đứa trẻ bằng cách khi nhìn thấy những đồ vật xung quanh thì có thể tự hỏi “Đồ vật này tiếng Anh là gì?” , “Hành động mà hai người ở đằng kia đang làm tiếng Anh nói như thế nào?” hay “Vị trí của đồ vật mà mình sắp xếp trong nhà trong tiếng Anh mô tả ra sao?”. Việc tò mò về từ vựng mọi thứ xung quanh giúp người học ghi nhớ dễ dàng hơn.
2/ Áp dụng phương pháp Direct Method trong học từ vựng
Direct Method [4] là phương pháp giảng dạy mà giáo viên giảng dạy và giải thích nghĩa của từ vựng bằng hình ảnh và ngữ cảnh thay vì dịch sang ngôn ngữ mẹ đẻ. Vì vậy, người học có thể áp dụng phương pháp này để đắm chìm trong môi trường tiếng Anh một cách hiệu quả hơn. Ví dụ, khi đi siêu thị để mua sắm, người học có thể cầm áo sơ mi và nói tiếng Anh là “shirt" hoặc chỉ vào áo len và nói “sweater”. Cách học này liên kết người học với môi trường sống bên ngoài giúp dễ dàng nhớ từ vựng hơn.
3/ Áp dụng phương pháp Total Physical Response (TPR)
Total Physical Response [5] là phương pháp giảng dạy do giáo sư James J Asher tạo ra và phát triển vào những năm 1960. Phương pháp giảng dạy này dạy người học thông qua mệnh lệnh và hành động. Vì vậy, phương pháp này rất phù hợp để người học ghi nhớ những từ vựng liên quan hành động giữa người với người và người với vật trong TOEIC Part 1. Người học có thể ứng dụng phương pháp này bằng cách nói khẩu hiệu bằng tiếng Anh và thực hiện hành động đó. Ví dụ, người học nói ra hành động “put on my shoes” và làm ngay hành động đeo giày hoặc “adjust my glasses” và làm hành động điều chỉnh kính. Việc này liên kết cụm từ hành động với việc làm giúp dễ nhớ từ vựng hơn.
Đối với từ vựng TOEIC Listening Part 2
Trong part 2, bài thi kiểm tra khả năng nghe hiểu của thí sinh đối với tình huống hội thoại thông thường trong cuộc sống hàng ngày và trong môi trường công sở. Những tình huống hội thoại được thiết kế theo dạng câu hỏi/ phát biểu và câu phản hồi ngắn. Vì vậỵ, những từ vựng liên quan đến các dạng câu hỏi , những hoạt động trong cuộc sống hàng ngày và công sở là điểm cần lưu ý để hoàn thành tốt dạng bài này. Để áp dụng phương pháp English Immersion vào học từ vựng part 2, người học có thể ứng dụng như sau:
1/ Sử dụng ChatGPT để tạo môi trường hỏi và trả lời ngắn
Một nghiên cứu từ Smart Learning Environments [6] cho thấy việc học sinh sử dụng ChatGPT có thể cải thiện từ vựng một cách rõ rệt. Vì thế, người học có thể hỏi ChatGPT những câu hỏi dạng thông tin hay Yes/No và yêu cầu nhận lại một câu phản hồi ngắn. Ví dụ, người học có thể hỏi câu hỏi thông tin như “Where can I get the bus to city hall?" hoặc câu hỏi Yes/No như “Is there an easy way to get to the bus station?” và yêu cầu nhận lại một câu phản hồi ngắn. Người học có thể ứng dụng hỏi những câu hỏi liên quan đến cuộc sống hàng ngày và môi trường làm việc để có thể nhớ từ vựng một cách tự nhiên và hiệu quả.
2/ Xem những phỏng vấn ngắn đường phố
Trong thời đại công nghệ và các mạng xã hội phổ biến như hiện nay, việc tìm ra những kênh có nội dung phỏng vấn ngắn bằng tiếng Anh được tạo nên bởi các nhà sáng tạo nội dung trở nên rất dễ dàng và hứng thú.
Vì thế, người học có thể chọn ra những kênh yêu thích bằng tiếng Anh và phù hợp với khả năng tiếng Anh để có thể tiếp thu từ vựng, hiểu từ vựng trong ngữ cảnh mà các người phỏng vấn và người trả lời giao tiếp và có thể hiểu rõ hơn phong cách nói chuyện của người bản xứ như hiện tượng nuốt âm hay nối âm. Người học cần lưu ý chọn những kênh liên quan đến chủ đề của bài thi như phỏng vấn về cuộc sống hàng ngày và môi trường công sở để đạt hiệu quả tốt nhất.
Đối với từ vựng TOEIC Listening Part 3
Trong part 3, bài thi kiểm tra khả năng nghe hiểu của thí sinh về nguyên nhân, mục đích, nội dung căn bản của các tình huống hội thoại giữa 2 hoặc 3 người. Vì vậy, việc hiểu từ vựng theo ngữ cảnh mà người nói ngụ ý rất quan trọng trong phần thi này. Để áp dụng phương pháp English Immersion vào trong việc học từ vựng part 3, người học có thể làm theo sau:
1/ Nghe hiểu những bài phỏng vấn dài giữa 2 hoặc 3 người có phụ đề
Để hiểu từ vựng theo ngữ cảnh mà người nói có ngụ ý, người học có thể tìm ra các kênh phỏng vấn đáng tin cậy và uy tín giữa 2 hoặc 3 người về các chủ đề như công sở, kinh doanh, du lịch, sự kiện, hội nghị và cuộc sống hàng ngày có liên quan đến công việc. Nhưng nếu người học chưa có vốn từ vựng quá lớn hoặc chưa quen với phong cách giao tiếp của người bản xứ thì sẽ rất khó khăn để việc đắm chìm trong môi trường tiếng Anh trở nên hiệu quả. Do đó, người học lúc đầu nên có phụ đề và dừng lại sau mỗi từ vựng chưa nghe ra hoặc khó để tìm hiểu thêm về ngữ cảnh của từ đó trong đoạn phỏng vấn.
