Buzz
Học phát âm luôn là một trong những thử thách lớn với những người học ngôn ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng vì nó đòi hỏi việc lựa chọn nguồn tài liệu học phù hợp giúp quá trình tự học trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn. Bài viết dưới đây cung cấp sách học phát âm tiếng Anh và review sách giúp người học chọn sách phù hợp.
Đề xuất 5 cuốn sách học phát âm tiếng Anh được đánh giá cao
Set sách Pronunciation in use
Tổng quan về sách
Bộ sách Pronunciation in Use gồm 3 cuốn, lần lượt phù hợp với các trình độ khác nhau:
English pronunciation in use Elementary (Jonathan Marks)
English pronunciation in use Intermediate (Mark Hancock)
English pronunciation in use Advanced (Martin Hewings)
Nội dung của các cuốn sách:
English pronunciation in use Elementary
Gồm 5 sections, chia thành 50 units.
Tập trung lần lượt học cách phát âm các âm (nguyên âm đơn, nguyên âm đôi, phụ âm, tổ hợp phụ âm), từ, cụm từ, câu và ngữ điệu (intonation) trong các đoạn hội thoại.
English pronunciation in use Intermediate
Gồm 4 sections, chia thành 60 units.
Trọng tâm chủ yếu là vào cặp âm khó, dễ nhầm lẫn (minimal pairs), trọng âm của từ, câu, phát âm trong các đoạn hội thoại, có thêm các dạng bài tập, câu đố.
English pronunciation in use Advanced (Martin Hewings):
Gồm 5 sections, chia thành 60 units.
Tập trung sâu hơn vào các khía cạnh của phát âm như giọng điệu (accent), trọng âm của từ và câu, khía cạnh để phát âm trôi chảy (nối âm, nuốt âm) hay phát âm trong bối cảnh trang trọng.
Đối tượng người sử dụng
Cuốn Elementary dành cho trình độ cơ bản - tương ứng CEFR A1-A2, cuốn Intermediate dành cho trình độ trung cấp - tương ứng CEFR B1-B2, cuốn Advanced dành cho trình độ nâng cao- tương ứng CEFR C1-C2 dựa trên khung tham chiếu ngôn ngữ châu Âu.
Những ưu điểm nổi bật
Sách được thiết kế rõ ràng, mỗi unit gồm phần lý thuyết chi tiết (cách phát âm đúng, ví dụ) ở trang bên trái đi kèm bài tập ứng dụng trang bên phải giúp người học luyện tập để thành thạo phát âm dễ dàng hơn.
Kết hợp việc sử dụng audio để nghe giúp người học tiếp nhận nguồn kiến thức tự nhiên hơn, hiểu rằng thế nào là phát âm đúng sau khi nghe CD.
Hình ảnh minh hoạ về cách cấu tạo âm và tranh minh hoạ bài tập sinh động, làm quá trình học trở nên thú vị hơn khi kết hợp các giác quan về thính giác và thị giác.
Nội dung sách được thiết kế phù hợp với từng trình độ rõ ràng, giúp người học dễ dàng chọn tài liệu tương ứng với năng lực bản thân.
Nội dung dễ hiểu với ngôn từ đơn giản, giúp người học có thể tự học và nâng cao phát âm từ những bước sơ khai ban đầu.
Cuốn sách Tree or Three?
Tổng quan về cuốn sách
Cuốn sách Tree or Three? được viết bởi Ann Baker, nhà xuất bản Cambridge University Press. Người học được học phát âm nguyên âm và phụ âm trong 47 units. Cuốn sách gồm 5 phần chính: About this book, Introduction for Teachers, Thanks and Acknowledgements, 47 units, và Key.
Đối tượng người đọc
Cuốn sách dành cho những người học mới bắt đầu hoặc ở trình độ sơ cấp muốn cải thiện phát âm tiếng Anh. Cuốn sách dành cho người học muốn tự học, nhưng người dạy có thể tận dụng nhiều bài tập trong cuốn sách này trong lớp học.
Những điểm nổi bật của sách
Cuốn sách được thiết kế phù hợp với những người học mới bắt đầu, muốn xây dựng nền tảng phát âm vững chắc.
Khi làm quen một âm trong sách, người học sẽ nghe và nhìn cấu tạo âm đó để biết cách phát âm đúng.
Sau đó, người học làm các bài tập vận dụng phát âm âm đó trong từ, câu, đoạn hội thoại. Cuốn sách vẫn chứng tỏ độ hiệu quả với những người học ở trình độ cao hơn, giúp họ ôn tập kiến thức cơ bản, nền tảng.
Sách còn chú trọng vào sự khác biệt giữa những các âm thuộc minimal pairs giúp người học phân biệt chính xác và không bị nhầm lẫn khi phát âm.
Hệ thống bài tập đa dạng, kết hợp âm thanh, hình ảnh sinh động giúp người học tránh nhàm chán khi tự luyện tập phát âm.
