Buzz
Giới thiệu về phần thi IELTS Reading
Academic IELTS Reading: Gồm 3 đoạn văn, trích từ các sách, báo hoặc tạp chí, thường mang tính học thuật và chuyên môn cao, đòi hỏi thí sinh có kỹ năng phân tích và suy luận tốt. Dạng thi này chủ yếu dành cho các thí sinh để học đại học hoặc học sau đại học.
General IELTS Reading: Gồm 3 đoạn văn, thường trích từ các hướng dẫn hoặc quảng cáo, có mang tính gần gũi hơn với đời sống hàng ngày. Dạng thi này chủ yếu dành cho thí sinh để nhập cư, làm việc hoặc đào tạo nghề.
Phần thi IELTS Reading kiểm tra các kỹ năng đọc hiểu như tìm ý chính, nắm bắt chi tiết cụ thể, suy luận và đánh giá lập luận. Thí sinh cần trả lời các loại câu hỏi như điền từ, nối thông tin, chọn đáp án đúng, hoặc xác định thông tin đúng/sai.
Tầm quan trọng của từ vựng trong việc xử lý phần thi IELTS Reading
Đối với IELTS Reading, từ vựng đóng vai trò quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đọc hiểu thông tin của thí sinh. Vai trò của từ vựng trong IELTS Reading là sẽ giúp thí sinh:
Hiểu nội dung của bài đọc: Từ vựng là nền tảng căn bản giúp thí sinh có thể hiểu được ý nghĩa mà bài văn muốn truyền tải, từ đó giúp thí sinh có thể làm tốt các câu hỏi trong IELTS Reading
Nhận diện được các trường hợp paraphrase: IELTS Reading thường không dùng lại nguyên văn các từ vựng mà thay thế bằng các từ đồng nghĩa hoặc cách diễn đạt khác. Do đó, để có thể xử lý tốt các câu hỏi trong IELTS Reading, người học cần phải nắm được nhiều từ vựng để nhận ra sự tương đồng giữa câu hỏi và nội dung trong bài.
Quản lý thời gian: Thời gian làm bài IELTS Reading khá hạn chế (60 phút), do đó khi có vốn từ vựng tốt, thí sinh có thể hoàn thành bài nhanh hơn, tiết kiệm thời gian để xử lý các câu hỏi khó.
Vấn đề gặp phải khi ít tái sử dụng các từ vựng đã học trong IELTS Reading
Một vấn đề phổ biến mà nhiều người học IELTS gặp phải là họ ít khi gặp lại các từ vựng đã học trong phần IELTS Reading. Điều này có thể gây khó khăn trong quá trình ôn luyện và làm bài thi. Dưới đây là một số lý do của tình trạng này:
Khối lượng các từ vựng quá lớn: IELTS Reading có nội dung các bài đọc khá phức tạp và dài, đồng nghĩa với khối lượng các từ vựng mà người học cần phải xử lý là rất lớn. Do đó, nếu không có một cách xử lý các từ vựng hiệu quả và một chiến lược học tập tốt thì người học có thể cảm thấy quá tải và nản chí.
Sự đa dạng trong cách diễn đạt: Các văn bản trong IELTS Reading thường sử dụng nhiều cách diễn đạt và từ đồng nghĩa khác nhau để tránh lặp từ. Vì vậy, ngay cả khi từ vựng đã học xuất hiện, nó có thể được thay bằng cách diễn đạt mới mà thí sinh chưa quen.
Thiếu cơ hội thực hành: Nhiều người học rất chăm chỉ học từ vựng mỗi ngày nhưng lại không có các cơ hội để vận dụng các kiến thức đó vào thực tiễn các bài thi. Điều này khiến việc ghi nhớ và sử dụng các từ vựng trở nên khó khăn.
Nâng cao hiệu quả học từ vựng IELTS Reading bằng cách tăng cường tần suất tiếp xúc với các từ vựng đã học
Lợi ích khi tăng cường tần suất gặp lại các từ vựng đã học
Củng cố trí nhớ về từ vựng dài hạn: Việc thường xuyên gặp lại các từ vựng đã học sẽ giúp người học cải thiện trí nhớ về các từ vựng đó không chỉ trong ngắn hạn mà còn trong dài hạn, góp phần giúp người học vận dụng tốt hơn các từ vựng đó trong thực tiễn bài thi IELTS Reading.
Cải thiện nhận diện từ vựng và hiểu ngữ cảnh: Gặp lại các từ vựng ở nhiều trường hợp và ngữ cảnh khác nhau giúp người học hiểu rõ và nhận diện tốt hơn các từ vựng. Điều này đặc biệt hữu ích trong bài thi IELTS Reading khi mà thí sinh phải xử lý các bài đọc phức tạp với nhiều trường hợp các từ đồng nghĩa hoặc cấu trúc diễn đạt phức tạp.
