Buzz
Trong giảng dạy ngôn ngữ, việc kiểm tra mức độ hiểu bài của học viên đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hiệu quả tiếp thu kiến thức. Một phương pháp hữu ích để đánh giá sự hiểu bài một cách chính xác là sử dụng Concept Checking Questions (CCQs). Bài viết này sẽ giới thiệu khái niệm CCQs, cách thiết kế và áp dụng chúng trong giảng dạy nhằm tối ưu hóa quá trình học tập. Đồng thời, bài viết cũng đề xuất cách phụ huynh có thể sử dụng CCQs để hỗ trợ con cái trong việc học ngoại ngữ tại nhà.
Câu hỏi kiểm tra khái niệm (CCQs) là gì?
Ví dụ, thay vì hỏi “Em có hiểu từ ecstatic không?”, giáo viên có thể hỏi “Ecstatic có nghĩa là vui hay là rất vui?”.
Thông thường, sau khi giảng bài, một số giáo viên đặt câu hỏi “Is this ok?” hoặc “Do you understand?” thì nhiều học sinh sẽ cảm thấy ngại khi trả lời “no”. Do đó, học sinh có xu hướng trả lời đại khái “yes” mà không thực sự nắm rõ hoặc thậm chí hiểu sai kiến thức.
Ví dụ, trong tiết học, khi giáo viên hỏi “Do you understand the word nursing home?”, một số học sinh có thể nghĩ rằng từ "nursing home" có nghĩa là "nhà trẻ" thay vì "viện dưỡng lão". Thay vì vậy, giáo viên có thể hỏi:
“Do old people or young children live in a nursing home?”
“Is a nursing home a place for medical care or for shopping?”
“Do people stay in a nursing home for a short time or a long time?”
Lý do giáo viên nên áp dụng Concept Checking Questions trong quá trình giảng dạy
Đánh giá chính xác mức độ hiểu của học viên: CCQs giúp giáo viên xác định liệu học viên đã nắm vững một khái niệm hay chưa mà không cần dựa vào phản hồi "Do you understand…?".
Tạo cơ hội suy luận và ghi nhớ lâu dài: Khi học viên suy nghĩ để trả lời CCQs, họ có cơ hội kết nối và khắc sâu kiến thức.
Giúp giáo viên điều chỉnh phương pháp giảng dạy: Nếu phần lớn học viên gặp khó khăn với một CCQ, giáo viên có thể điều chỉnh cách giảng hoặc giải thích lại kiến thức.
Phương pháp xây dựng CCQs hiệu quả
Để xây dựng CCQs hiệu quả, giáo viên cần lưu ý các nguyên tắc sau:
Hạn chế sử dụng câu hỏi “có/ không”
CCQs nên yêu cầu học viên đưa ra câu trả lời rõ ràng hơn là chỉ xác nhận. Ví dụ:
False: Do you understand the word reliable?
True: Does a reliable person tend to keep or break a promise?
Phân tách khái niệm thành các phần nhỏ
Nếu một khái niệm phức tạp, hãy chia nhỏ nó thành các phần đơn giản. Ví dụ: Với từ "affordable" (có giá cả phải chăng):
If a phone is affordable, will it be expensive?
Can students buy it easily?
Áp dụng tình huống thực tế vào câu hỏi
CCQs sẽ hiệu quả hơn khi đặt trong ngữ cảnh cụ thể. Ví dụ: Với từ "hesitate" (chần chừ):
If you hesitate, will you make a decision immediately?
Will you be sure about your decision?
Câu hỏi yêu cầu lựa chọn giữa hai phương án A và B
Is a lizard a pet or a wild animal?
Does exhilarating mean happy or sad?
Does a couch potato like to work out or watch TV?
Câu hỏi dạng Wh-questions
Đây là những câu hỏi Wh-questions cơ bản: Who, when, what, where, why, how…
Where can you find crocodiles in a jungle?
What do crocodiles like to eat?
Can soda cans be made of copper?
Who takes care of the babies when the parents are at work?
Câu hỏi gắn liền với trải nghiệm thực tế
Have you ever seen a mansion before?
Have you ever lived by the sea?
Ví dụ minh hoạ: Ứng dụng CCQs trong môi trường lớp học
Does a generous person often share with others?
If someone keeps all their money for themselves, are they considered generous?
Is being generous similar to or different from being selfish?
If a person helps others without expecting anything in return, can they be called generous?
If someone only gives gifts to their family but does not help strangers, are they considered generous?
Làm thế nào phụ huynh có thể áp dụng CCQs tại nhà?
"Nhân vật trong câu chuyện vui hay buồn? Tại sao?"
"Con có nghĩ rằng nhân vật này là người tốt hay xấu? Tại sao con nghĩ vậy?"
"Nếu con là nhân vật trong truyện, con sẽ làm gì khác?"
Khi đi siêu thị, phụ huynh có thể tận dụng cơ hội để đặt câu hỏi giúp con học các kiến thức thực tế hoặc học từ vựng tiếng anh:
"Loại trái cây này có màu gì? Nó ngọt hay chua? Tên tiếng Anh là gì?"
"Chúng ta có thể mua bánh mì ở quầy nào trong siêu thị?"
"Nếu chúng ta muốn mua rau tươi, chúng ta nên chọn loại nào?"
Trong sinh hoạt hàng ngày, phụ huynh có thể sử dụng CCQs để giúp con tư duy phản biện và mở rộng vốn từ vựng:
"Hôm nay con đã gặp những ai? Họ đã làm gì?"
"Nếu con có thể thay đổi một điều gì đó trong ngày hôm nay, con sẽ thay đổi điều gì?"
"Con cảm thấy thế nào khi giúp đỡ ai đó?"
Việc sử dụng CCQs tại nhà không chỉ giúp trẻ ghi nhớ từ vựng lâu hơn mà còn rèn luyện kỹ năng diễn đạt và tư duy phản biện. Phụ huynh có thể linh hoạt điều chỉnh câu hỏi phù hợp với độ tuổi và trình độ của con, từ đó tạo ra môi trường học tập tự nhiên và hiệu quả.
Các lỗi phổ biến khi áp dụng CCQs và cách giải quyết
Đặt câu hỏi quá mơ hồ, không cụ thể
Nhiều giáo viên thường chỉ hỏi "Exhilarating có nghĩa là vui hay buồn?" thay vì áp dụng CCQs chi tiết để kiểm tra mức độ hiểu của học viên. Thay vào đó, hãy đặt câu hỏi cụ thể như "Exhilarating mang ý nghĩa tích cực hay tiêu cực?", "Exhilarating có thể được thay thế bằng từ nào khác?"
Sử dụng CCQs quá dễ hoặc quá phức tạp
Nếu câu hỏi quá dễ, học viên không cần động não; nếu quá khó, học viên có thể cảm thấy lúng túng. Thay vào đó, hãy điều chỉnh mức độ khó của câu hỏi phù hợp với trình độ của học viên.
Thiếu sự liên kết với tình huống thực tế
CCQs sẽ phát huy hiệu quả tối đa khi được đặt trong ngữ cảnh thực tế thay vì chỉ kiểm tra kiến thức lý thuyết. Thay vào đó, hãy đặt câu hỏi trong tình huống cụ thể mà học viên có thể liên tưởng hoặc đã từng trải qua.