Cuốn sách Ship or Sheep?
Tổng quan về cuốn sách này
Ship or Sheep của tác giả Ann Baker là một trong những cuốn sách kinh điển cho người học muốn học phát âm bài bản qua 50 units nằm trong 2 section lớn: Section A - Vowels và Section B - consonants. Mỗi unit giới thiệu một âm hoặc những khía cạnh khác quan trọng của phát âm như trọng âm hay ngữ điệu (intonation) để giao tiếp thành công bằng tiếng Anh.
Trước khi vào học từng âm, tác giả thiết kế 2 bài kiểm tra Diagnostic Tests: Test A và Test B. Dựa vào kết quả bài test, người học có thể xác định năng lực, trình độ của bản thân, và xây dựng lộ trình học phát âm phù hợp và hiệu quả.
Đối tượng dành cho sách
Cuốn sách Ship or Sheep phù hợp với nhiều đối tượng học tiếng Anh như:
Người học ở trình độ sơ cấp: Những người đã có nền tảng kiến thức từ vựng và ngữ pháp, muốn luyện tập và cải thiện phát âm để giao tiếp rõ ràng hơn.
Người học ở trình độ trung cấp và cao cấp: Hỗ trợ nâng cao khả năng phát âm chuẩn, sửa các lỗi thường gặp, giúp nói trôi chảy và tự nhiên hơn.
Người học muốn luyện phát âm chuyên sâu: Cung cấp bài tập hệ thống, giúp nhận biết và phát âm chính xác trong mọi ngữ cảnh.
Những ưu điểm nổi bật của sách
Hướng dẫn phát âm chi tiết: Sách giải thích cách phát âm từng âm trong tiếng Anh (như /i:/ và /ɪ/) với hình ảnh minh họa vị trí lưỡi, răng, môi. Ví dụ, để phát âm /i:/, lưỡi cần được nâng lên và môi hơi căng, trong khi /ɪ/ yêu cầu lưỡi thấp hơn và môi thả lỏng.
Trong hầu hết các bài học (nhưng không phải ở Bài học 1), Bài tập 2 Minimal pairs cung cấp cho người học bài luyện tập phân biệt hai âm khác nhau trong từ và câu. Nếu ngôn ngữ thứ nhất của người học không có một trong hai âm này, việc luyện tập các cặp âm có thể giúp người học nghe được - và sau đó phát âm được - âm tiếng Anh.
Bài tập đa dạng và thực tế: Mỗi âm đi kèm với các bài tập luyện nghe, điền từ, và đọc theo ngữ cảnh. Người học sẽ luyện tập âm đó riêng biệt, trong từ, câu và cả đoạn hội thoại thực tế.
Tích hợp file audio chuẩn: Sách kèm các file âm thanh để người học nghe mẫu giọng Anh-Anh chuẩn và so sánh với phát âm của mình. Ví dụ, các đoạn hội thoại mẫu cho thấy sự khác biệt rõ ràng giữa các âm khó phân biệt.
Cuốn sách Collins Work on your accent
Tổng quan về cuốn sách này
Collins Work on Your Accent là cuốn sách giúp người học cải thiện giọng nói và phát âm tiếng Anh, đặc biệt tập trung vào việc điều chỉnh ngữ điệu và phát âm chuẩn.
Cuốn sách gồm 52 units, mỗi unit sẽ giới thiệu 1 âm hoặc các khía cạnh khác của phát âm, có giải thích và bài tập thực hành trong context cụ thể.
Đối tượng người đọc
Người học đã có nền tảng kiến thức cơ bản, muốn tập trung vào luyện tập và thực hành phát âm chuẩn. Cuốn sách phù hợp cho việc tự học, và có thể sử dụng như nguồn tài liệu giảng dạy trong lớp học.
Những điểm mạnh của cuốn sách
Hướng dẫn thực tế và chi tiết: Cuốn sách giải thích tỉ mỉ cách phát âm chuẩn từng âm trong tiếng Anh kèm audio và hình ảnh minh hoạ cấu tạo âm. Sách còn giới thiệu những trường hợp nào sử dụng âm đó và ví dụ.
Ở mỗi unit, người học được tiếp cận với phần “Am I doing something wrong?”. Nội dung chủ yếu về những khó khăn có thể gặp khi phát âm âm đó và cách khắc phục vấn đề đó. Điều này giúp người học dễ dàng tiến bộ hơn trong quá trình tự học khi học và luyện tập từ những lỗi sai, khó khăn.
Bài tập đa dạng: Cuốn sách cung cấp nhiều bài tập từ cơ bản đến nâng cao, giúp người học thực hành phát âm các âm đúng trong từ và câu.
Cuốn sách Mastering the American Accent
Tổng quan về cuốn sách này
Mastering the American Accent của tác giả Lisa Mojsin là cuốn sách được thiết kế dành cho những người học tiếng Anh muốn cải thiện giọng Mỹ và phát âm chuẩn.