Tăng sự tự tin cho thí sinh khi làm bài: Khi xây dựng một chiến lược từ vựng hiệu quả, thí sinh sẽ được trang bị kiến thức về từ vựng tốt hơn, từ đó tự tin hơn khi tham gia thi thật.
Nghiên cứu khoa học về hiệu quả của việc ôn tập từ vựng
Lý thuyết Spaced Repetition (Lặp lại ngắt quãng) có nguồn gốc từ khoảng thế kỷ thứ 19, lần đầu nhắc tới bởi Nhà Tâm lý học người Đức Hermann Ebbinghaus khi ông khám phá ra đường cong lãng quên ("forgetting curve"), cho thấy rằng thông tin bị quên dần theo thời gian nếu không được ôn lại. Ông đã tạo ra một danh sách học tập trên mẫu giấy và phát hiện ra mình có thể ghi nhớ các nội dung đó nhanh hơn nếu việc ôn tập được phân bổ và diễn ra ở các thời điểm khác nhau. Trên thực tế, điều này được áp dụng khá phổ biến. Ví dụ, một quảng cáo trên tivi sẽ chỉ xuất hiện một lần, sau đó các quảng cáo khác sẽ xuất hiện và sau một khoảng thời gian nhất định (khoảng 20 - 30 phút) thì quảng cáo ban đầu mới xuất hiện lại. Trong trường hợp này, người xem có khuynh hướng ghi nhớ tốt hơn và nhận diện tốt hơn nội dung và thương hiệu được quảng cáo [2].
Ở khía cạnh học tập và nghiên cứu, Spaced Repetition ngày càng được nghiên cứu sâu rộng hơn và đã chứng minh các hiệu quả nhất định cho người học và người nghiên cứu. Khi áp dụng Spaced Repetition, người học có thể ghi nhớ tốt hơn các kiến thức, trong khi những người học bình thường không áp dụng Spaced Repetition thường gặp khó khăn trong việc ghi nhớ như nhớ chậm hơn hoặc chỉ có thể nhớ các nội dung trong ngắn hạn [5].
Vậy, bằng cách tăng tần suất gặp lại các từ vựng IELTS Reading đã học, người học có thể tạo ra một môi trường vận dụng Spaced Repetition, cho phép họ có thể ôn tập lặp lại ngắt quãng các từ đã học và đã gặp trước đó. Điều này sẽ giúp người học cải thiện vốn từ và hoàn thành bài thi IELTS Reading tốt hơn.
Các bước để gia tăng tần suất gặp lại các từ vựng đã học trong IELTS Reading
1. Chọn nguồn đọc phù hợp với khả năng
Điều đầu tiên mà người học cần chú ý là lựa chọn nguồn bài đọc IELTS Reading phù hợp với trình độ bản thân. Người học IELTS, đặc biệt là những người học mới, thường có tâm lý mong muốn bản thân phải tiến bộ thật nhanh nên thường chọn các nguồn đọc có từ vựng và nội dung quá phức tạp, không vừa sức với trình độ thực tế. Ngược lại, đôi khi người học lại chọn các bài đọc có nội dung và từ vựng quá dễ, dẫn tới kết quả học không đạt hiệu quả như kỳ vọng. Do đó, điều quan trọng đầu tiên người học cần lưu ý là lựa chọn nguồn đọc phù hợp và vừa sức với bản thân. Để làm được điều này, người học có thể vận dụng các cách sau:
Kiểm tra năng lực đầu vào của bản thân: Một trong những cách hiệu quả và chính xác nhất là người học nên thực hiện một bài kiểm tra đầu vào và dựa vào kết quả kiểm tra đó để xây dựng và lựa chọn các nguồn đọc phù hợp. Ngoài ra, việc kiểm tra trình độ đầu vào cũng giúp người học có thể xác định các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn một cách hợp lý và hiệu quả. Ví dụ, nếu trình độ đầu vào là 5.0 thì người học có thể xác định lộ trình khoảng 6 tháng để đạt mục tiêu là 6.5.
Lựa chọn tài liệu phù hợp: Dựa trên kết quả đầu vào, người học có thể bắt đầu lựa chọn các nguồn tài liệu phù hợp với trình độ hiện tại. Ví dụ:
Band 5 - 6: Người học nên lựa chọn các nguồn bài báo, tạp chí hoặc sách có nội dung ngắn, từ vựng đơn giản với ít các từ vựng chuyên ngành để làm quen như TED-Ed, National Geographic, BBC Learning English, …
Band 7 trở lên: Người học có thể đọc các tin tức hoặc bài báo như The Washington Post hay The Guardian hoặc nghiên cứu các tạp chí có tính học thuật cao hơn.