2/ Nghe hiểu những bài phỏng vấn dài giữa 2 hoặc 3 người bằng podcast
Theo như một nghiên cứu của Hosseini Monirosadat và Choobdari Babak [7] [8] về việc liệu sinh viên đại học Iran có học được từ vựng hiệu quả hơn từ các podcast so với các bài tập truyền thống hơn hay không thì kết quả cho thấy rằng các sinh viên đã học được nhiều từ vựng hơn trong podcast.
Vì thế, podcast là một nguồn học tập từ vựng tốt cho người học muốn cải thiện từ vựng tiếng Anh. Thêm nữa, podcast thường sẽ có 2 hay nhiều người nói chuyện với nhau bàn luận quan điểm về một chủ đề và thường sử dụng ngụ ý rất nhiều trong câu nói và thường sẽ không có phụ đề nên đây là nguồn để học từ vựng trong ngữ cảnh phù hợp cho TOEIC Listening Part 3 đối với những người học có khả năng ngôn ngữ tốt hơn. Tuy nhiên, người học nên lựa chọn những chủ đề liên quan đến bài thi TOEIC như kinh doanh, văn phòng, công sở, du lịch hoặc cuộc sống hàng ngày để có kết quả học tập tốt nhất.
Đối với từ vựng TOEIC Listening Part 4
Trong part 4, bài thi kiểm tra khả năng nghe hiểu của thí sinh về nguyên nhân, mục đích, nội dung căn bản của các tình huống độc thoại. Các dạng bài độc thoại thường xuất hiện bao gồm tin nhắn thoại, thông báo, quảng cáo, bài phát thanh, trích đoạn từ cuộc họp, bài diễn thuyết và phát biểu. Vì vậy, những từ vựng liên quan đến những dạng bài này nên là ưu tiên của người học để làm bài tốt hơn.
Tuy nhiên, theo Giả thuyết đầu vào (Input Hypothesis) [9] được phát triển bởi Stephen Krashen vào những năm 1970 và 1980, người học sẽ tiếp thu ngôn ngữ hiệu quả nhất khi họ được tiếp xúc với đầu vào ngôn ngữ hơi cao hơn so với trình độ hiện tại của họ. Krashen gọi trình độ ngôn ngữ hiện tại của người học là “i”, và người học cần được tiếp xúc với đầu vào ngôn ngữ là “i+1”. Do đó, để áp dụng phương pháp English Immersion vào học từ vựng tốt hơn thì đòi hỏi người học phải biết trình độ hiện tại và nguồn đầu vào thích hợp để có thể tiến bộ về mặt từ vựng. Sau đây là các nguồn đầu vào độc thoại có thể giúp cho người học cải thiện từ vựng trong part 4:
1/ Các đoạn quảng cáo
Các đoạn quảng cáo thường được do một người có giọng đặc biệt để quảng cáo hoặc mô tả cho một sản phẩm và thường được dùng từ vựng có chứa ẩn dụ hoặc ngụ ý để tạo sự ấn tượng cho đoạn quảng cáo. Điều này làm cho các đoạn quảng cáo là nguồn học tập thích hợp để cải thiện vốn từ vựng và hiểu được ngụ ý và mục đích mà công ty và người nói hướng tới. Vì thế, việc này giúp cải thiện rất nhiều trong TOEIC Listening Part 4.
2/ Các bài diễn văn và phát biểu
Các bài diễn văn của các nguyên thủ quốc gia, doanh nhân hoặc nhân vật có tầm ảnh hưởng luôn chứa những từ vựng có hàm ý rất lớn và cần sự tinh tế để có thể hiểu ra được ý định, mục đích, và quan điểm của người nói trong bài diễn văn hay phát biếu. Vì vậy, việc nghe qua nguồn này giúp người học có thể quen dần với các dạng câu hỏi như “What does the man/woman imply when he/she says….” và có thể giảm bớt tình trạng làm sai ở những dạng câu hỏi này.
3/ Đoạn thông báo ở sân bay, bến xe hay ga tàu hoả.
Hầu hết các sân bay, bến xe, hay ga tàu hiện nay đều thông báo bằng ngôn ngữ địa phương, sau đó là thông báo bằng Tiếng Anh để các du khách quốc tế dễ dàng hiểu được.
Do đó, đây là một phương pháp hiệu quả để người học đắm chìm trong môi trường tiếng Anh, giúp họ lắng nghe và ghi nhớ các thông tin quan trọng từ thông báo, từ đó hiểu rõ tình hình. Điều này không chỉ giúp cải thiện vốn từ vựng mà còn hỗ trợ người học trả lời các câu hỏi cơ bản trong TOEIC Listening Part 4 như “When can passengers get on the plane?” hay “What will probably happen next?”. Phương pháp English Immersion thực sự hữu ích trong việc nâng cao từ vựng cho phần này.
Tìm hiểu thêm: Cách giải quyết 4 tình huống khó trong TOEIC Listening