Cuốn sách gồm 9 chương, tập trung chủ yếu vào nguyên âm, phụ âm, trọng âm của từ và câu, ngữ điệu, và cách phát âm, nói như người bản xứ.
Đối tượng dành cho sách
Người học tiếng Anh mọi trình độ: Phù hợp với những người học đã có nền tảng tiếng Anh cơ bản và muốn nâng cao kỹ năng phát âm, giúp giao tiếp mượt mà hơn trong môi trường tiếng Anh.
Người học tiếng Anh muốn cải thiện ngữ điệu giọng Mỹ: Dành cho những ai có mong muốn nói tiếng Anh với giọng Mỹ chuẩn, đặc biệt là trong môi trường giao tiếp công việc và xã hội.
Những ưu điểm nổi bật của sách
Phù hợp cho tự học: Cuốn sách được thiết kế đơn giản và dễ hiểu, có phần giải thích và bài tập đáp án, giúp người học có thể tự học và đánh giá tiến bộ của mình.
Hướng dẫn chi tiết và dễ hiểu: Cuốn sách giải thích các quy tắc phát âm tiếng Mỹ rõ ràng, dễ hiểu, từ cách phát âm các nguyên âm, phụ âm đến việc áp dụng ngữ điệu trong câu. Đặc biệt, cuốn sách giúp người học phân biệt những âm dễ nhầm lẫn như âm /tʃ/ (như trong "chocolate") và /dʒ/ (như trong "judge") và cung cấp bài tập để người học thực hành phân biệt hai âm này.
Audio kèm theo để luyện nghe và nói: Cuốn sách cung cấp các file audio để người học nghe và thực hành theo giọng chuẩn Mỹ. Các đoạn hội thoại thực tế trong sách giúp người học luyện tập cả nghe và nói.
Giúp giao tiếp tự tin hơn: Cuốn sách không chỉ giúp người học phát âm chuẩn mà còn cải thiện sự tự tin trong giao tiếp, giúp người học dễ dàng hòa nhập vào môi trường nói tiếng Anh.
Đề xuất sách học phát âm tiếng Anh phù hợp cho người học
Người học nên kiểm tra trình độ và đặt mục tiêu học rõ ràng để có thể chọn nguồn tài liệu sách phù hợp trong quá trình học. Mỗi cuốn sách trên đều được thiết kế rõ ràng, chi tiết ở cả nội dung và hình thức.
Tác giả gợi ý cuốn Ship or Sheep cho những bạn mới bắt đầu, chưa biết nên học từ đâu và như thế nào cho hiệu quả bởi cuốn sách giúp đặt những viên gạch đầu tiên và chắc chắn về cách phát âm chuẩn các âm trong tiếng Anh.
Người học có thể kết hợp các đầu sách trên để có quá trình học tự nhiên và hiệu quả. Ví dụ khi học nguyên âm hay phụ âm nào đó, người học có thể làm quen với lý thuyết ở các sách và đa dạng dạng bài tập thực hành để có trải nghiệm học tốt nhất.
Các tiêu chí lựa chọn tài liệu học phát âm tiếng Anh hiệu quả
Mức độ phù hợp với trình độ:
Sách cần phù hợp với trình độ của người học, từ người mới bắt đầu đến người học trung cấp hay nâng cao. Một cuốn sách tốt sẽ giúp người học bắt đầu từ các âm cơ bản và dần dần tiến tới các âm khó hơn.
Sự rõ ràng và chi tiết trong giải thích:
Sách cần có giải thích rõ ràng, dễ hiểu về cách phát âm, cách sử dụng ngữ điệu và trọng âm. Các bài học nên đi kèm với hình ảnh minh họa, hướng dẫn cụ thể về cách hoạt động của cơ quan cấu âm như lưỡi, môi hay răng khi phát âm.
Hỗ trợ audio và video:
Cuốn sách nên kèm theo các tài liệu nghe (audio) để người học có thể nghe cách phát âm chuẩn và luyện tập sao cho phát âm chính xác các âm, từ để tạo thành câu và đoạn giao tiếp hoàn chỉnh. Các tài liệu này sẽ giúp người học cải thiện kỹ năng nghe và nói đồng thời.
Tính thực tế và ứng dụng:
Cuốn sách này không chỉ giúp người học nắm vững các âm cơ bản mà còn cung cấp cách áp dụng chúng trong những tình huống giao tiếp thực tế, chẳng hạn như khi trò chuyện hàng ngày, tham gia phỏng vấn, hoặc thuyết trình trong các sự kiện trang trọng.
Giáo trình được xây dựng theo phương pháp hệ thống:
Một cuốn sách hiệu quả cần có phương pháp học rõ ràng, từ những kiến thức cơ bản đến nâng cao, giúp người học tiến bộ dần dần mà không cảm thấy quá tải với thông tin.