Điều chỉnh độ khó của các bài đọc: Trong quá trình đọc, người học có thể đưa ra các đánh giá về độ khó của các tài liệu mà mình đang đọc. Nếu cảm thấy thoải mái và dễ dàng khi đọc các bài đọc ở một trình độ nhất định, người học có thể cân nhắc tăng dần độ khó với các bài đọc phức tạp hơn để thử thách bản thân. Ngược lại, nếu người cảm thấy chật vật khi đọc các bài đọc thì nên cân nhắc chuyển sang các nguồn đọc có trình độ thấp hơn.
2. Chọn từ vựng chính yếu
Khi bắt đầu đọc các bài IELTS Reading hay bất kỳ bài đọc nào, điều quan trọng mà người học cần lưu ý là cách ghi chú các từ vựng cần phải học. Ở giai đoạn này, việc lựa chọn từ vựng phù hợp sẽ quyết định sự thành công trong việc tiếp thu và ứng dụng từ vựng vào thực tế.
Chú ý đọc kỹ đoạn văn và lưu ý đến các chi tiết: Khi đọc một đoạn văn, người học cần lưu ý những từ vựng/cụm từ hoặc các chi tiết có thể ảnh hưởng trực tiếp đến ý chính của đoạn văn. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là người học sẽ học tất cả các từ vựng trong bài đọc mà chỉ nên tập trung vào những từ quan trọng, ảnh hưởng đến việc hiểu nội dung chính. Những từ vựng này thường là từ khóa, cụm từ chuyên ngành hoặc những từ được lặp lại nhiều lần trong đoạn văn, giúp người đọc nắm bắt được ý nghĩa cốt lõi của bài đọc.
Chọn lọc từ vựng: Trong quá trình đọc, người học đánh dấu các từ vựng mới trong ngữ cảnh của bài văn. Cần đặc biệt lưu ý các từ vựng có vẻ quan trọng đến ý nghĩa của bài văn cũng như những từ vựng học thuật/chuyên ngành vì những từ vựng này có khuynh hướng xuất hiện thường xuyên trong các bài IELTS Reading.
Ghi chú các từ vựng: Sau khi đánh dấu các từ vựng và hoàn thành bài đọc, người học tổng hợp lại các từ vựng đã học bằng cách sử dụng sổ tay ghi chú hoặc các ứng dụng trên điện thoại. Với mỗi từ vựng, người học cần ghi chú cụ thể về nghĩa, kèm theo ít nhất một ví dụ để tạo ra ngữ cảnh. Ngoài ra, người học cũng có thể bổ sung các từ đồng nghĩa để giúp hiểu sâu hơn cách dùng của từ.
3. Xây dựng liên kết sử dụng
Đây là bước mà người học sẽ vận dụng từ vựng đã học một cách đơn giản để tạo ra sự liên kết giữa lý thuyết và thực tiễn giao tiếp. Việc tạo ra liên kết sử dụng từ cũng giúp người học ghi nhớ tốt hơn các từ vựng đã học. Sau đây là một số bước mà người học có thể tham khảo:
Đặt câu đơn giản với từ vựng đã học: Khi học được các từ vựng/cụm từ mới, một trong những phương pháp đơn giản nhưng mang lại sự hiệu quả là đặt câu với các từ đã học. Ví dụ, người học đặt câu với từ accelerate (phát triển nhanh):
To accelerate economic growth, governments often implement policies to attract foreign investment. (Để tăng tốc tăng trưởng kinh tế, chính phủ thường áp dụng các chính sách để thu hút đầu tư nước ngoài.)
Vận dụng kết hợp các từ vựng đã học: Ngoài việc viết các câu với các từ vựng đơn lẻ đã học, người học cũng có thể viết một đoạn văn ngắn khoảng 3 - 5 câu vận dụng các từ/cụm từ đã học để kết hợp các từ đã học với nhau.
4. Ôn lại các bài đọc cũ và khám phá những bài viết mới liên quan đến cùng một chủ đề
Sau khi đã nắm rõ nghĩa các từ vựng thông qua các phương pháp trên, người học sẽ cần tạo ra các điều kiện và cơ hội để gặp lại các từ vựng đã học nhằm kiểm tra lại độ thông hiểu. Theo đó, người học có thể vận dụng các cách sau:
5. Áp dụng kiến thức
Ngoài việc ôn tập thường xuyên các từ vựng đã học, chủ động vận dụng các từ vựng đã học cũng là một trong những phương pháp hiệu quả để nâng cao khả năng ghi nhớ từ vựng của người học. Để thực hiện được điều này, người học có thể tham khảo các cách sau:
Tự làm bài kiểm tra và đánh giá: Để kiểm tra khả năng ghi nhớ các từ vựng đã học và năng lực vận dụng trong thực tiễn, người học có thể tự tạo ra một môi trường kiểm tra cho bản thân mình. Ví dụ, người học có thể tự chuẩn bị một bài test IELTS Reading gồm đủ 3 đoạn văn và 40 câu hỏi như thi thật, sau đó tiến hành làm bài trong thời gian 60 phút. Kết thúc bài kiểm tra, người học sẽ tra cứu các đáp án, tính điểm và rút ra những kinh nghiệm để khắc phục những vấn đề còn tồn đọng. Về ưu điểm, phương pháp tự kiểm tra tại nhà sẽ tiện lợi và tiết kiệm cho phần lớn người học. Tuy nhiên, nhược điểm lớn của phương pháp vận dụng này là người học sẽ đôi khi không có đủ điều kiện môi trường hoặc tài liệu để kiểm tra, cũng như kết quả của bài kiểm tra có thể mang tính chủ quan.
Tham gia làm bài thi thử: Một cách khác mà người học có thể lựa chọn là tham gia các kì thi thử IELTS nhằm đánh giá khả năng vận dụng trong môi trường gần giống với thi thật. Người học sẽ tham gia làm một bài test đủ các kỹ năng như một bài thi thật và vận dụng các từ vựng đã học để giải quyết các câu hỏi, bao gồm kỹ năng Reading. Sau khi hoàn thành bài thi thử, người học xem xét số điểm, rút kinh nghiệm và chuẩn bị cho kỳ thi thật. Nhìn chung, cách vận dụng này sẽ giúp người học làm quen với áp lực của phòng thi, cũng như mang lại cơ hội để thí sinh được đánh giá khách quan hơn. Tuy nhiên, việc tham gia thi thử sẽ tốn kém hơn về chi phí và thời gian của người học.
6. Tự đánh giá và cải thiện bản thân
Bên cạnh việc luyện tập thường xuyên, một yếu tố quan trọng trong việc học từ vựng Tiếng Anh là thường xuyên thực hiện các đánh giá và nhận xét về mức độ hiệu quả của phương pháp học mà người học đã áp dụng.
Đánh giá hàng ngày: Sau mỗi buổi học, người học nên thực hiện đánh giá sơ bộ về những kiến thức đã học. Điều này bao gồm việc xem xét liệu các nguồn đọc đã thực sự phù hợp với trình độ của mình hay chưa, cũng như kiểm tra việc ghi chú từ vựng có cần điều chỉnh gì không. Các đánh giá thường xuyên sẽ hỗ trợ quá trình học từ vựng hiệu quả hơn.
Đánh giá định kỳ hàng tháng: Bên cạnh các đánh giá hàng ngày, người học cũng cần phải thực hiện các đánh giá định kỳ hàng tuần hoặc hàng tháng. Các đánh giá này có thể bao gồm:
Đánh giá khả năng ghi nhớ từ: Người học sẽ kiểm tra lại các từ vựng đã học để xác định mức độ ghi nhớ, từ đó đặt ra các mục tiêu. Ví dụ: người học có thể đặt mục tiêu nhớ 70% số từ đã học trong tháng. Nếu sau khi kiểm tra, người học thấy mình ghi nhớ được trên 70% thì đạt yêu cầu. Nếu chỉ ghi nhớ khoảng 50%, cần điều chỉnh chiến lược học.
Đánh giá tần suất gặp lại từ vựng: Kiểm tra tần suất gặp lại các từ đã học là một yếu tố quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả học từ vựng. Người học nên kiểm tra xem các từ đã học có xuất hiện thường xuyên trong các bài đọc mới hay không, và mức độ thành thạo khi gặp lại chúng. Nếu tần suất thấp, có thể cần điều chỉnh tài liệu hoặc phương pháp học.
Đánh giá khả năng áp dụng trong bài thi: Ngoài việc ghi nhớ từ vựng, người học cần đánh giá khả năng áp dụng các từ đã học vào bài thi IELTS, đặc biệt trong phần Reading và Writing. Người học có thể làm các bài thi mẫu để kiểm tra mức độ nhận diện và hiểu các từ vựng trong ngữ cảnh bài thi. Đồng thời, kiểm tra khả năng sử dụng từ này khi viết luận để đảm bảo chúng được áp dụng một cách tự nhiên và chính xác.
Đọc thêm: Đánh giá tự phản ánh trong bài thi IELTS Reading dành cho học viên tự học
